Naast mosselen, speciaalbieren met passende glazen, een “lang-zal-die-leven”, virtuele felicitaties en veel liefde viel er uit totaal onverwachte hoek nóg een kadootje op de mat op 25 april.
Als dank voor alles laat ik jullie graag meedelen in de feestvreugde! 🥳🥳🥳
De Andere Krant | 25 april 2026 | Nr. 17 | pagina 10
GEZONDHEID
GEEN ENKELE OPHEF OVER 10.000 EXTRA STERFGEVALLEN DIE ZICH VOORDEDEN IN 2025
Het CBS probeert met ‘cijfermanipulaties’ te verdoezelen dat er in 2025 ruim 10.000 mensen meer zijn overleden dan op basis van oorspronkelijke voorspellingen mocht worden verwacht. Dat is de centrale stelling van een groep onafhankelijke onderzoekers, onder wie opiniepeiler Maurice de Hond. De zorgwekkende oversterfte wordt volgens De Hond “geraffineerd gemaskeerd”, om te voorkomen dat het fenomeen wordt gelinkt aan de coronaprikken.
Toine de Graaf
Het CBS maakte vorige maand de totale sterfte bekend over 2025: ruim 173.000 mensen kwamen te overlijden. Zelfstandig onderzoekers Anton Theunissen, Maurice de Hond, Herman Steigstra en Jillis Kriek wijzen er op Virusvaria.nl op dat het CBS in 2019 voor het jaar 2025 nog ruim 163.000 overlijdensgevallen voorspelde. “Er zijn er dus ongeveer 10.000 méér gekomen, ofwel gemiddeld 200 extra doden per week”, concludeert het viertal. Het was Theunissen die in september 2021 als eerste in ons land de “onverklaarde” oversterfte signaleerde, waarna Kamerlid Pieter Omtzigt er een politiek agendapunt van maakte.
De Hond vroeg half april in zijn nieuwsbrief en op Maurice.nl aandacht voor de nieuwe bevinding, onder de kop: “De 10.000 weggemoffelde overledenen door het CBS”. Hij stelt dat de oversterfte van 2025 “geraffineerd” wordt gemaskeerd. “Kritische vragen over een mogelijke link met mRNA-vaccinaties worden hierdoor stelselmatig vermeden door het RIVM, het OMT en wetenschapsjournalisten.”
Dat de sterfte in 2020 ruim 16.000 hoger uitviel dan verwacht, noemt De Hond begrijpelijk: “Covid-19 trof een bevolking zonder opgebouwde immuniteit”. Maar na 2020 bleef de sterfte structureel hoger dan vooraf verwacht — en ze bleef stijgen. Sinds maart 2022 speelt covid-19 nauwelijks nog een rol. “Hoe kan de sterfte dan nog steeds zo hoog zijn?”, vraagt De Hond zich af. “En waarom komt daar geen enkele ophef over?” Zijn antwoord: de oversterfte wordt “gecamoufleerd via cijfermanipulaties”, om te voorkomen dat de extra sterfte wordt gelinkt aan de coronaprikken.
Het gegoochel met cijfers begon eind 2023. Vanaf 2020 maakte het CBS nog de wekelijkse sterftecijfers bekend en zette deze af tegen de prognose die men in 2019 hierover had gemaakt, op basis van trends uit het verleden. Als de sterftecijfers hoger waren dan de eerdere verwachting, meldde het CBS dat er sprake was van oversterfte. “Over heel 2022 berekende het CBS zo nog een oversterfte van ongeveer 12.000 mensen”, schrijft De Hond.
Maar eind 2023 nam het RIVM de taak over en paste tegelijk het systeem aan: het nam voortaan de echte én dus voornamelijk hoge sterfte van de vijf voorgaande jaren (zonder 2020) als uitgangspunt. “Besef dus dat om de oversterfte in 2025 te bepalen, het RIVM de jaren 2021 tot en met 2024 als referentie meeneemt”, waarschuwt De Hond. “En dan is de uitkomst dus duidelijk: er is in 2025 amper sprake van oversterfte!” Het verklaart volgens hem waarom er geen enkele ophef is over de 10.000 extra sterfgevallen die het CBS in 2019 niet verwachtte, maar die zich toch voordeden in 2025.
Prof. Ruben van Gaalen van het CBS heeft het “wegmoffelen” van overledenen, waarover De Hond spreekt, intussen stellig ontkend. “Feit is dat we continu hebben bericht dat het herstel in de levensverwachting sinds 2022 inzette, maar dat dit langzamer ging dan verwacht”, aldus Van Gaalen. Een verdedigingslijn die Theunissen afgelopen weekend fileerde op Virusvaria.nl. Hoezo “continu bericht!?”, werpt hij de CBS-onderzoeker voor de voeten. “Kom op zeg, feitenverdraaier.”
