Vanaf vandaag – woensdag 1 juli – krijgt FIU-Nederland een nieuwe bevoegdheid: verdachte transacties kunnen tijdelijk worden tegengehouden. Dat klinkt als iets voor criminelen, banken en opsporingsdiensten. Maar voor gewone burgers en ondernemers is het toch belangrijk om te weten wat er verandert.
FIU-Nederland schrijft dat zij meldingsplichtige instellingen kunnen verzoeken om een transactie tijdelijk niet uit te voeren. Die instellingen zijn verplicht zo’n verzoek op te volgen. Het gaat in de praktijk vooral om banken, crypto- en betaaldienstverleners.
Maximaal vijf werkdagen
Volgens FIU-Nederland kan een transactie maximaal vijf werkdagen worden tegengehouden bij een verzoek van FIU-Nederland zelf. Als het verzoek namens een buitenlandse FIU wordt gedaan, geldt een termijn van maximaal tien werkdagen.
In die periode wordt bekeken of de transactie verband houdt met witwassen, onderliggende delicten of terrorismefinanciering. Als er geen verdere maatregel volgt, moet de opschorting na afloop worden beëindigd.
Niet willekeurig, wel ingrijpend
FIU-Nederland benadrukt dat de bevoegdheid niet ongefundeerd wordt ingezet. Er moeten sterke aanwijzingen zijn. De inzet moet proportioneel zijn.
Dat is belangrijk om te benoemen. Dit betekent niet dat elke willekeurige betaling zomaar kan worden gestopt. Maar het betekent wel dat betalingen die als verdacht worden gezien, tijdelijk kunnen vastlopen.
Voor ondernemers kan dat vervelend zijn. Denk aan een grote betaling voor voorraad, een internationale transactie of een cryptotransactie die nader bekeken wordt. Voor particulieren kan het bijvoorbeeld spelen bij grote bedragen, buitenlandse betalingen of ongebruikelijke geldstromen.
Je moet worden geïnformeerd
Als een transactie wordt opgeschort, moet de meldingsplichtige instelling de cliënt direct informeren over de opschorting. Dat staat volgens FIU-Nederland los van het zogenoemde tipping-off verbod, omdat dat verbod ziet op meldingen van ongebruikelijke transacties en niet op het opvolgen van een opschortingsverzoek.
Dat betekent dat je niet volledig in het duister zou moeten blijven als jouw transactie wordt geraakt.
Waarom deze regel?
De gedachte achter de maatregel is duidelijk: voorkomen dat mogelijk crimineel geld wordt weggesluisd voordat autoriteiten kunnen ingrijpen. Rijksoverheid schrijft dat FIU-Nederland vanaf 1 juli instellingen zoals banken kan verzoeken een transactie maximaal vijf werkdagen niet uit te voeren. Zo kan worden beoordeeld of er verband is met witwassen of terrorismefinanciering.
Voor opsporing is dat logisch. Geld kan razendsnel worden verplaatst. Als instant payments en crypto bijna direct bewegen, kan een paar dagen verschil belangrijk zijn.
De portemonneehaak voor gewone mensen
Toch is er een bredere zorg. De toegang tot je eigen geld wordt in Nederland steeds vaker afhankelijk van controles, algoritmes en compliance-afdelingen. Banken stellen meer vragen. Betalingen kunnen vertragen. Ondernemers klagen al langer over debanking en strengere antiwitwascontroles.
Deze nieuwe bevoegdheid past in dat grotere patroon. De overheid wil criminele geldstromen aanpakken, maar het financiële systeem wordt voor gewone mensen ook steeds minder soepel.
Wat kun je doen?
Zorg dat grote of ongebruikelijke transacties goed uitlegbaar zijn. Bewaar facturen, koopovereenkomsten, schenkingsakten of andere documenten. Zeker bij internationale betalingen of grote bedragen is het verstandig om vooraf te weten welke stukken je kunt overleggen.
Voor ondernemers geldt: houd administratie strak en reageer snel op vragen van bank of betaaldienstverlener.
De conclusie: begrijpelijk doel, maar let op je rechten
Het bestrijden van witwassen is noodzakelijk. Crimineel geld moet niet vrij door het banksysteem kunnen bewegen. Maar burgers en ondernemers moeten wel kunnen vertrouwen op toegang tot hun eigen geld.
Vanaf 1 juli krijgt FIU-Nederland meer macht om verdachte transacties tijdelijk te laten stoppen. Dat zal lang niet iedereen raken. Maar als het jou raakt, kan vijf werkdagen lang voelen.
De les: zorg dat je grote geldstromen kunt uitleggen. In het nieuwe financiële klimaat is transparantie niet alleen verstandig, maar steeds vaker noodzakelijk.
.
