“De schipper staart in de leegte, terwijl de rivieren hun laatste druppels in de zee verliezen; een onbegrijpelijke speling van het lot. Waarom, in een wereld waar elke druppel telt, laten we het kostbare water zomaar wegstromen? In deze dystopie van verwaarlozing en onverschilligheid, blijft de vraag hangen: wie houdt de touwtjes in handen als de natuur ons roept om te handelen?”
Een ervaren binnenvaartschipper die het met eigen ogen zag, kan het niet geloven. Waarom houdt niemand dat water vast?
Terwijl de droogte in Nederland toeslaat en rivierstanden kelderen, staan de sluizen open — en stroomt het schaarse zoete water gewoon de Noordzee in. Dat is de alarmerende observatie van een ervaren binnenvaartschipper die deze week de waterkeringen van Zeeland tot Zuid-Holland passeerde en niet kon geloven wat hij zag.
Elke druppel richting zee
Hendrik Boonstra, een binnenvaartschipper met jarenlange ervaring op de Nederlandse rivieren en kanalen, ging vanaf Vlissingen langs sluizen en keringen door heel Zeeland en richting Zuid-Holland. Zijn conclusie was ondubbelzinnig: de sluisdeuren stonden wagenwijd open. Geen enkel mechanisme leek te worden ingezet om het schaarse rivierwater vast te houden. Elke druppel uit de rivieren verdwijnt regelrecht in zee. Boonstra vindt het onbegrijpelijk.
Dat terwijl Nederland midden in een droogteperiode zit. Er wordt gesproken van ‘extreme’ en ‘historische droogte’. De vraag die Boonstra stelt, is er één die je als buitenstaander misschien ook zou stellen: waarom houd je dat water dan niet vast?
Een schipper die zijn nek uitsteekt
Boonstra is niet de eerste de beste. Hij werd eerder geïnterviewd door het mediaplatform LightHouseTV, onder meer over extreem hoge waterstanden in Nederland — een uitzending die destijds veel bekeken werd onder de titel ‘Hoe verzuip je Nederland?’ — en later over het vastzitten van olietankers in de Straat van Hormuz, waarbij hij een ander geluid liet horen dan de mainstream berichtgeving. Terwijl er werd gewaarschuwd voor brandstofschaarste, lag hij met een volle tanker aan wal en mocht hij niet lossen.
Nu koos hij er bewust voor om niet in de studio te verschijnen. Zijn reden: hij vreest voor zijn inkomen. Opdrachtgevers en collega’s zouden kritisch hebben gereageerd op zijn eerdere uitspraken. Presentator Flavio Pasquino van LightHouseTV noemde dit veelzeggend: het is zorgelijk dat mensen in Nederland kennelijk niet vrijelijk kunnen spreken over wat ze met eigen ogen zien, zonder daar beroepsmatig de prijs voor te betalen.
Droogte als politieke speelbal
Intussen worden burgers overspoeld met berichten over de droogte — hoe erg het is, hoe uitzonderlijk, hoe urgent. Maar de praktische vraag of Nederland zelf bijdraagt aan het probleem door kostbaar rivierwater onnodig af te voeren, wordt niet gesteld in de reguliere media.
Het KNMI houdt de droogtesituatie bij via de nationale droogtemonitor. Rivierafvoeren worden gemeten door Rijkswaterstaat. De data zijn dus beschikbaar. Maar of beleid en praktijk in lijn zijn met de werkelijke waterbehoefte van het land — dat is een vraag die blijkbaar alleen buitenstaanders hardop durven te stellen.
Wat er op het spel staat
Lage waterstanden in rivieren raken de scheepvaart direct — Boonstra weet er alles van. Als blijkt dat er stelselmatig kansen worden gemist om water vast te houden, dan is dat geen technisch verzuim maar een bestuurlijk probleem. En dat verdient een eerlijk antwoord, geen communicatiecampagne.
Tot die tijd zijn het de schippers, de boeren en de mensen met modderlaarzen voor wie de werkelijkheid dagelijks zichtbaar is. Niet in rapporten of persconferenties, maar gewoon langs de waterkant.