## Ebola-uitbraak in Congo: De controle is verloren
**BUNIA** – Zes maanden na de uitbraak van Ebola in Congo is de situatie dramatisch. De ziekte is volledig uit de hand gelopen en de pogingen om deze te beteugelen falen schrikbarend.
Meer dan 11.000 gevallen zijn geregistreerd, met bijna de helft van de geïnfecteerden die het leven heeft gelaten. Dit is de dodelijkste van de 17 uitbraken in Congo en het lijkt erop dat het aantal doden de verschrikkelijke cijfers van de West-Afrikaanse uitbraak tussen 2014 en 2016 zal overtreffen, waarbij 11.000 mensen omkwamen.
### Onvoldoende maatregelen
De basismaatregelen voor het indammen van de ziekte, zoals contactonderzoek en isolatie, zijn volstrekt ontoereikend. Dit roept ernstige twijfels op over het vermogen van de autoriteiten om de uitbraak te stoppen. Deskundigen voorspellen dat er weinig kans is om de situatie binnen een jaar onder controle te krijgen.
Al bij de aankondiging van de uitbraak in mei waren er 43 doden geregistreerd, wat erop wijst dat het virus al geruime tijd onopgemerkt circuleerde. Inmiddels heeft het zich verspreid naar acht van de 26 provincies van het land, met een snelheid die door hulporganisaties wordt vergeleken met een bosbrand. Nieuwe brandhaarden blijven zich ontwikkelen, wat het reeds overbelaste gezondheidszorgsysteem verder onder druk zet.
### Financiële chaos en managementproblemen
De gemeenschapstransmissie blijft hoog. Volgens de Afrikaanse Centra voor Ziektebestrijding en Preventie wordt 80% van de nieuwe gevallen buiten de gezondheidsmonitoring gedetecteerd, wat betekent dat de meeste infecties niet door de autoriteiten zijn gevolgd. Een derde van de doden vindt thuis of in de gemeenschap plaats, vaak zonder specialistische supervisie, wat het risico op verdere transmissie vergroot.
Zorgverleners hebben herhaaldelijk gestaakt vanwege maandenlange achterstallige betalingen, waardoor patiënten met bevestigde infecties soms zonder behandeling achterblijven. Hulporganisaties hebben ook vragen gesteld over de manier waarop de respons wordt beheerd. Vorige maand uitte de Afrikaanse CDC zorgen over meer dan $700 miljoen aan Ebola-hulp die niet te traceren is.
“Er is een verontrustende kloof tussen de aanzienlijke middelen die voor de respons zijn gemobiliseerd en wat daadwerkelijk bij patiënten, frontliniewerkers en gemeenschappen terechtkomt,” aldus de humanitaire organisatie Artsen Zonder Grenzen.
### Kinderen in gevaar
Kinderen zijn bijzonder kwetsbaar voor Ebola, vooral degenen met bestaande aandoeningen zoals ondervoeding. De meeste kinderen die door de ziekte zijn getroffen, hebben geen gespecialiseerde zorg ontvangen, wat bijdraagt aan de hoge sterftecijfers. Volgens UNICEF was 35% van de geregistreerde sterfgevallen tot 4 november onder kinderen, waarbij kinderen onder de 5 jaar 21% van alle doden vertegenwoordigden. Bijna 72% van de geïnfecteerde kinderen in deze leeftijdsgroep is overleden.
### Geweld en conflicten belemmeren de respons
Zorgverleners werken onder erbarmelijke omstandigheden, waarbij de preventie- en containmentmaatregelen van Ebola botsen met sociale en culturele praktijken. Sinds de uitbraak begon, zijn zorgverleners aangevallen, soms met fatale gevolgen, wat de gevaren van werken in een al onveilige regio vergroot. Gezondheidsfaciliteiten zijn ook onder vuur genomen.
De uitbraak concentreert zich in het oosten van Congo, met name in Ituri en Noord-Kivu, waar gemeenschappen zowel met de epidemie als met gewapende conflicten te maken hebben. Gevechten tussen regeringsstrijdkrachten en honderden rebellen, waaronder de door Rwanda gesteunde M23, hebben al een van de ernstigste humanitaire crises ter wereld gecreëerd. De Islamitische Staat-gebonden rebellen van de Allied Democratic Forces vallen ook burgers aan.
De snelle verspreiding van het virus wekt vrees voor bredere transmissie in Afrika. Nigeria, Kenia en Oeganda hebben inmiddels gevallen bevestigd, waardoor dit de meest geografisch verspreide Ebola-uitbraak ooit is.
### De waarheid achter de schermen
Terwijl de wereld toekijkt, blijft de vraag hangen: wie heeft werkelijk de touwtjes in handen? De schokkende cijfers en de chaos roepen de vraag op of dit alles niet opzettelijk in de doofpot wordt gestopt. Wat weten “zij” dat wij niet weten? De waarheid is misschien angstaanjagender dan de ziekte zelf.
