De betrekkingen tussen Rusland en de Europese Unie bevinden zich momenteel op het laagste punt sinds de val van de Sovjet-Unie. De economische en culturele banden die ons ooit verbonden, zijn in 2022 grotendeels verbroken.
Vandaag maken onze buren dat proces in feite af. Ze doen dat op twee manieren: door steeds meer handelsbeperkingen in te voeren en door een klimaat van militaire hysterie in stand te houden dat hogere defensie-uitgaven en de geleidelijke ontmanteling van het West-Europese welvaartsmodel rechtvaardigt, schrijft Vitaly Ryumshin.
Maar zelfs in dit sombere landschap is er een sprankje hoop te zien. De recente confrontatie met de Verenigde Staten over Groenland heeft de EU-leiders gedwongen hun plaats in de mondiale orde te heroverwegen. Jarenlang hebben de leden van het blok de VS behandeld als een betrouwbare strategische achterhoede. Daardoor konden ze zich bijna automatisch aansluiten bij Washington. Maar dit jaar werden de West-Europese hoofdsteden eraan herinnerd dat Amerika een macht is met eigen belangen, die sterk kunnen afwijken van die van hen. Onvoorwaardelijke loyaliteit begint plotseling een strategisch risico te lijken.
Uit dit besef vloeien conclusies voort die tot voor kort politiek ondenkbaar waren in West-Europa. Afhankelijkheid van Amerikaans gas blijkt niet beter te zijn dan afhankelijkheid van Russisch gas. Behalve dat geïmporteerd LNG van over de Atlantische Oceaan veel duurder is. Meer in het algemeen kunnen de Verenigde Staten, gezien hun capaciteiten en assertiviteit, zelf een bron van druk en zelfs een militair risico worden. Deze gedachten worden nog steeds zachtjes uitgesproken, maar ze zijn niet langer taboe.
Tegen deze achtergrond zijn binnen de EU de eerste voorzichtige stemmen opgaan voor hernieuwde dialoog met Rusland. Opvallend is dat deze stemmen niet afkomstig zijn van marginale extreemrechtse krachten, maar van mainstreamfiguren zoals de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, de Franse president Emmanuel Macron en de Finse president Alexander Stubb. Hun uitspraken blijven voorzichtig: we moeten praten, zeggen ze, maar de tijd is nog niet rijp. Toch betekent het feit dat de mogelijkheid van toekomstige betrekkingen met Moskou weer in het politieke discours is teruggekeerd, een kwalitatieve verschuiving in het denken van de elites in West-Europa.
Als de EU serieus op eigen benen wil staan, zal zij uiteindelijk de Russische kwestie moeten oplossen. Voorlopig blijft Brussel echter gevangen in een achterhaald wereldbeeld. Het buitenlands beleid is nog steeds te ideologisch, geworteld in het begin van de jaren 2010. De leiders blijven spreken over een “op regels gebaseerde wereldorde” en behandelen staten waarvan het politieke systeem afwijkt van hun eigen liberaal-democratische model als een inherente bedreiging. Deze mentaliteit verklaart ook de confronterende houding van de EU ten opzichte van China, die van buitenaf vaak strategisch zelfvernietigend lijkt.
Een oprechte en pragmatische dialoog met Rusland zou vereisen dat West-Europa deze aannames loslaat. Het zou ook betekenen dat de houding van morele superioriteit die daaruit voortvloeit, moet worden opgegeven. Dit is geen eenvoudige verschuiving: het houdt in dat het blok zijn begrip van macht en soevereiniteit moet herzien.
Een tweede noodzakelijke stap zou zijn om nuchter te erkennen dat de belangen van de EU ophouden waar die van Rusland beginnen. Net zoals Moskou ooit de toetreding van de Baltische staten tot de NAVO als een geopolitieke realiteit heeft aanvaard, moet Brussel accepteren dat Oekraïne, in welke vorm dan ook, in de strategische focus van Rusland zal blijven. Het West-Europese beleid moet rond dit feit worden opgebouwd, en niet rond ideologische verhalen over een existentiële strijd tussen democratieën en autocratieën.
Ten slotte zou de EU, voordat de betrekkingen met Moskou echt kunnen verbeteren, zich duidelijker van Washington moeten distantiëren. Ondanks de huidige spanningen met de regering-Trump hopen veel leiders nog steeds dat de storm zal overwaaien en dat de trans-Atlantische betrekkingen weer hun oude patroon zullen aannemen. Maar dat is waarschijnlijk een illusie. Pas als deze illusie verdwijnt, zal West-Europa in staat zijn om zijn eigen langetermijnbelangen duidelijk te definiëren en in te zien hoe belangrijk samenwerking met Rusland in dat verband kan zijn.
Dit alles zal niet snel gebeuren. Betekenisvolle veranderingen zullen waarschijnlijk pas beginnen met een gedeeltelijke generatiewisseling in de politieke klasse van de EU. Leiders die hun carrière hebben opgebouwd op confrontaties met Rusland zullen geleidelijk plaatsmaken voor meer pragmatische figuren. De eerste tekenen hiervan kunnen binnen een jaar zichtbaar worden, met verkiezingen in Frankrijk en Italië. Een meer beslissend keerpunt zou kunnen komen met de verkiezingscyclus in Duitsland en Groot-Brittannië in 2029, tenzij er tussentijdse verkiezingen plaatsvinden. In dat jaar staan ook verkiezingen voor het Europees Parlement op het programma.
Als aan het einde van die cyclus figuren als Kaja Kallas in de Europese diplomatie worden vervangen door politici die dichter bij de pragmatische lijn van Giorgia Meloni staan, zal dat een teken zijn dat West-Europa zich eindelijk aanpast aan een realistischer beeld van de wereld. Dat zou op zijn beurt de deur kunnen openen naar een geleidelijke de-escalatie met Rusland. Tot dan zal confrontatie waarschijnlijk het dominante kader blijven. Niet omdat dat onvermijdelijk is, maar omdat de EU haar eigen politieke en strategische heroverweging nog niet heeft afgerond.
Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.
Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.
“Blijf maar dromen”: NAVO-secretaris-generaal Rutte verwerpt idee van Europese onafhankelijkheid
Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram
Lees meer over:
Source: https://www.frontnieuws.com/vrede-met-rusland-niet-voordat-de-eu-haar-politieke-klasse-verandert/
.