Lelystad, die doorgaans rustige polderstad, staat opnieuw in het middelpunt van een pijnlijk overheidsdebacle. Raadsleden voelen zich misleid door een enorme rekenfout van ambtenaren rond de komst van een datacentrum van Equinix. Wat ooit werd gepresenteerd als een kans voor werkgelegenheid en innovatie, blijkt nu een project dat mogelijk een gigantische druk legt op de energievoorziening van de stad.
De kern van de zaak is even simpel als schokkend: de gemeenteraad stemde in 2021 in met het plan op basis van informatie die achteraf volstrekt onjuist blijkt te zijn.
Van beheersbaar naar gigantisch
Bij de aanvraag voor grond op Flevokust Haven gaf Equinix aan hoeveel stroom het datacentrum zou verbruiken. Ambtenaren vertaalden dat verbruik naar een vergelijking met huishoudens. Hun conclusie: het datacentrum zou ongeveer evenveel energie gebruiken als 3.000 tot 5.000 woningen. Dat leek overzichtelijk en beheersbaar.
Maar nu blijkt dat die berekening er volledig naast zat. Het werkelijke stroomverbruik zou vergelijkbaar zijn met dat van maar liefst 200.000 huishoudens. Dat is ongeveer veertig keer zoveel als de gemeenteraad destijds werd voorgespiegeld. Een rekenfout van deze omvang is niet zomaar een detail. Het gaat om een fundamenteel verschil in impact op het energienet, de omgeving en de toekomstige energievoorziening van de regio.
Woede en ongeloof in de raad
De politieke reacties laten weinig ruimte voor twijfel over de ernst van de situatie. GroenLinks-raadslid Judith Boertjens reageerde scherp: als raadsleden informatie krijgen, moeten ze erop kunnen vertrouwen dat die klopt. Volgens haar is de raad op het verkeerde been gezet, bewust of onbewust. Ook VVD-fractievoorzitter Marten Tilstra uit stevige kritiek. Raadsleden krijgen wekelijks enorme hoeveelheden stukken te verwerken, vaak duizenden pagina’s. Zij doen hun werk naast een reguliere baan en zijn afhankelijk van de juistheid van de informatie die ambtenaren aanleveren. Als die informatie niet klopt, valt de basis onder het democratisch besluitvormingsproces weg.
Tilstra stelt bovendien dat dit incident niet op zichzelf staat. Volgens hem is er een patroon waarbij de raad niet altijd over de juiste of volledige informatie beschikt. Dat roept een fundamentele vraag op: hoe kan de gemeenteraad nog effectief controle uitoefenen als de informatie waarop besluiten worden gebaseerd onbetrouwbaar blijkt?
Politieke vragen en mogelijke gevolgen
Meerdere partijen willen opheldering. CDA, D66, GroenLinks en SP stellen mondelinge vragen in de raadsvergadering, terwijl PVV en VVD schriftelijke vragen voorbereiden. Zij willen weten hoe deze fout kon ontstaan en of het project nog kan worden aangepast of zelfs gestopt. Tegelijkertijd erkennen raadsleden dat de materie complex is. Energieverbruik, netcapaciteit en datacentertechnologie zijn geen dagelijkse kost voor lokale politici. Maar juist daarom is betrouwbare informatie vanuit het ambtelijk apparaat essentieel.
Meer dan een lokaal probleem
Wat in Lelystad gebeurt, raakt aan een bredere discussie over bestuurlijke verantwoordelijkheid en controle. Grote infrastructurele en energie-intensieve projecten worden steeds vaker gepresenteerd als economische kansen of noodzakelijke innovaties. Maar als de onderliggende cijfers niet kloppen, worden besluiten genomen op basis van een verkeerd beeld van de werkelijkheid. Dat ondermijnt niet alleen een individueel project, maar ook het vertrouwen van inwoners in het lokale bestuur.
Vertrouwen op het spel
De kwestie rond het datacentrum laat zien hoe kwetsbaar het besluitvormingsproces is wanneer cruciale informatie niet klopt. Democratische controle veronderstelt dat volksvertegenwoordigers op juiste gegevens kunnen bouwen. Als dat fundament wegvalt, komt niet alleen één project onder druk te staan, maar het vertrouwen in het hele systeem. De centrale vraag die nu boven Lelystad hangt is daarom niet alleen hoeveel stroom het datacentrum verbruikt, maar vooral: wie draagt verantwoordelijkheid als zulke fouten worden gemaakt?
Zonder duidelijke verantwoording dreigt het incident symbool te worden voor een breder probleem: besluiten met grote gevolgen, genomen op basis van cijfers die achteraf niet blijken te kloppen. En dat is een risico dat verder reikt dan één stad of één project.
WORD AANDEELHOUDER VAN HET VERZET! Wij laten onze tradities niet stilletjes verdwijnen. U ook niet? Steun DDS!
🚀 Steun ons via BackMe: https://dds.backme.org Of maak uw bijdrage over op NL95 RABO 0159 0983 27 t.n.v. Liberty Media. PS: Zet uw e-mailadres erbij voor onze exclusieve SubStack-columns! Elke dag gratis in uw mail!
.
