Ebola lijkt niet in staat om de mensen in een toestand van angst te brengen. Met alle sterfte in de derde wereld als gevolg van bijvoorbeeld honger en vervuild drinkwater vallen de cijfers van de ebola pandemie in het niet. Toch wordt er ingezet op een versnelde ontwikkeling van een nieuw vaccin. The Vaccine Reaction bericht ons erover.
Ebola-uitbraak versnelt ontwikkeling van vaccins tegen de Bundibugyo-stam
De huidige uitbraak van de ebola-epidemie in de Democratische Republiek Congo (DRC) en Oeganda, die een paar weken geleden begon, is naar verluidt nu al de op twee na grootste in de geschiedenis en verspreidt zich volgens Tedros Adhanom Ghebreyesus, directeur-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), „in hoog tempo“, met meer dan 900 vermoedelijke gevallen van de ziekte en 223 vermoedelijke sterfgevallen die daarmee in verband worden gebracht. Daarvan zijn 112 gevallen en 11 sterfgevallen bevestigd.1 2
Het epicentrum van de uitbraak zijn de provincies Noord-Kivu en Ituri in het oostelijke deel van de DRC, waar voortdurend gewapende conflicten plaatsvinden tussen de strijdkrachten van de DRC en rebellenmilities.1 2
Volgens Satish Pillai, MD, de incidentmanager voor de ebola-respons van de Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC), heeft het agentschap 20 epidemiologen naar de DRC gestuurd en leidt het daar 50 gezondheidswerkers in de gemeenschap op.2
Er zijn momenteel drie door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vooraf gekwalificeerde, toegelaten vaccins die zijn ontworpen om bescherming te bieden tegen de ebola-virusziekte. Ervebo (rVSV-ZEBOV-GP), geproduceerd door Merck & Co., is een levend verzwakt ebolavaccin dat in 2019 is goedgekeurd door de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA). In 2020 keurde het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) Zabdeno (Ad26.ZEB) goed, een ebolavaccin op basis van een virale vector (VSV), en Mvabean (MVA-BN-Filo), een ebolavaccin op basis van een gemodificeerd vaccinia-virus Ankara (MVA). Beide ebola-vaccins worden geproduceerd door Johnson & Johnson Innovative Medicine (voorheen Janssen).3 4
Geen van deze vaccins is echter ontwikkeld om de Bundibugyo-stam van het ebolavirus aan te pakken. “Voor deze ebolastam bestaat er geen goedgekeurd vaccin of behandeling”, aldus Anne Ancia, de vertegenwoordiger van de WHO in de DRC.5
Zoals infectioloog Amesh Adalja, MD van het Johns Hopkins Center for Health Security, opmerkte:
De ontwikkeling van maatregelen tegen ebola is grotendeels gericht geweest op ebola-Zaïre, de traditioneel dodelijkere stam die altijd de meest voorkomende oorzaak van uitbraken is geweest. Dat betekent ook dat voor veel andere ebolastammen niet noodzakelijkerwijs hetzelfde niveau van vaccinontwikkeling is bereikt.5
Nieuwe ebolavaccins van de Universiteit van Oxford en Merck staan op het punt om klinisch getest te worden
Er zijn minstens drie vaccins in ontwikkeling om deze zeldzame stam aan te pakken. De Universiteit van Oxford in Engeland werkt aan een nieuw vaccin tegen Ebola Bundibugyo, dat gebaseerd zou zijn op het adenovirusvector-vaccin ChAdOx1 (Vaxzevria of Covishield) van AstraZeneca plc. Naar verwachting zal het binnen twee tot drie maanden klaar zijn voor klinische proeven bij mensen. Dierproeven met het vaccin zijn al aan de gang.
