In Nederland is het meest gebruikte aanbevolen vaccin tegen gordelroos ‘Shingrix’. In Amerika kwam dit vaccin in 2017 op de markt. Al vanaf het begin was het duidelijk dat er frequent (ernstige) bijwerkingen zijn. The vaccine reaction publiceerde dit artikel.
Vaccin tegen gordelroos vertoont ernstige problemen
Hoogtepunten van het artikel
- Shingrix, een vaccin met een hoog antigeen-gehalte dat is ontwikkeld om gordelroos (herpes zoster) te voorkomen, wordt geproduceerd door GlaxoSmithKline en is op grote schaal op de markt gebracht voor volwassenen ouder dan 50 jaar.
- Het vaccin, dat in oktober 2017 werd goedgekeurd voor gebruik, concurreert met het gordelroosvaccin van Merck, Zostavax, en er zijn meldingen dat Shingrix gepaard gaat met aanzienlijke administratieve fouten en zowel veelvoorkomende als ernstige bijwerkingen die mensen ervan kunnen weerhouden terug te komen voor de aanbevolen tweede injectie.
- Hoewel dit niet algemeen bekend is, werd een toename van het aantal gevallen van gordelroos, met name onder jongere mensen, voorspeld en heeft deze zich ook daadwerkelijk voorgedaan sinds het varicella-zoster-vaccin (waterpokken) in 1995 werd goedgekeurd en vervolgens door Amerikaanse staten verplicht werd gesteld voor kinderen om naar school te mogen gaan.
Het nieuwe herpes zoster-vaccin (gordelroos), Shingrix, wordt geproduceerd door GlaxoSmithKline (GSK) en is op de markt gebracht als de welkome en beste oplossing om een pijnlijke aanval van gordelroos te voorkomen. Het Shingrix-vaccin van GSK concurreert rechtstreeks met het gordelroosvaccin van Merck, Zostavax, dat in 2006 werd goedgekeurd. De niet aflatende reclame voor Shingrix is moeilijk te ontwijken: het schalt uit de luidsprekers in supermarkten in USA, heeft de plaats ingenomen van achtergrondmuziek in de wachtrijen van apotheken of dokterspraktijken, en wordt agressief gepromoot door vrijwel de gehele medische wereld.
Gordelroos wordt veroorzaakt door de reactivering van het waterpokkenvirus (varicella zoster) bij iemand die eerder op natuurlijke wijze waterpokken heeft gehad of het vaccin heeft gekregen. Kinderen of volwassenen die gordelroos krijgen, hebben last van een pijnlijke uitslag met blaasjes, meestal aan één kant van het lichaam. De uitslag en blaasjes houden meestal twee of drie weken aan en de zenuwpijn kan maanden of zelfs jaren aanhouden.1 De aandoening komt meestal voor bij volwassenen ouder dan 50 jaar; daarom richten volksgezondheidsfunctionarissen en vaccinproducenten zich bij de marketing van gordelroosvaccins op die bevolkingsgroep. Gordelroos wordt echter ook vaker bij kinderen vastgesteld sinds het waterpokkenvaccin in 1995 werd goedgekeurd en aanbevolen voor alle gezonde kinderen.2
Twee doses Shingrix kosten bijna 300 dollar.
Sinds de goedkeuring in oktober 2017 heeft het Shingrix-vaccin het oudere Zostavax-vaccin van Merck naar de achtergrond verdrongen, dat meer dan tien jaar lang het enige in de VS beschikbare gordelroosvaccin was. Shingrix zou tot 90 procent effectief zijn in het voorkomen van gordelroos, vergeleken met een geschatte effectiviteit van 50 procent voor Zostavax.3
Administratieve fouten
Maar zelfs onder de meest fervente voorstanders van het vaccin is het nieuws over Shingrix niet alleen maar positief geweest. In juni 2018 publiceerden de Centers for Disease Control and Prevention (CDC) een rapport waarin een aanzienlijk aantal administratieve fouten en ernstige letsels in verband met het nieuwe gordelroosvaccin werd besproken.4 In de eerste vier maanden dat het vaccin op de markt was, ontving het Vaccine Adverse Event Reporting System (VAERS) 155 meldingen van bijwerkingen die verband hielden met Shingrix.
