## Inclusief Onderwijs: Een Dystopie in de Maak
Als het politieke partijkartel eenmaal een trendy deugterm heeft bedacht, wordt gezond verstand in Den Haag prompt op de vuilnisbelt gegooid. Dit keer staat het grote ideologische prestigeproject dat in 2035 opgedrongen moet worden, bekend als “inclusief onderwijs.” Het idee is simpel: zoveel mogelijk leerlingen met extra ondersteuningsbehoefte moeten naar reguliere scholen, terwijl speciaal onderwijs enkel overblijft voor de meest kwetsbare kinderen. Maar toen FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen aan VVD-staatssecretaris Judith Tielen vroeg wat de aanpassingen aan al die Nederlandse schoolgebouwen gaan kosten, viel het kabinet door de mand: die kosten zijn helemaal niet in kaart gebracht.
Dit is de klassieke, roekeloze aanpak waarmee de Haagse elite al decennia het Nederlandse onderwijs sloopt. Eerst wordt een grandioos visioen voor 2035 gepresenteerd, gevolgd door werkgroepen en stuurgroepen. Pas als een scherpe oppositiepartij doorvraagt naar de harde cijfers, blijkt er onder de motorkap niets te zijn doorgerekend. De schriftelijke antwoorden van Tielen bevestigen hoe leeg dit kabinetsplan is.
Van Houwelingen stelde de vragen die elke bezorgde ouder, leraar en schooldirecteur zich stelt voordat Den Haag onderwijs op zijn kop zet: welke eisen moeten reguliere scholen voldoen om meer kinderen met specialistische behoeften op te vangen? Hoe blijven er voldoende plekken en vakmensen in het speciaal onderwijs? En zijn de verbouwingskosten van schoolgebouwen überhaupt in kaart gebracht? De VVD-staatssecretaris moest met de billen bloot.
In haar antwoorden schrijft Tielen letterlijk: “De kosten voor aanpassing van schoolgebouwen in het kader van inclusief onderwijs zijn nog niet onderzocht.” Je leest het goed: er is nog geen berekening die aantoont dat het kabinet de verbouwing kan betalen, omdat het ministerie nog niet eens heeft uitgezocht wat er moet gebeuren. Tielen meldt dat de gevolgen voor huisvesting en financiën pas later worden verkend, met een transitieplan dat in het voorjaar van 2027 naar de Tweede Kamer moet komen.
Laat deze onthulling even op je inwerken. Scholen kampen nu al met schimmel in lokalen, gebrekkige ventilatie en een nijpend lerarentekort, terwijl de VVD-staatssecretaris vrolijk doorstoomt naar de stip op de horizon voor 2035, zonder enig idee van de kosten. Voor het partijkartel telt alleen het ideologische plaatje op papier; wat scholen, gemeenten en uitgeputte docenten daadwerkelijk kunnen dragen, wordt jaren later wel uitgezocht.
## Een Haagse Utopie voor 2035 Terwijl Kinderen Nu Thuiszitten
Kijk eens naar de rooskleurige teksten waarmee de Rijksoverheid inclusief onderwijs in 2035 aan de burger probeert te verkopen. Op papier klinkt het prachtig: kinderen met ondersteuningsbehoefte zouden dicht bij huis naar een gewone school kunnen gaan en daar dezelfde vakken kunnen volgen. Voor sommige kinderen met lichte ondersteuningsvraag kan zo’n plek op een buurt school, mits er goede begeleiding is, zeker werken.
Maar in de echte wereld laat onderwijs zich niet vangen in één eenheidsworst. Een reguliere school waar nu al één docent voor een volle klas staat te zwoegen, kan niet op magische wijze veranderen in een specialistisch zorgcentrum zonder extra rustruimtes en gespecialiseerd personeel. Een overwerkte leraar kan geen intensieve één-op-één-begeleiding bieden met een beleidsbrochure van het ministerie in de hand.
Tielen haast zich te melden dat het speciaal onderwijs niet volledig wordt afgeschaft en dat specialistische voorzieningen blijven bestaan “voor de meest kwetsbare kinderen.” Toch schrijft ze ook dat het kabinet de criteria voor verwijzing naar speciaal onderwijs wil aanpassen, en dat specialistische hulp “in beginsel tijdelijk” moet zijn. Dit zijn de soort ambtelijke formuleringen waar ouders van kwetsbare kinderen koude rillingen van krijgen. Wat zijn de criteria voor toegang tot speciaal onderwijs? Hoe wordt het betaald? En hoeveel plekken blijven er beschikbaar? Tielens antwoorden zijn telkens hetzelfde uitstelriedeltje: dat wordt de komende jaren uitgewerkt en bekeken bij ijkmomenten in 2029, 2032 en 2035.
Ondertussen waarschuwt de Inspectie van het Onderwijs voor de harde realiteit van vandaag: nog steeds zitten kinderen soms thuis omdat er “geen passende onderwijsplek is.” Het huidige systeem van passend onderwijs laat talloze wanhopige ouders en kinderen tussen wal en schip vallen, maar voordat die puinhoop is opgeruimd, jaagt de VVD-staatssecretaris de scholen alweer het volgende ondoordachte experiment in. Een kind dat vandaag vastloopt in een te druk
.
