De titel van dit artikel komt van een insider die mij in een appje attendeerde op de terugtrekking van de studie van vier onderzoekers, gelieerd aan het Prinses Máxima Centrum. Het ging over vaccinatie en sterfte. Eerst de NL vertaling, daaronder een steekproefje van mijzelf.
BMJ Group trekt artikel over COVID-19-vaccins en sterfte terug dat tijdens een hoorzitting van de Senaat aan de orde kwam – vertaling van RetractionWatch:
BMJ Public Health heeft een artikel ingetrokken dat nog onlangs (door een getuige tijdens een recente hoorzitting van een subcommissie van de Amerikaanse Senaat) werd gebruikt om een verband te leggen tussen COVID-19-vaccins en sterfgevallen. Deze maatregel komt meer dan twee jaar nadat een in het artikel geciteerde onderzoeker problemen met het onderzoek aan de kaak had gesteld.
Het artikel (PDF hier), gepubliceerd op 6 mei 2024, maakte gebruik van de database „Our World in Data“ en de World Mortality Dataset om COVID-19-gerelateerde sterfgevallen tijdens het hoogtepunt van de pandemie te onderzoeken. Nieuwsmedia besteedden er aandacht aan, van The Telegraph — „vaccins hebben mogelijk bijgedragen aan de stijging van het aantal extra sterfgevallen“ — tot de New York Post, die de beweringen uit het artikel citeerde over gemelde „ernstige letsels en sterfgevallen na vaccinatie“, een stap die de krant later corrigeerde.
Een verklaring van bezorgdheid, die ongeveer een maand na publicatie bij het artikel werd geplaatst, probeerde deze beweringen te ontkrachten, waarbij werd opgemerkt dat de studie „geen enkel dergelijk verband aantoont“. In de verklaring werd ook een institutioneel onderzoek aangekondigd door het Princess Máxima Center in Nederland, waar drie van de vier auteurs werkzaam waren, waaronder corresponderend auteur Saskia Mostert. Critici van het artikel zeiden dat het verkeerde citaten en weglatingen over vaccins bevatte en „vol ongepaste insinuaties“ stond. Ariel Karlinsky, een econoom aan de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem, Israël, en medeoprichter van de World Mortality Dataset, nam vanaf juni 2024 contact op met het tijdschrift en verzocht meerdere malen om intrekking. Karlinsky was van mening dat de analyse misbruik maakte van zijn gegevens en „hele tekstblokken en wiskundige notaties“ uit zijn artikel had overgenomen.
Volgens de intrekkingsmededeling van 11 augustus heeft BMJ Public Health het artikel ingetrokken vanwege „verkeerde informatie in de discussie over de mogelijke oorzaken van de oversterfte, en omdat de beperkte aard van het oorspronkelijke werk van de auteurs onvoldoende was beschreven“.
In 2024 stelde het Princess Máxima Center een onderzoek in naar de betrokkenheid van twee auteurs, Minke Huibers en Gertjan Kaspers, maar keek niet naar het werk van Mostert in het kader van het onderzoek omdat zij „niet in staat was mee te werken aan het onderzoek”, aldus het rapport.
De geanonimiseerde versie van de samenvatting van het rapport van januari 2025 werd samen met de intrekking gepubliceerd en concludeerde dat, hoewel het handelen van de auteurs geen wangedrag vormde, Kaspers en Huibers blijk gaven van „onzorgvuldigheid, onwetendheid en nalatigheid“.
Het rapport stelde ook vast dat het artikel „onevenredig veel aandacht besteedt aan de mogelijkheid dat de invoering van coronamaatregelen en vaccinatie tot een verhoogde sterfte zouden hebben geleid, terwijl alternatieve verklaringen grotendeels worden genegeerd“ en „op misleidende en eenzijdige wijze literatuur aanhaalt die de eigen argumenten ondersteunt“.
Volgens de gedetailleerde intrekkingsverklaring, die meer dan 700 woorden telt, hebben Kaspers en Huibers samen met hun instelling om de intrekking verzocht „vanwege bezorgdheid over een verkeerde interpretatie van het artikel door anderen en het daaruit voortvloeiende risico voor de volksgezondheid“, maar waren zij het niet eens met de vaststelling van het tijdschrift dat het artikel onjuiste informatie bevatte. E-mails aan beide onderzoekers leverden afwezigheidsberichten op.
In een aankondiging van juni 2024 die is verwijderd maar hier is gearchiveerd, verklaarde het Prinses Máxima Centrum dat het zich „nadrukkelijk“ distantieerde van de publicatie en dat het „vaccinatie krachtig ondersteunt“.
Jan Hoeijmakers, voorzitter van de klachtencommissie voor wetenschappelijke integriteit bij het Prinses Máxima Centrum, reageerde niet op onze vragen over de details van het onderzoek of op ons verzoek om een kopie van het volledige rapport.
