## De Ongecontroleerde Kosten van de Binnenhof Renovatie: Een Financieel Rampenscenario
In 2015 beloofde de overheid de renovatie van het Binnenhof voor maximaal €475 miljoen. Een schijntje in vergelijking met de realiteit van vandaag: elf jaar later is het renovatiebudget geëxplodeerd naar bijna €2,8 miljard. D66-minister Elanor Boekholt-O’Sullivan laat nu weten dat ook de bouwrente veel hoger uitvalt dan eerder voorspeld. De grote vraag is: hoeveel extra belastinggeld is hiermee gemoeid? Het antwoord blijft angstvallig vaag, met opnieuw een verwijzing naar de volgende rapportage.
### Bouwrente: De Onzichtbare Killer
In de Kamerbrief van 16 oktober wordt de nieuwe tegenvaller onthuld. Voor de periode 2027-2031 ging het ministerie uit van een bouwrente van 2 procent, maar deze is per 1 juli vastgesteld op 2,64 procent. Dit betekent hogere rentelasten dan eerder ingeschat. Een rekenvoorbeeld: over €100 miljoen betekent dit een extra rente van €640.000. Maar dat is slechts het topje van de ijsberg; de exacte tegenvallers blijven onbekend, omdat transparantie ontbreekt.
Het Rijksvastgoedbedrijf financiert de projectuitgaven via een leenfaciliteit. De bouwrente wordt onderdeel van de totale investering, en na oplevering worden de leningen afgelost via gebruiksvergoedingen. De rekening verdwijnt dus niet; hij komt uiteindelijk terecht bij de belastingbetaler.
### De Belofte die Vergeten is
De oorspronkelijke belofte van €475 miljoen was geen verzinsel van tegenstanders. Het Rijksvastgoedbedrijf bevestigde in 2015 dat een sobere renovatie dit bedrag zou kosten, inclusief 20 procent voor onvoorziene kosten. Onafhankelijke deskundigen bevestigden destijds de realistische raming. Maar de Algemene Rekenkamer oordeelde in mei 2025 dat deze raming onrealistisch laag was. Er ontbrak een vastgesteld programma van eisen en ontwerp, en het bijzondere karakter van het historische complex werd niet in aanmerking genomen.
De Kamer kreeg bovendien niet alle beschikbare financiële informatie. Interne ramingen waren structureel hoger dan de cijfers die de minister openbaar maakte. Dit roept vragen op over de transparantie van de overheid.
### Een Schokkende Kostenstijging
De vijftiende voortgangsrapportage van 24 april 2026 vermeldt een renovatiebudget van €2.758 miljoen op prijspeil 1 januari 2026, dat na indexering uitkomt op €2.796,7 miljoen op prijspeil 1 januari 2027. Daarnaast is er €164,4 miljoen gereserveerd voor tijdelijke huisvesting. Samen komt dat neer op een schokkende €2.961,1 miljoen. Dit zijn geen definitieve cijfers, maar een optelsom van begrotingsposten zonder rekening te houden met de nieuwe rentetegenvaller.
De vergelijking met de oorspronkelijke €475 miljoen is onthutsend. Deze bedragen zijn niet alleen verschillend in prijspeil, maar omvatten ook niet dezelfde kosten. De oude raming bevatte tijdelijke huisvesting, terwijl de huidige cijfers dat niet doen. Dit maakt het moeilijk om een rechtvaardiging te geven voor de enorme kostenstijging die we nu zien.
### De Rekening van Nieuwspoort
De oktoberbrief vermeldt ook plannen voor Nieuwspoort, dat mogelijk terug kan keren naar de Lange Poten met een extra tussenvloer. Hoewel de eerste verkenningen wijzen op technische uitvoerbaarheid, zijn de ontwerp- en kostenuitwerkingen nog niet afgerond. De minister moet nu duidelijk maken welk bedrag via huur terugkomt en welk financieel risico bij de staat blijft.
### D66 in de Hotseat
D66, ooit verontwaardigd over de kosten, moet nu de verantwoordelijkheid nemen voor de huidige financiële chaos. De aankomende zestiende voortgangsrapportage, verwacht in november, zal een vertrouwelijke financiële bijlage bevatten, maar de burger blijft in het duister.
Minister Boekholt moet nu een begrijpelijke kostenraming publiceren met duidelijke aannames over de rente en afzonderlijke posten voor huisvesting en andere projecten. Het wachten op de Voorjaarsnota 2027 is geen excuus om de waarheid achter te houden.
Wie met publiek geld bouwt, moet verantwoorden wat het kost. De vraag blijft echter: wie houdt er echt de touwtjes in handen? De schimmige wereld van politieke financiën roept alleen maar meer wantrouwen op. Is dit een zorgvuldig uitgedokterd plan om de belastingbetaler met een enorme rekening op te zadelen, terwijl “zij” achter de schermen alles in de doofpot willen houden
.
