Dit vierde artikel in de reeks over de onterechte verbanden tussen klimaatverandering en extreme weersomstandigheden onderzoekt de frequentie van orkanen en tyfoons: krachtige tropische cyclonen die wereldwijd verwoestingen aanrichten en al honderdduizenden levens hebben geëist. Maar in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, vertonen orkanen en tyfoons wereldwijd een dalende trend, en de frequentie waarmee ze aan land komen is al minstens 50 jaar onveranderd.
Orkanen worden ingedeeld op basis van hun windsnelheden volgens de schaal van Saffir-Simpson, variërend van categorie 1 (de zwakste) tot categorie 5 (de sterkste). Een zware orkaan wordt gedefinieerd als een orkaan van categorie 3, 4 of 5, wat overeenkomt met een maximale windsnelheid van 178 km per uur of meer. Orkanen komen voor in de Atlantische Oceaan en het noordoosten van de Grote Oceaan, vooral in en rond de Golf van Mexico; hun tegenhangers, de tyfoons, komen voor in het noordwesten van de Grote Oceaan.
Galveston 1900
Orkanen kunnen een omvang hebben van honderden kilometers, met windsnelheden tot 240 km per uur of meer, en eisen vaak een zware tol aan mensenlevens en materiële schade. De dodelijkste orkaan in de geschiedenis van de Verenigde Staten trof Galveston (Texas) in 1900 en kostte naar schatting 8.000 tot 12.000 mensen het leven. In het Caribisch gebied eiste de Great Hurricane van 1780 27.500 levens en bedroeg de windsnelheid naar schatting meer dan 320 km per uur.
Hoe vaak er zich sinds 1981 wereldwijd orkanen hebben voorgedaan, wordt weergegeven in de onderstaande figuur. Je kunt zien dat de frequentie van orkanen als geheel in deze periode gemiddeld licht is afgenomen; bij zware orkanen is geen duidelijke trend waarneembaar.
De volgende figuur geeft de frequentie van tyfoons sinds 1951 weer en laat geen trend zien. Een studie uit 2022 toont echter een afname aan van zowel het totale aantal als het aantal zware tyfoons voor de periode van 32 jaar tussen 1990 en 2021. Dezelfde studie bevestigt de recente afname van het totale aantal orkanen wereldwijd, zoals te zien is in de eerste figuur.
Gegevens voor het Noord-Atlantische bekken, waarvoor de beste gegevens ter wereld beschikbaar zijn, over de periode van 1851 tot 2024 worden in de volgende figuur weergegeven. Het is duidelijk dat de frequentie van orkanen sinds 1851 in wezen onveranderd is gebleven. De schijnbaar toegenomen activiteit in de afgelopen 20 jaar, met name in 2005 en 2020, weerspiegelt simpelweg verbeteringen in de observatiemogelijkheden sinds 1970 en is waarschijnlijk geen echte klimaattrend, aldus een team van orkaanexperts.
Verkenningsvluchten met vliegtuigen om gegevens over orkanen te verzamelen, begonnen pas in 1944, terwijl satellietwaarnemingen pas uit de jaren zestig dateren. Het relatieve gebrek aan waarnemingen in de vroege jaren van de registratie, weerspiegelt het feit dat ooggetuigenverslagen op het land de meeste orkanen die niet aan land kwamen, buiten beschouwing lieten, terwijl meldingen van schepen op zee sporadisch waren.
Daling van 13 procent
Een andere studie uit 2022 laat zien dat tropische cyclonen in het algemeen – waaronder orkanen, tyfoons en tropische stormen – afnemen naarmate de aarde opwarmt. De auteurs van de studie stelden vast dat het jaarlijkse aantal tropische cyclonen in de periode van 1900 tot 2012 met ongeveer 13% is gedaald ten opzichte van de periode tussen 1850 en 1900, toen dergelijke krachtige stormen juist in opkomst waren.
Het ontbreken van een lange-termijntrend in het aantal orkanen en tyfoons wereldwijd wordt bevestigd door het aantal tropische cyclonen dat aan land komt, zoals geïllustreerd in de volgende figuur; de doorlopende blauwe lijn geeft alle tropische cyclonen weer, de doorlopende rode lijn de zware cyclonen (categorie 3, 4 of 5). De schijnbare lichte stijging in zowel het totale aantal als het aantal zware tropische cyclonen die aan land komen, is statistisch niet significant en zou een weerspiegeling kunnen zijn van de hierboven genoemde verbeteringen in de waarneming van orkanen in het noorden van de Atlantische Oceaan sinds 1970.
Ten slotte toont de onderstaande figuur de frequentie per decennium van alle orkanen en zware orkanen die sinds de jaren 1850 in Florida aan land zijn gekomen. Florida is al lang een favoriet doelwit van orkanen. Hoewel er over een periode van 170 jaar geen trend te zien is in het aantal zware orkanen, is de trend in het totale aantal orkanen dalend – zelfs in een opwarmende wereld.
De dalende trend in het aantal orkanen en tyfoons in het algemeen is enigszins contra-intuïtief, aangezien men zou denken dat hogere zeewater-temperaturen in combinatie met een hogere luchtvochtigheid door toegenomen verdamping, extra brandstof zouden leveren voor cyclonen. De vorming van tropische cyclonen wordt echter geremd door windschering (wind shear), die eveneens toeneemt naarmate de temperatuur van het zeeoppervlak stijgt.
IPCC
Het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) vermeldt in zijn Zesde Rapport twee aspecten van tropische cyclonen die recentelijk zijn waargenomen, namelijk een snellere intensivering en een lagere voortbewegingssnelheid. Beide verschijnselen leiden tot hevigere regenval na het aan land komen. Niettemin schrijft het IPCC deze verschijnselen niet toe aan de opwarming van de aarde, en de oorzaken ervan zijn inderdaad nog niet bekend.
Voor Amerikanen in en rond de Golf van Mexico zijn orkanen al sinds Galveston en daarvoor een vast onderdeel van het leven. Het aantal dodelijke slachtoffers is in de loop der tijd echter gedaald, dankzij verbeteringen in de planning en techniek ter bescherming van bouwwerken, en de ontwikkeling van vroegtijdige waarschuwingssystemen die de evacuatie van bedreigde gemeenschappen mogelijk maken.
Source: https://clintel.nl/orkanen-tyfoons-geen-toename-lange-termijn/
.