Hoofdauteur Mostert nam in 2024 ontslag nadat het Prinses Máxima Centrum had aangekondigd het artikel te zullen onderzoeken, zo verklaarde zij tijdens een hoorzitting op 3 juni voor de subcommissie voor onderzoeken van de Commissie voor Binnenlandse Veiligheid en Overheidszaken van de Amerikaanse Senaat over „Plausibele mechanismen waarbij COVID-19-injecties kanker veroorzaken en aanvallen op wetenschappelijke publicaties en onderzoek“. In haar getuigenis, die grotendeels gericht was op het artikel in BMJ Public Health, zei ze dat de auteurs „geen zekerheid claimden over de oorzaken van de oversterfte. In plaats daarvan vroegen we aandacht [sic] voor drie belangrijke gebeurtenissen die vóór de pandemie niet bestonden: COVID-besmetting, inperkingsmaatregelen en COVID-vaccins.”
De persdienst van de Amerikaanse senator Ron Johnson, voorzitter van de subcommissie voor onderzoeken, reageerde niet op ons verzoek om commentaar over de intrekking van het artikel.
Mostert stelde dat overheden en media tijdens de pandemie angst- en propagandatactieken hebben ingezet om de „tolerantie voor rede en afwijkende meningen“ te verminderen, en beweerde dat het onderzoek naar haar artikel in strijd was met de academische vrijheid en neerkwam op censuur.
Ze zei ook dat institutionele reacties zoals die van het Prinses Máxima Centrum „steeds vaker worden ingezet als ‘officiële kanaal’-tactieken om degenen die onwelkome wetenschappelijke vragen stellen in diskrediet te brengen, te intimideren, te isoleren en het zwijgen op te leggen“, wat leidde tot haar ontslag.
Ook in haar getuigenis zei Mostert dat zij een herziening van het gepubliceerde artikel had voorgesteld die „een paragraaf bevatte over de effectiviteit van vaccins bij het terugdringen van de sterfte“, maar dat het voorstel „door het tijdschrift werd genegeerd“. Zij beweerde tevens dat de oorspronkelijke paragraaf over inperkingsmaatregelen en vaccins „in de oorspronkelijke versie van het artikel veel korter was“, maar dat de recensenten „ons vroegen om de tekst te schrappen of meer bewijs te leveren. Aangezien er bewijs beschikbaar is, hebben we dat opgenomen.“
In de intrekkingsmededeling van BMJ Public Health werd de inzending erkend, maar werd gesteld dat de wijziging „onvoldoende“ zou zijn.
Mostert schreef namens zichzelf en de vierde auteur van het onderzoek, Marcel Hoogland, aan het tijdschrift dat zij het niet eens waren met het besluit tot intrekking. Hoogland werd in het inmiddels ingetrokken artikel vermeld als een onafhankelijk onderzoeker gevestigd in Amsterdam. In het meest recente artikel van Mostert, dat in februari verscheen in JCO Global Oncology, wordt zij vermeld als een niet-aangesloten onderzoeker. Verzoeken om commentaar die naar twee e-mailadressen werden gestuurd, kwamen terug als onbestelbaar.
Volgens Clarivate’s Web of Science is het artikel 21 keer geciteerd. De altmetrics voor het artikel plaatsen het in de top 5% van alle door de site beoordeelde onderzoeksresultaten. Het artikel is toegevoegd aan onze lijst van bijna 700 ingetrokken COVID-19-artikelen.
Deze intrekking is zeker niet de eerste van een artikel waarin een verband wordt gelegd tussen COVID-19-vaccins en een hoger sterftecijfer. Zo kon eerder dit jaar een rechtszaak de intrekking niet tegenhouden van een artikel waarin hartgerelateerde sterfgevallen in verband werden gebracht met het COVID-19-vaccin. In 2024 trok Cureus een artikel in over de „omvangrijke“ schadelijke effecten van het vaccin.
Karlinsky, wiens schattingsmodel in het nu ingetrokken artikel werd aangehaald, zei dat hij het „snelle optreden, het interne onderzoek en het verzoek tot intrekking“ van het Prinses Máxima Centrum respecteerde, maar het niet eens was met hun conclusie dat er geen sprake was van plagiaat of kwaadwilligheid.
Hij vertelde ons dat hij vermoedde dat het ingetrokken artikel plagiaat van zijn werk bevatte, waarbij hij een gekunstelde zin als voorbeeld noemde: Er was „geen andere manier om uit te leggen hoe ‘compromis tussen flexibiliteit en eenvoud’“ in zijn artikel „werd verdraaid tot ‘een afweging tussen soepelheid en kuisheid’“, zei hij. Gekunstelde zinnen kunnen wijzen op plagiaat.