Verschillende van deze fouten waren te wijten aan het feit dat vaccinatiepersoneel de twee gordelroosvaccins door elkaar haalde, terwijl deze in feite op belangrijke punten van elkaar verschillen. Zostavax van Merck is een levend verzwakt vaccin (ZVL) dat eenmalig wordt toegediend via een enkele oppervlakkige injectie, net onder de huid (subcutane injectie). Shingrix van GlaxoSmithKline is een recombinant vaccin (RZV) dat vóór de injectie moet worden gereconstitueerd en dieper in de spier wordt toegediend (intramusculaire injectie). Shingrix wordt tweemaal toegediend, waarbij de tweede dosis tussen twee en zes maanden na de eerste wordt gegeven.
De gemelde fouten in verband met Shingrix omvatten toediening via de subcutane route, een fout die doorgaans leidde tot aanzienlijke reacties op de injectieplaats, waaronder pijn, ernstige jeuk (pruritis) en roodheid (erytheem). Andere gemelde fouten waren het toedienen van het vaccin aan patiënten jonger dan 50 jaar, het uitreiken van de verkeerde vaccininformatiebrochure (VIS), het toedienen van alleen het nieuwe adjuvans van het vaccin zonder dit te reconstitueren met het eigenlijke vaccinantigeen, en het per ongeluk toedienen van het gordelroosvaccin aan iemand die het waterpokkenvaccin (varicella zoster) had moeten krijgen.
Nieuw adjuvans versterkt de immuunrespons
Een van de uitdagingen voor fabrikanten van geïnactiveerde vaccins zoals Shingrix is dat deze geen levend virus bevatten, wat van oudsher sterkere reacties van het immuunsysteem opwekt. De sterke immuunrespons die voor Shingrix is gemeld, is te danken aan een van de nieuwe ingrediënten van het vaccin, QS-21 Stimulon, geproduceerd door Agenus, Inc.
Het nieuwe vaccinadjuvans QS-21 Stimulon is een gezuiverd extract uit de schors van de Quillaja saponaria vergreen, ook wel bekend als de zeepschorsboom.5 QS-21 Stimulon is een „immuunversterkend“ adjuvans dat is ontworpen om „vaccins een boost te geven door de immuunreacties (zowel T-cel- als antilichaam-gemedieerd) op de antigenen van een vaccin te versterken en te verbreden“. Het nieuwe adjuvans wordt momenteel onderzocht voor gebruik in immuuntherapieën tegen kanker, HIV en malaria.6
Het nieuwe adjuvanssysteem van het Shingrix-vaccin, AS01B, bevat niet alleen QS-21 Stimulon, maar ook MPL (monofosforyl-lipide A), een immuunstimulerend vet. De ingrediënten van Shingrix (per dosis) omvatten 50 mcg QS-21 en 50 mcg 3-O-desacyl-4’-monofosforyl-lipide A (MPL) uit Salmonella minnesota, evenals 50 mcg van het antigeen: recombinant glycoproteïne E (gE), samen met 20 mg sucrose (als stabilisator), 4,385 mg natriumchloride, 1 mg DOPC, 0,54 mg kaliumdiwaterstoffosfaat, 0,25 mg cholesterol, 0,160 mg natriumdiwaterstoffosfaat-dihydraat, 0,15 mg watervrij dinatriumfosfaat, 0,116 mg dikaliumfosfaat en 0,08 mg polysorbaat 80.7
Ernstige bijwerkingen
Zelfs wanneer het volgens het protocol wordt toegediend, is het Shingrix-vaccin zeer reactief. Het is bekend dat de bijwerkingen van het vaccin ernstiger zijn dan die van Zostavax, maar volksgezondheidsfunctionarissen houden vol dat de voordelen van het vaccin het risico waard zijn van „huiduitslag, gewrichtspijn, griepachtige symptomen, hoofdpijn en vermoeidheid“ die vaak worden ervaren door degenen die het krijgen.8 Kathleen Dooling, arts bij de afdeling Virale Ziekten van het CDC, gaf toe dat meer dan 70 procent van de patiënten pijn had en, „Ongeveer één op de zes mensen ondervond bijwerkingen die zo ernstig waren dat ze daardoor daadwerkelijk werden belemmerd in hun normale activiteiten.”
De bijwerkingen van Shingrix zijn zelfs zo ernstig dat de voorstanders van het vaccin vrezen dat veel mensen niet bereid zullen zijn om terug te komen voor de tweede dosis van het vaccin.
