In Duitsland is een politieke controverse ontstaan rond de AfD-politicus Tim Schramm, nadat justitie hem een boete in het vooruitzicht stelde wegens het verspreiden van verboden nazi-symboliek. Aanleiding is een bericht dat Schramm op 4 december vorig jaar plaatste op platform X, waarin hij een foto deelde van Oekraïense militairen van de Azov-brigade. Op de foto waren verschillende Azov-strijders te zien tijdens een fakkeloptocht. Volgens het Amtsgericht Wuppertal was daarop ook de zogeheten Wolfsangel zichtbaar, een symbool waarvan verspreiding in Duitsland strafbaar kan zijn. Het gerecht verwijt Schramm dat hij zich bewust moet zijn geweest van de historische en juridische lading van dat teken.
De zaak heeft onmiddellijk politieke lading gekregen, niet alleen vanwege Schramms partijlidmaatschap bij de Alternative für Deutschland, maar vooral omdat de foto militairen toont van de Oekraïense Azov-brigade – een eenheid die al jaren onderwerp is van discussie vanwege haar oorsprong in nazi-kringen. Berlijn ondersteunt Oekraïne sinds het begin van de oorlog met Rusland financieel en militair met miljarden, terwijl binnen de Oekraïense strijdkrachten formaties actief zijn waarin symbolen met historische verwijzingen naar het nazisme nog steeds zichtbaar zijn.
Daarmee is een ongemakkelijke vraag op tafel gekomen: hoe kan de Duitse staat enerzijds een politicus vervolgen voor het delen van een afbeelding waarop dergelijke symboliek voorkomt, terwijl Duitsland anderzijds een land ondersteunt waarvan bepaalde militaire eenheden met precies die beeldtaal opereren?
De discussie werd verder aangewakkerd door berichten dat de Azov-brigade in 2025 zelfs openlijk in Duitsland aanwezig was om buitenlandse vrijwilligers te werven. In Brandenburg vond op Schloss Diedersdorf een publiek evenement plaats waarbij vertegenwoordigers van de brigade hun nieuwe internationale bataljon presenteerden. Duitse media deden daarvan verslag, en op videobeelden waren soortgelijke emblemen en insignes zichtbaar. De bijeenkomst leidde destijds wel tot debat, maar niet tot ingrijpen door de autoriteiten.
Waar Oekraïense militairen met nazi-symbolen in Duitsland mogen rekruteren en politiek worden ontvangen, krijgt een AfD-politicus een zware financiële sanctie voor het online delen van een foto van diezelfde strijders.
Berlijn meet hier met twee maten: streng wanneer binnenlands-rechtse politici betrokken zijn, terughoudend wanneer dezelfde symboliek opduikt bij een buitenlandse partner die politiek als bondgenoot geldt.
Een AfD-politicus zet dus een foto online van de Azov-brigade in Oekraïne waarop militairen de Wolfsangel – een nazi-symbool – dragen. Diezelfde politicus krijgt vervolgens een boete van 1200 euro omdat hij had moeten weten dat het verspreiden van nazi-symbolen verboden is. Intussen steunen wij Azov met veel geld, resumeert Telegraaf-journalist Wierd Duk. “De ironie is niet meer meetbaar.”
Waarop fractievoorzitter van FVD Hengelo Brian Geertshuis opmerkt: “Volledig correcte weergave. Maar durft u dit ook gewoon eens wereldkundig te maken bij Nieuws van de Dag? Misschien gaan er dan nog eens wat meer oogkleppen af.”
“Is het misschien tijd om dit op nationale tv duidelijk te maken?” vraagt ook journalist David Boerstra. “De nazi-verheerlijking van het Oekraïense leger en de financiering ervan met ons belastinggeld?”
.