Karlinsky noemde de reactie van de BMJ Group ook „behoorlijk slecht“. Het tijdschrift „ging niet in op de fundamentele kwesties en probeerde zichzelf hierin in een goed daglicht te stellen, terwijl dat helemaal niet het geval was“, vertelde hij ons.
Hij had vooral kritiek op de tijd die het intrekken van het artikel in beslag nam. Karlinsky diende in juni 2024 een commentaar in waarin hij kritiek uitte op het werk, dat een maand later zonder beoordeling werd afgewezen, vertelde hij ons.
Volgens de intrekkingsmededeling heeft het Princess Máxima Center het onderzoeksrapport eind 2024 met het tijdschrift gedeeld. „Het onderzoek naar dit artikel nam veel tijd in beslag omdat het tijdschrift eerst wachtte op de formele, officiële uitkomst van het institutionele rapport“, dat in mei 2025 werd gedeeld, zo luidt de mededeling. Na ontvangst van het rapport probeerde het tijdschrift opnieuw contact op te nemen met Mostert „om haar visie op belangrijke kwesties te horen“, aldus de mededeling, alvorens een definitief besluit te nemen.
„Het feit dat [het tijdschrift] er trots op is dat het heeft gewacht totdat het antwoord van Mostert had ontvangen, is naar mijn mening belachelijk“, zei Karlinsky, waarbij hij opmerkte dat deze stap het onderzoek heeft vertraagd. „Dit is alsof je een moordverdachte laat ontsnappen omdat hij weigert naar het politiebureau te komen.“
Saskia Mostert heeft natuurlijk een punt. Dit wetenschappelijk fiasco moet ten koste van alles gesmoord worden.
Ik heb een steekproefje genomen omdat er in bovenstaande tekst geen concrete voorbeelden worden gegeven, alleen ontstelde en verontwaardigde reacties. Er wordt in deze verantwoording van de terugtrekking onder meer verwezen naar dit artikel. Ook daarin vinden we voornamelijk omschrijvingen. Onder het kopje “Misquotes and omissions on vaccine effects” staat iets controleerbaars. Ik kon het niet nalaten dat spoor te volgen. De kritiek waar het om gaat is letterlijk:
“Mostert c.s. voeren een uitgebreid betoog dat COVID-19-vaccins gepaard gaan met een hoog risico op ernstige bijwerkingen. Ze schrijven: „Talrijke studies hebben gemeld dat COVID-19-vaccinatie myocarditis, pericarditis en auto-immuunziekten kan veroorzaken.” Hierbij citeren ze een overzichtsartikel van Dotan c.s. over het risico op auto-immuniteit na een SARS-CoV-2-infectie onjuist. Dotan c.s. hadden in feite geconcludeerd dat vaccinatie dit probleem kan verhelpen.”
Maar in het artikel citeren ze hier niet “Dotan c.s.” Ze citeren maar lieft acht artikelen, referenties 50-57, waarvan Dotan c.s. er één is en die gaat specifiek over auto-immuniteit.
Dus door naar Dotan, wat is daar dan de conclusie? (ik heb de laatste regels vet gemaakt).
In talrijke regio’s wereldwijd is al begonnen met grootschalige vaccinatiecampagnes tegen SARS-CoV-2 om de aanhoudende pandemie het hoofd te bieden. Aangezien naar verwachting honderden miljoenen mensen in 2021 zullen worden gevaccineerd, hopen we dat er geen nieuwe bijwerkingen zullen optreden; niettemin moet er uitgebreid toezicht op deze kwestie worden uitgeoefend, net zoals dat gebeurt bij alle nieuw toegediende geneesmiddelen. Zoals eerder besproken, bestaat er moleculaire mimiek tussen SARS-CoV-2 en menselijke componenten. Mochten er bij gevaccineerde personen auto-immuunverschijnselen optreden, dan zijn wij van mening dat mRNA-sequenties die coderen voor peptiden die ook bij de mens voorkomen, uit de vaccins moeten worden verwijderd. Er moet ook worden nagedacht over de vaccinatiestrategie om het risico op een COVID-19-infectie bij de meest kwetsbare personen te verminderen, evenals het risico op ernstige auto-immuunziekten.
De mogelijkheid dat vaccins auto-immuunziekten veroorzaken (maar dat we hopen van niet [sic]) wordt hier toch expliciet opengelaten. Het is een plausibel causaal verband. Dus vanwaar dat verongelijkte?
Discussiewaardig? Zeker. Controversieel? Idem. Maar reden tot terugtrekking? Ik zie dat niet in dit citaat terug.
Mijn vingers jeuken om alle claims na te lopen, wie weet wat er nog meer uitkomt, maar het ontbreekt mij helaas aan de tijd (en secundair dus geld) – en bovendien: maakt het wat uit…?