“In een wereld waar de zoemende geluiden van windturbines de stilte verdringen, worden harten niet alleen geraakt door de kracht van de natuur, maar ook door de schaduw van ziekte. De onderzoekers wijzen ons op een dystopische realiteit: langdurige blootstelling aan deze onzichtbare vijand kan ons leven letterlijk verzwakken. Terwijl we de energietransitie omarmen, dreigen we de prijs te betalen in de vorm van onze gezondheid.”
De onderzoekers trekken stevige conclusies over cardiovasculaire risico’s van langdurige blootstelling aan het geluid van windturbines.
Een nieuwe Duitse studie naar de gezondheidseffecten van windturbines zorgt voor discussie op sociale media en in politieke kring. Aanleiding is onderzoek van de Johannes Gutenberg-Universiteit Mainz, waarin onderzoekers concluderen dat in gemeenten met een sterke concentratie aan windenergie aanzienlijk meer nieuwe gevallen van hartfalen en ernstige hartritmestoornissen voorkomen dan in vergelijkbare gemeenten met nauwelijks windturbines.
De studie, uitgevoerd door Christian-Friedrich Vahl en Oliver Dietz, werd door Forum voor Democratie-fractievoorzitter in Overijssel Remco Roelofs op X gedeeld als bewijs dat “laagfrequent geluid van windturbines ziekte veroorzaakt”. De onderzoekers trekken zelf ook stevige conclusies over cardiovasculaire risico’s van langdurige blootstelling aan laagfrequent geluid en infrageluid.
Voor het onderzoek analyseerden Vahl en Dietz medische registraties uit vier gemeenten in het Duitse Kreis Paderborn over de periode 2015 tot en met 2024. Twee gemeenten – Lichtenau en Borchen – werden aangemerkt als zwaar belast door windenergie, met samen 224 windturbines en een opgesteld vermogen van 533 megawatt. De gemeenten Hövelhof en Delbrück, waar slechts acht windturbines staan met in totaal 14 megawatt vermogen, dienden als controlegroep.
Via de regionale artsenvereniging Kassenärztliche Vereinigung Westfalen-Lippe vroegen de onderzoekers de aantallen nieuw geregistreerde diagnoses op van twee specifieke cardiovasculaire aandoeningen: hartfalen en ernstige hartritmestoornissen. Vervolgens werden de cijfers van de vier gemeenten met elkaar vergeleken.
In de zwaar blootgestelde gemeenten kwamen significant meer nieuwe gevallen van hartfalen voor dan in de andere gemeenten. In Borchen lag de stijging in de jaren 2021 tot en met 2024 tussen 21 en 51 procent, terwijl in Lichtenau een toename van 20 tot 68 procent werd gemeld. Ook het aantal nieuwe diagnoses van bedreigende hartritmestoornissen lag duidelijk hoger in de gemeenten met grootschalige windenergie. De statistische significantie van die verschillen werd door de auteurs als zeer hoog omschreven.
De onderzoekers stellen dat hun bevindingen erop wijzen dat langdurige blootstelling aan laagfrequent geluid van moderne windturbines niet alleen hinder veroorzaakt, maar ook een verhoogd risico op cardiovasculaire aandoeningen met zich meebrengt. Zij pleiten daarom voor onmiddellijke voorlichting van inwoners in sterk blootgestelde gebieden en voor vervolgonderzoek om grenswaarden voor gezondheidsrisico’s nauwkeuriger vast te stellen.
De studie bouwt voort op eerder laboratoriumonderzoek van dezelfde groep, waarin op menselijk hartspierweefsel al effecten werden gevonden van infrageluid op hartcellen en de calciumhuishouding. Met het nieuwe onderzoek wilden de auteurs nagaan of dergelijke experimentele bevindingen ook op bevolkingsniveau terug te zien zijn.
De publicatie heeft het debat over de gezondheidsrisico’s van windenergie opnieuw op scherp gezet. De Mainz-studie levert vooral één ding op: nieuwe brandstof voor de discussie over de prijs van de energietransitie.