Maanden wachten op een beslissing over je arbeidsongeschiktheidsuitkering is al vervelend genoeg. Wanneer in die periode een voorschot wordt betaald, ontstaat bovendien een tweede onzekerheid: mag je dat geld houden als de uiteindelijke uitkering lager uitvalt?
Een nieuw wetsvoorstel moet de kwijtschelding van bepaalde WIA-voorschotten een wettelijke basis geven. Het voorstel is op 31 augustus bij de Tweede Kamer ingediend.
Voor mensen die nu geld ontvangen, betekent dit niet dat ineens ieder voorschot definitief is geworden. UWV heeft al beleid voor zulke situaties. De voorwaarden en de reden waarom te veel is betaald blijven belangrijk.
Geld terwijl de beoordeling nog loopt
Een voorschot voorkomt dat iemand zonder inkomen komt te zitten terwijl de beslissing op een WIA-aanvraag nog niet klaar is.
Het bedrag loopt vooruit op een uitkering waarvan het recht of de hoogte nog moet worden vastgesteld. Dat is iets anders dan een definitieve toekenning.
Volgens UWV kan een aanvrager contact opnemen over een mogelijk voorschot wanneer een week voor de beoogde ingangsdatum nog niets is vernomen.
Wie een voorschot krijgt, moet de bijbehorende brief bewaren. Daarin staat waarop de betaling is gebaseerd. Een bedrag dat op de bankrekening verschijnt, vertelt op zichzelf niet welke voorwaarden eraan verbonden zijn.
Wat het nieuwe voorstel moet regelen
De Tweede Kamer beschrijft dat UWV een wettelijke bevoegdheid krijgt om in bepaalde situaties WIA-voorschotten kwijt te schelden. Ook de financiering van de voorschotten en kwijtscheldingen wordt geregeld.
Het voorstel bevat daarnaast veranderingen rond de beoordeling van re-integratie-inspanningen en technische aanpassingen in de Wajong.
Voor de aanvrager is vooral van belang dat de omgang met voorschotten niet alleen op uitvoeringsbeleid blijft steunen. De nieuwe wet moet duidelijker vastleggen hoe zulke situaties worden behandeld.
Een ingediend wetsvoorstel is echter nog geen geldende wet. De parlementaire behandeling moet nog worden doorlopen. Een huishouden kan daarom niet uitsluitend op basis van deze aankondiging besluiten dat een openstaande terugvordering vervalt.
Kwijtschelding is niet helemaal nieuw
De overheid werkte al eerder aan dit onderwerp. In april publiceerde het ministerie een toelichting op de voorgenomen regeling voor WIA-voorschotten.
De achtergrond is begrijpelijk. Wie te lang op een beoordeling moet wachten, heeft de ontvangen betaling vaak nodig voor huur, boodschappen en energie. Een later vastgestelde schuld kan dan een groot probleem veroorzaken.
Maar ook bij bescherming tegen zulke gevolgen moet onderscheid worden gemaakt tussen verschillende oorzaken. Een lagere uitkering na een vertraagde beoordeling is niet hetzelfde als een te hoog bedrag doordat inkomsten niet zijn doorgegeven.
Dat verschil komt terug in de huidige uitleg van UWV.
Inkomsten doorgeven blijft nodig
UWV waarschuwt dat een voorschot wel geheel of gedeeltelijk kan worden teruggevraagd wanneer het te hoog is doordat geen rekening kon worden gehouden met inkomsten.
Daarom blijft het belangrijk wijzigingen direct te melden. Ook omstandigheden zoals een verhuizing naar het buitenland of recht op een andere uitkering kunnen invloed hebben op de betaling.
Komt er uiteindelijk een WIA- of WW-uitkering, dan kan het voorschot worden verrekend met het bedrag waarop de aanvrager alsnog recht heeft. Dat is een andere afhandeling dan een afzonderlijke rekening die meteen volledig betaald moet worden.
UWV vermeldt bovendien dat bij een mogelijke WW-aanspraak ook daadwerkelijk WW moet worden aangevraagd. Wie dat nalaat, kan alsnog met terugbetaling te maken krijgen.
Een bankbetaling is nog geen eindafrekening
Neem een vereenvoudigd voorbeeld. Iemand ontvangt enkele maanden een voorschot en krijgt daarna met terugwerkende kracht een uitkering toegekend.
De uiteindelijke betaling bestaat dan niet vanzelf uit de volledige uitkering boven op alle eerdere voorschotten. Eerst moet worden vastgesteld welk bedrag al is betaald en wat nog resteert.
Voor een huishouden is het daarom verstandig niet alleen losse bijschrijvingen te bekijken, maar ook de periode waarop iedere betaling betrekking heeft. Anders kan hetzelfde inkomen in de eigen administratie twee keer worden meegeteld.
Noteer bij onduidelijkheid welke maanden het betreft en vraag UWV om een toelichting op de verrekening.
Wat je nu kunt controleren
Leg de voorschotbrief, eventuele definitieve beslissing en betaalspecificaties naast elkaar. Zijn gemelde inkomsten verwerkt? Klopt de periode? Staat er duidelijk of het om verrekening, terugbetaling of kwijtschelding gaat?
Bij een formele beslissing waarmee je het oneens bent, staat in de brief hoe en binnen welke termijn bezwaar kan worden gemaakt. Een telefoongesprek vervangt dat niet automatisch.
Het wetsvoorstel kan de wettelijke basis verbeteren. Voor iemand die vandaag van een voorschot moet leven, blijft de eigen beschikking het document dat bepaalt wat de betaling op dit moment betekent.
Source: https://www.dagelijksestandaard.nl/economie/wia-voorschot-terugbetalen-kwijtschelding-wetsvoorstel
.