Vroege waarschuwingen voor een gordelroos-epidemie
Na deelname aan een door het CDC gefinancierd onderzoek naar het effect van het wijdverbreide gebruik van het waterpokkenvaccin in Californië tussen 1995 en 2002, publiceerde onderzoeker Gary Goldman, PhD, in 2005 een belangrijk artikel waarin hij waarschuwde dat de afname van het aantal gevallen van waterpokken zou leiden tot een toename van het aantal kinderen dat gordelroos zou krijgen.9
In 2003 voorspelde Goldman dat „een grootschalige toename van het aantal gevallen van gordelroos zich spoedig zou manifesteren onder volwassenen – een groep die vatbaarder is voor ernstige complicaties.“10
Verwijzend naar de „oplossing“ die destijds door vaccinfabrikanten werd voorgesteld – het toelaten van een „gordelroos“-boostervaccin ter vervanging van de natuurlijke versterking van de immuniteit die optrad wanneer mensen in de omgeving werden blootgesteld aan het wildtype waterpokkenvirus – zei Goldman: „Dit zal waarschijnlijk leiden tot eindeloze cycli van ziekte en genezing.”
Er blijven vragen bestaan over de stijgende incidentie van gordelroos
De incidentie van gordelroos is veel hoger dan vroeger, en de aandoening komt ook voor bij jongere mensen, hoewel er onenigheid bestaat over de redenen voor deze toename. Veel wetenschappers hebben gesuggereerd dat massale vaccinatie van kinderen met het varicella-zoster-vaccin (waterpokkenvaccin) de aanwezigheid van het waterpokkenvirus in de omgeving heeft verminderd, waardoor de natuurlijke versterking van het immuunsysteem, die mensen vroeger kregen door blootstelling aan het virus, is weggevallen.12 Ooit werd aangenomen dat het 20 jaar bescherming zou bieden, hoewel de huidige inzichten het effect eerder op ongeveer twee jaar schatten.12
De huidige gangbare medische opvatting ontkent dat het waterpokkenvaccin verantwoordelijk is voor de waargenomen toename van gordelroos,13 maar anderen suggereren dat deze kennis opzettelijk is achtergehouden.14
Toelichting: Naar aanleiding van een opmerking van een van onze lezers: het woord „muzak“ in de eerste alinea van dit artikel is niet verkeerd gespeld. Het was niet bedoeld als „music“, maar als verwijzing naar de achtergrondmuziek die vaak wordt afgespeeld in winkels, liften en andere openbare ruimtes.
Bronnen:
1 Shingles: Overview. American Academy of Dermatology 2018.
2 National Vaccine Information Center. NVIC Challenges VAERS Data of Chickenpox Vaccine Adverse Events. Press Release Sept. 13, 2000.
3 Esposito L. A New Shingles Vaccine: Prepare for Harsher Side Effects. U.S. News & World Report June 15, 2018.
4 Centers for Disease Control and Prevention. Notes from the Field: Vaccine Administration Errors Involving Recombinant Zoster Vaccine — United States, 2017–2018. CDC.gov May 25, 2018.
5 Adjuvants: QS-21 Stimulon®. Agenus. C 2018.
6 Ragupathi G, Gardner JR et al. Natural synthetic saponin adjuvant QS-21 for vaccines against cancer. Expert Rev Vaccines 201; 10(4).
7 Package insert. GlaxoSmithKline Biologicals. C 2017.
8 See Footnote 3.
9 Raines K, Fisher BL. CDC Accused of Manipulating Shingles Data. The Vaccine Reaction Aug. 19, 2018
10 Threat of Shingles Epidemic from Chickenpox Vaccine. Vaccine Choice Canada Oct. 1, 2003.
11 Raines K. Chickenpox Vaccine May Increase Shingles Risk. The Vaccine Reaction Apr. 26, 2016.
12 Chickenpox Vaccination Does Increase Shingles Cases, but Mainly in Young Adults. Science Daily Aug. 11, 2015.
13 Gordon S. Chickenpox Vaccine Not Responsible for Rise in Shingles, Study Says. WebMD Dec. 2, 2013.
14 Goldman GS. The US Universal Varicella Vaccination Program: CDC Censorship of Adverse Public Health Consequences. Annals of Clinical Pathology Mar. 31, 2018.
Source: https://stichtingvaccinvrij.nl/vaccin-tegen-gordelroos-vertoont-ernstige-problemen/
.