## TBS: Daders Krijgen Geld, Slachtoffers Worden Vergeten
In Nederland is het een schokkende realiteit: wie zo zwaar ontspoort dat de rechter tbs oplegt, ontvangt geld als hij te lang moet wachten op behandeling. Vorig jaar ging er maar liefst 545.580 euro naar tbs’ers. Een explosieve stijging ten opzichte van de 25.150 euro in 2021. Ruim twintig keer zoveel in slechts vier jaar tijd.
De feiten zijn zwart op wit vastgelegd in de antwoorden op Kamervragen over de begroting van Justitie en Veiligheid. Dit schokkende rapport, onder verantwoordelijkheid van D66-staatssecretaris Claudia van Bruggen, onthult een verontrustende trend.
Een tbs’er heeft recht op schadevergoeding als hij langer dan vier maanden in de gevangenis wacht op een plek in een tbs-kliniek. Deze tbs’ers, bekend als passanten, zijn momenteel met ongeveer 280. Ter vergelijking: in 2021 waren dat er nog 64. Het aantal wachtenden is dus meer dan verviervoudigd, en de wachttijden blijven toenemen. De schokkende conclusie? Het geld is bedoeld voor de daders, niet voor hun slachtoffers. Den Haag heeft de tbs zo ver afgebroken dat het nu de daders moet betalen voor zijn eigen falen.
### Van 1.048 naar 4.365 euro per persoon
De bijlage bij het rapport legt de dramatische ontwikkeling bloot. In 2021 ontvingen 24 tbs’ers samen 25.150 euro. In 2024 steeg dit aantal naar 124, goed voor 356.554 euro. En in 2025? 125 tbs’ers, met een totaalbedrag van 545.580 euro. De gemiddelde schadevergoeding per persoon schoot omhoog van 1.048 euro in 2021 naar 4.365 euro in 2025. De hoogste betaling vorig jaar was maar liefst 30.275 euro aan één tbs’er. Dertigduizend euro. Dat is wat iemand met een minimumloon ongeveer een jaar verdient. En dat krijgen zij omdat ze in een cel zaten te wachten. Dit is de schandalige rekening van het tbs-beleid van Van Bruggen en haar voorgangers.
### Dezelfde staatssecretaris, twee maten
De ironie is bijna onverdraaglijk. Van Bruggen weigert het CJIB de advocaatkosten van slachtoffers te laten verhalen op de dader, omdat daar “geen budget” voor is. Slachtoffers moeten zelf hun schade verhalen. Maar voor de tbs’er die wacht, is er wel geld. Elk jaar meer. Voor de slachtoffers geen budget, voor de daders een vergoeding. Dit is hoe de rechtsstaat van D66 eruitziet.
Het ministerie geeft aan dat de vergoeding kan worden ingehouden als de tbs’er nog een schadevergoeding aan zijn slachtoffer moet betalen. Ook boetes kunnen ermee worden verrekend. Maar dat is slechts een schimmige omweg: belastinggeld dat via een achterdeur naar de daders gaat. De dader betaalt zijn schuld met geld dat jij hem hebt gegeven.
### Een cel bezet, een kliniek vol
Het probleem is door Den Haag zelf gecreëerd. Tussen 2013 en 2016 sloten 370 tbs-plekken hun deuren. Nu zitten tbs’ers in gewone gevangenissen, waar ze cellen bezet houden die al veel te schaars zijn. Het ministerie meldt zelf dat dit “extra druk op de detentiecapaciteit” legt.
Van Bruggen belooft 200 extra tbs-plekken bij bestaande klinieken en wil op termijn nog eens 50 plekken vrijmaken door tbs’ers sneller door te laten stromen. Maar dit zijn slechts plannen op papier. De wachtrijen groeien al jaren, en de rekeningen blijven stijgen. Hoe langer de wachtlijst, hoe hoger de vergoeding. Dit is beleid dat zichzelf beloont voor zijn eigen falen.
### Stop het geld voor daders
De regeling moet drastisch veranderen. Geen vergoedingen meer voor wachtende tbs’ers, of anders alleen als het geld rechtstreeks naar hun slachtoffers gaat. Van Bruggen moet investeren in wat écht nodig is: tbs-plekken en cellen. Slachtoffers worden weggestuurd met de boodschap dat er geen geld is, terwijl daders jouw belastinggeld ontvangen. Dit moet onmiddellijk stoppen.
De waarheid is dat er een sinistere agenda achter dit beleid schuilgaat. Terwijl wij ons afvragen hoe dit mogelijk is, wordt de echte controle over ons leven steeds verder uit handen gegeven aan de schimmige machthebbers die alleen geïnteresseerd zijn in hun eigen belangen. Het is tijd om de ogen te openen en deze schandalige praktijken
.
