Huishoudens die nog gas gebruiken of in een benzine– of dieselauto rijden, kunnen vanaf 2028 opnieuw duurder uit zijn. De oorzaak: Europese CO2-beprijzing via ETS2, het nieuwe emissiehandelssysteem voor onder meer gebouwen en wegvervoer.
Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving kunnen typische Nederlandse huishoudens in 2030 door hogere brandstofkosten €10 tot €70 per maand extra kwijt zijn. De verschillen hangen af van woningtype, isolatie, energieverbruik en autogebruik.
Wat is ETS2?
ETS2 is een Europees systeem waarbij CO2-uitstoot van fossiele brandstoffen een prijs krijgt. Leveranciers van brandstoffen moeten betalen voor uitstootrechten, en die kosten kunnen worden doorberekend in de prijs van aardgas, benzine en diesel.
Voor huishoudens betekent dat: verwarmen met gas en rijden op fossiele brandstof kan duurder worden.
De bedoeling is duidelijk. Brussel wil fossiele energie minder aantrekkelijk maken en verduurzaming versnellen. Maar voor burgers die niet makkelijk kunnen overstappen, betekent het vooral een hogere rekening.
Vooral gasgebruikers worden geraakt
Huishoudens met een goed geïsoleerde woning, warmtepomp en elektrische auto merken relatief weinig. Maar wie in een slecht geïsoleerd huis woont, afhankelijk is van een cv-ketel en veel kilometers rijdt, kan flink geraakt worden.
Dat is precies het probleem. De mensen die het snelst kunnen verduurzamen, zijn vaak mensen met geld, een koopwoning en investeringsruimte. De mensen die vastzitten in een huurwoning, oud huis of dure autoafhankelijkheid, betalen langer door.
Independer: gasrekening kan bijna €300 per jaar stijgen
Independer berekende dat de gasrekening de komende jaren door ETS2-wetgeving bijna €300 per jaar duurder kan worden bij gemiddeld gebruik. De stijging kan volgens Independer vanaf 2028 oplopen tot maximaal 27 cent extra per kuub gas. Ook benzine en diesel worden geraakt, omdat ETS2 geldt voor brandstoffen die CO2 uitstoten.
Dat is geen klein bedrag. Zeker niet bovenop hogere netkosten, energiebelasting, huur, boodschappen en zorgpremies.
Klimaatbeleid via de portemonnee
Dit is de kern van het verhaal: klimaatbeleid wordt steeds vaker via prijsprikkels gevoerd. Niet alleen subsidies voor wie verduurzaamt, maar ook hogere kosten voor wie dat niet doet.
Op papier klinkt dat logisch. Maak vervuiling duurder, dan gaan mensen vanzelf veranderen. Maar in de praktijk werkt dat alleen eerlijk als mensen ook echt kunnen veranderen.
Een huurder kan niet zomaar isoleren. Iemand met weinig spaargeld koopt niet zomaar een warmtepomp. Een gezin buiten de stad kan niet zomaar de auto wegdoen. En een oudere in een oud huis kan niet simpel overstappen op een compleet elektrisch systeem.
Dit raakt de gewone Nederlander
Voor hoge inkomens is een extra CO2-prijs vervelend. Voor lage en middeninkomens kan het problematisch zijn. Vooral als meerdere kosten tegelijk stijgen.
Een huishouden kan best bereid zijn te verduurzamen, maar als de investering duizenden euro’s kost, is bereidheid niet genoeg. Dan wordt klimaatbeleid een straf voor mensen zonder kapitaal.
Het PBL waarschuwt dan ook dat ETS2 het risico op energie- en vervoersarmoede kan vergroten en dat gerichte maatregelen of compensatie voor kwetsbare groepen nodig kunnen zijn.
Let op bij lange energiecontracten
Wie nu een twee- of driejarig energiecontract afsluit, moet goed kijken naar de voorwaarden. Sommige leveranciers kunnen toekomstige wettelijke kosten doorberekenen. Dat betekent dat een “vast” tarief niet altijd betekent dat álle onderdelen volledig vast blijven.
Lees dus de kleine lettertjes. Vooral bij gascontracten wordt dit belangrijker.
De conclusie: Brussel stuurt, de burger betaalt
ETS2 is misschien nog geen dagelijkse realiteit voor iedereen, maar de richting is duidelijk. Fossiele energie wordt duurder gemaakt om gedrag te veranderen. Dat raakt vooral huishoudens die nog afhankelijk zijn van gas, benzine of diesel.
De klimaatrekening komt steeds dichterbij. Niet alleen via subsidies en regels, maar via hogere maandlasten.
Den Haag en Brussel noemen het een prijsprikkel. De burger noemt het gewoon een rekening.
.
