## Minderheidskabinet op de rand van de afgrond
Hoe gedraagt een minderheidskabinet dat door bijna tachtig procent van de bevolking wordt afgewezen? Na weken van zenuwslopende onderhandelingen krijgt premier Rob Jetten van D66 en minister Eelco Heinen van de VVD van zowel de rechter- als linkse oppositie nul op het rekest. In een gezond land zouden verantwoordelijke bewindslieden zich terugtrekken en hun plannen herzien. Maar in het Den Haag van Jetten en Heinen kiezen ze voor arrogante blufpoker en politieke chantage richting de Eerste Kamer.
Vrijdag liep de nieuwste ronde van gesprekken over het Belastingplan uit op een koude douche voor de kabinetstop. Het rechtse blok van JA21, SGP en BBB vertrok teleurgesteld omdat het kabinet te weinig beweegt, terwijl het linkse duo PRO en Volt zwaar teleurgesteld was over het ontbreken van hun eis voor hogere belastingen op vermogen in het nieuwe kabinetsaanbod.
Voor de camera’s hield Jetten vol dat er verder gepraat wordt: “We doen de komende dagen nog een extra poging om partijen over de streep te trekken.” Maar achter de schermen wordt al volop gerekend aan een levensgevaarlijke vlucht naar voren als het rechtse pact en het linkse blok hun standpunten niet versoepelen. In dat worstcasescenario trekt het kabinet gewoon zijn eigen plan en probeert het een noodmeerderheid te smeden met de ChristenUnie, 50PLUS en de Groep Markuszower. De hele fiscale bom wordt vervolgens in de schoot van de Eerste Kamer geworpen, in de hoop dat de senaat op het allerlaatste moment niet durft tegen te stemmen.
Jetten zette zijn chantage vrijdag alvast in de steigers: “Wil je 100 procent je zin of een goed belastingplan voor Nederland?” Alsof dit wankele minderheidskabinet dat weigert te snijden in zijn eigen miljardenverspilling het alleenrecht heeft om te bepalen wat goed is voor Nederland. Alsof het parlement slechts een stempelmachine is die bij het kruisje moet tekenen.
## Een gevaarlijke gok
Om te begrijpen hoe roekeloos deze gok van Jetten en Heinen is, hoef je alleen maar te kijken naar de zetelverdeling in de Eerste Kamer. De drie coalitiepartijen D66, VVD en CDA bezetten samen slechts 22 van de 75 zetels. Zelfs met de steun van de ChristenUnie en 50PLUS komt het kabinet nog steeds twaalf senatoren tekort voor een meerderheid.
Toch denken de strategen rond Jetten en Heinen dat ze de rest van de volksvertegenwoordiging wel even onder druk kunnen zetten met het dreigement van chaos en uitvoeringsproblemen bij de Belastingdienst. Ze hopen dat senatoren van de oppositie hun zenuwen niet in bedwang kunnen houden, omdat de voorlopige aanslagen voor 2027 gebaseerd op het Belastingplan al op de deurmat liggen.
En wie laat zich hierbij weer gebruiken als de vooruitgeschoven zedenpreker van het kabinet? Natuurlijk: ChristenUnie-leider Mirjam Bikker. Nadat het kabinet haar vrijdagmorgen paaide met een uitstel van de afschaffing van belastingaftrekken voor specifieke zorgkosten, begon ze meteen haar collega-Kamerleden de les te lezen. “Er ligt een verantwoordelijkheid voor 150 Kamerleden,” zo liet ze zich ontvallen, waarmee ze de klassiek omgekeerde werkelijkheid van de kleine kartelpartij benadrukte: niet het kabinet dat een onverteerbaar pakket indient, maar de oppositie die weigert mee te tekenen, is schuldig.
## Stikstof en dubbelspel
Minstens zo onthullend is de reden waarom de onderhandelingen met zowel de rechter- als linkerflank muurvast zitten. Het grootste struikelblok bij het rechtse blok is het stikstofdossier. Terwijl ingewijden aangeven dat er op asiel en medisch-ethische kwesties misschien nog wat valt te regelen, blijkt het aanpassen van het stikstofbeleid op verzoek van BBB buitengewoon moeilijk voor het kabinet. D66 is zo gehecht aan haar groene agenda dat ze liever op een begrotingscrisis afstevent dan de boeren te verlossen van het stikstofjuk.
Tegelijkertijd speelt er binnen de coalitie een smerig dubbelspel richting de linkerflank. Officieel zegt premier Jetten dat het verhogen van de vermogensbelasting niet de inzet van dit kabinet is. Maar binnen D66 en CDA is er stille hoop dat de VVD zich alsnog laat ompraten om Jesse Klaver tegemoet te komen. In plaats van de rug recht te houden tegen de linkse belastinghonger, hopen ze dat de VVD opnieuw door de pomp gaat.
## Politieke afpersing
Omdat het kabinet inhoudelijk op drijf
.
