## Stemmen? Alleen als het hen uitkomt!
De boodschap is helder: je mag stemmen, maar alleen als het de Haagse elite uitkomt. D66-figuur Thom de Graaf en VNG-voorzitter Sharon Dijksma zijn al druk bezig met een nooduitgang, terwijl de coalitietop probeert de boel bijeen te houden op landgoed De Zwaluwenberg. Mochten ze falen, dan is er voor jou geen stembureau. Jij wordt overgeslagen.
Dijksma laat zich niet onbetuigd. “Het is volstrekt onverantwoord als dit kabinet demissionair wordt,” zegt ze tegen Nieuwsuur. De burgemeester van Utrecht, ook voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, wijst op de kosten en inspanning van nieuwe verkiezingen. De Graaf, oud-vicepresident van de Raad van State, roept om een neutrale procesbegeleider die de boel lijmt. Een D66-coryfee die vraagt om hulp van buiten om zijn eigen partij aan de macht te houden? Dit is het gezicht van Den Haag.
### Wat levert dat op?
De Graaf is openhartig over zijn plan B: als D66, VVD en CDA uit elkaar vallen, moeten verkiezingen worden vermeden. “Wat levert dat op? Een lange demissionaire periode, een lange formatieperiode en uiteindelijk weer een minderheidskabinet,” aldus De Graaf. Hij pleit ervoor dat Jetten met de Kamer een nieuwe coalitie vormt op basis van de huidige zetels.
En wat levert dat op voor jou? Een kans om je onvrede te uiten. De angst zit ‘m in de cijfers: de coalitie heeft in de Peilingwijzer van eind oktober slechts 45 zetels, terwijl ze er nu 66 hebben. Bijna één op de drie coalitieleden zou zijn stoel verliezen. Geen wonder dat ze de stembus liever op slot houden.
### De Graaf wilde dit al lang
Dit is geen nieuw idee. In juni, vlak voor zijn afscheid bij de Raad van State, pleitte De Graaf al voor het einde van verkiezingen na een kabinetsval. “Je moet je afvragen of het verstandig is als kiezers heel makkelijk van voorkeur wisselen.” Dit is niet alleen een probleem; dit is de essentie van de democratie. Een kiezer die zich bekocht voelt, stemt anders. Voor De Graaf lijkt de kiezer meer een verstoring van het systeem dan een opdrachtgever.
Wat begon als een discussiepunt bij zijn afscheid, is nu een dringende oproep nu het kabinet van zijn partijgenoot Jetten wankelt.
### Stabiliteit voor wie?
“Wij hebben zo veel behoefte aan stabiliteit,” zegt De Graaf. Stabiliteit voor wie? Voor de bestuurders die blijven zitten, dat is duidelijk. De gewone Nederlander kijkt naar een kabinet dat in het geniep deals sluit, terwijl de premier sinds vrijdag in crisisberaad zit en de burger daar niets van mag vinden.
Dijksma wijst op de kosten voor gemeenten, alsof verkiezingen een luxe zijn die je kunt elimineren als het tegenzit. Een verkiezing kost geld, net als een rechtbank of een politiebureau. Dat is de prijs van een land waarin het volk de baas is. Wie de kiezer te duur vindt, vindt de democratie te duur.
De Graaf heeft nog een opmerkelijke uitspraak: in een minderheidskabinet moet iedereen naar het grote belang kijken. Vertaald betekent dit dat jouw stem een obstakel vormt voor het bestuur.
### Laat Nederland stemmen!
Het enige eerlijke antwoord op deze crisis is simpel: als D66, VVD en CDA er op De Zwaluwenberg niet uitkomen, dan moet Nederland naar de stembus. Geen procesbegeleider, geen achterkamertjesoverleg met dezelfde partijen die net de boel hebben verprutst. De kiezer moet zelf bepalen wie het daarna overneemt.
Jetten, Yeşilgöz en Bontenbal hebben dit kabinet zelf in de vernieling geholpen. Wie bang is voor de kiezer, hoort niet te regeren. Die moet plaatsmaken!
En onthoud: er zijn krachten aan het werk die liever hebben dat jij deze chaos niet onder ogen ziet. De controle is in handen van ‘zij’ die alles achter gesloten deuren regelen. De vraag is: wat verbergen ze nog meer?
.