Het Serum Institute of India heeft toegezegd het Oxford-vaccin in massa te produceren zodra de universiteit klaar is om het benodigde materiaal van medische kwaliteit te leveren. “Zodra we het uitgangsmateriaal aan hen leveren, kunnen ze snel en op grote schaal aan de slag”, aldus vaccinoloog Teresa Lambe, PhD van de Oxford Vaccine Group.6
Het is vermeldenswaard dat er ernstige problemen waren met het ChAdOx1-vaccin en dat het nooit door de FDA is goedgekeurd. Er werd vastgesteld dat het vaccin de bloedaandoening trombose met trombocytopenie-syndroom (TTS) veroorzaakte, wat leidt tot bloedstolsels en een laag aantal bloedplaatjes, wat in sommige gevallen leidde tot letsel en overlijden bij ontvangers. TTS werd vermeld als waarschuwing in de bijsluiter van het vaccin in het Verenigd Koninkrijk en andere landen.7
Voorafgaand aan de TTS-waarschuwing voor ChAdOx1 had de EMA een auto-immuun neurologische aandoening, bekend als het Guillain-Barré-syndroom (GBS), als mogelijke bijwerking aan de productinformatie toegevoegd.8 De EMA verklaarde:
GBS werd tijdens het vergunningsproces geïdentificeerd als een mogelijke bijwerking die specifieke veiligheidsmonitoring vereist8.
De BBC meldde dat er nog een experimenteel Bundibugyo-ebola-vaccin in ontwikkeling is, maar dat dit naar verwachting pas over zes tot negen maanden klaar zal zijn voor testen. Dat vaccin is waarschijnlijk gebaseerd op Merck’s levende verzwakte Ervebo voor de Zaire-stam van ebola. Het is aangeduid als rVSVΔG/BDBV-GP en er is gemeld dat het bij dieren een “overlevingsvoordeel” laat zien. Maar je moet je afvragen of het wel verstandig is om een levend verzwakt ebolavaccin te introduceren en of het probleem niet dramatisch verergerd kan worden door het dodelijke virus te verspreiden via uitscheiding.5 9
Een op mRNA gebaseerd ebolavaccin?
Ook de Universiteit van Oxford werkt aan de ontwikkeling van een derde ebolavaccin tegen Bundibugyo. In januari 2026 kende de Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI), mede opgericht en zwaar gefinancierd door de Bill & Melinda Gates Foundation, Oxford een contract toe om te beginnen met de ontwikkeling van een op mRNA (messenger-RNA) gebaseerd ebolavaccin tegen Bundibugyo. Merk op dat dit slechts vier maanden was voordat de WHO de laatste ebola-uitbraak in de DRC tot een wereldwijde gezondheidscrisis verklaarde.10 11
Gezien alle veiligheidsproblemen (met name ernstige hartontsteking en turbo-kankers) die verband houden met de experimentele mRNA-technologie die wordt gebruikt voor de ontwikkeling van de COVID-19-vaccins, zou het idee om deze onderzoeksroute te volgen het publiek ook enige reden tot bezinning moeten geven.
Bronnen:
1 Winsor M, Kekatos M, Benadjaoud Y. Ebola outbreak in DRC is ‘spreading rapidly’ with almost 750 suspected cases: WHO chief. ABC News May 23, 2026.
2 Van Beusekom M. DR Congo Ebola outbreak reaches nearly 750 suspected cases, 177 deaths as area risk upgraded to ‘very high’. CIDRAP May 22, 2026.
3 Stewart J. Ervebo FDA Approval History. Drugs.com Aug. 7, 2023.
4 Press Release. Johnson & Johnson Announces European Commission Approval for Janssen’s Preventive Ebola Vaccine. Johnson & Johnson July 1, 2020.
5 Adepoju P. Ebola vaccines exist, but not for the strain in the current outbreak. Scientific American May 20, 2026.
6 Gallagher J. UK scientists developing Ebola vaccine that could be ready for trials in months. BBC May 22, 2026.
7 Hendler C. AstraZeneca Admits Vaxzevria COVID Vaccine Can Cause Fatal Side Effects. The Vaccine Reaction May 20, 2024.
8 TVR Staff. Guillain-Barré Syndrome Warning Added to AstraZeneca’s Vaxzevria COVID Vaccine in Europe. The Vaccine Reaction Sept. 12, 2021.
9 Sunny ME, Rigby J. Bundibugyo Ebola vaccines and treatments in development. Reuters May 21, 2026.
10 Hulscher N. Moderna Began Developing a Bundibugyo Ebola mRNA “Vaccine” Just 4 Months Before WHO Declared a Global Emergency. GlobalResearch May 18, 2026.
11 Mukhwana T. WHO declares Ebola outbreak in DR Congo an international emergency. BBC May 18, 2026.
.