Het CBS werd in 2020 “duidelijk overvallen door covid”, schrijft Theunissen. Daarna voorzag het instituut een snelle terugval van de sterfte, net zoals na de Spaanse Griep van 1918-1919 was gebeurd. Maar in 2021 bleek de oversterfte niet voorbij. Waarna het CBS voor 2022 een nog iets snellere normalisatie voorspelde, maar ook die bleef uit. Pas vanaf 2023 gooide het CBS het roer om en werd voor het jaar daarop nog steeds verhoogde sterfte verwacht. “Net als bij de Spaanse Griep”, zoals Van Gaalen ineens beweerde.
Al eerder demonstreerde Theunissen op Virusvaria.nl hoe de CBS-functionaris op Twitter een soort balletje-balletje opvoerde met de Spaanse Griep. Begin maart 2021 twitterde Van Gaalen nog dat de Spaanse Griep “kortdurende effecten” had, en dat hij van corona evenmin een structurele invloed op de sterfte verwachtte. Toen hij in 2023 tot het inzicht kwam dat dit toch het geval was, veranderde ook de toon over de Spaanse Griep. In april van dat jaar twitterde Van Gaalen ineens dat na die griep de “hogere sterfte” na-ijlde tot aan 1923.
“In 2023 kon niemand er meer onderuit: het was goed mis met de oversterfte”, concludeert Theunissen. “Het narratief moest aangepast.” Het verhaal over de Spaanse Griep kwam niet meer goed uit, en werd herschreven. Een manoeuvre die De Hond kwalificeert als “vilein” omdat ineens uit de hoge hoed het “bewijs” kwam dat na de Spaanse Griep, toen er nog geen vaccinaties waren, de sterftecijfers ook hoog zouden zijn gebleven. Terwijl die destijds “duidelijk daalden naar onder het niveau van voor 1918”, aldus De Hond.
Theunissen volgt ook het Actuarieel Genootschap (AG), de Nederlandse beroepsvereniging voor actuariële professionals. Een actuaris, ook wel actuarieel rekenaar of verzekerings-wiskundige genoemd, berekent financiële risico’s voor bijvoorbeeld verzekeraars en pensioenfondsen. Het AG maakt elke twee jaar een eigen sterfteprognose (‘prognosetafel’) waarop onder meer verzekeringspremies en pensioenen worden gebaseerd. In 2022 dachten ze bij het AG nog dat de oversterfte jaarlijks zou halveren. In 2024 pasten ze dit aan, omdat ze te optimistisch waren geweest. Maar ze rekenden er nog steeds op dat de verhoging van de sterfte slechts tijdelijk zou zijn.
Er is echter niets dat hierop wijst, zo blijkt uit de sterftemonitor van actuarieel adviesbureau Sprenkels. Theunissen citeert uit hun bericht van afgelopen februari: “In het jaar 2025 zijn er circa 3,4 procent meer mensen (5.730) overleden dan op basis van de Prognosetafel AG2024 werd verwacht. De sterfte lag bij bijna alle groepen hoger dan verwacht. (…) Over het jaar 2024 bezien zijn er ook meer mensen overleden dan werd verwacht. In 2024 was de oversterfte lager (2,4 procent) dan in 2025 (3,4 procent). Hierdoor is sprake van een verdere toename van de oversterfte.”
‘CBS-onderzoeker slaat wartaal uit over oversterfte’
Afgelopen weekend haalde de “onverklaarde” oversterfte weer eens een landelijke krant: het AD. Aanleiding was de première in het Amsterdamse Pathé Tuschinski, eerder deze maand, van de oversterfte-docu De Stilte Schreeuwt van Frank de Rooij. “Een volle filmzaal, twee werkelijkheden: waar komt die oversterfte in Nederland nu vandaan?”, luidde de kop boven het stuk.
AD-onderzoeksjournalist Cyril Rosman vroeg onder meer CBS-onderzoeker Ruben van Gaalen om een reactie. Die maakte er, volgens een analyse van Anton Theunissen op Virusvaria.nl, een potje van. Dieptepunt is deze uitspraak van de CBS-onderzoeker: “En ja, er zijn onderzoeken die laten zien dat er sprake is van bijwerkingen van vaccinaties die incidenteel tot de dood hebben geleid, maar daarvan staat nog niet vast of er een direct causaal verband is”.
Theunissen besloot deze warrige uitspraak tot op het bot af te kloven, en hield dit over als verkorte parafrase: “wetenschappelijk onderzoek toont zonder causaal verband aan dat iets herhaaldelijk tot een bepaalde uitkomst heeft geleid.” Het komt niet bij de AD-onderzoeksjournalist op (of hij stelt prijs op zijn baan) om door te vragen hoe A tot B kan leiden in een wetenschappelijk onderzoek, zonder dat causaal verband is aangetoond”, aldus Theunissen. “Zit het in het woordje ‘direct causaal’? Een causale keten is immers ook causaal, al zijn het begin en het eindpunt indirect verbonden, via bloedpropjes bijvoorbeeld.”
Verwijzingen:
Screenshot van de pagina
