Huishoudens met een slimme laadpaal, hybride warmtepomp of thuisbatterij kunnen vanaf november geld krijgen wanneer hun apparaten helpen om het overvolle elektriciteitsnet te ontlasten.
De energieleverancier mag het apparaat dan binnen afgesproken grenzen op gunstige momenten aansturen. Een elektrische auto wordt bijvoorbeeld niet precies tijdens de drukste avonduren geladen, maar later in de nacht. De volgende ochtend moet de accu nog steeds voldoende vol zijn.
Netbeheerders en energiebedrijven willen op korte termijn tussen 50.000 en 70.000 huishoudens laten deelnemen. Voor veel huishoudens klinkt dat aantrekkelijk: het apparaat staat er toch al en kan zonder voortdurend handmatig ingrijpen een vergoeding opleveren.
De precieze opbrengst is echter nog niet voor iedereen bekend. Die hangt af van het apparaat, de energieleverancier, de regio en de afspraken in het contract.
Vooral tussen 16.00 en 21.00 uur is het druk
Het stroomnet zit niet ieder moment van de dag even vol.
Op zonnige middagen kan lokaal juist veel elektriciteit beschikbaar zijn. Zonnepanelen leveren dan stroom terwijl een deel van de bewoners niet thuis is.
Tussen 16.00 en 21.00 uur verandert het beeld. Mensen komen thuis, beginnen te koken, zetten apparaten aan en koppelen de elektrische auto aan de laadpaal. In de winter vragen ook warmtepompen op dat moment veel vermogen.
Die gelijktijdige vraag veroorzaakt hoge pieken. In delen van Utrecht, Gelderland, Flevoland en Noord-Brabant zijn de problemen zo groot dat nieuwe bedrijven of woningen niet altijd onmiddellijk de gewenste aansluiting kunnen krijgen.
Het net uitbreiden blijft noodzakelijk, maar de aanleg van kabels en transformatorstations duurt jaren. Tot die tijd proberen netbeheerders het bestaande systeem slimmer te benutten.
Auto laadt later, maar moet wel op tijd vol zijn
Bij slim laden geeft de eigenaar toestemming om het laadmoment te verschuiven.
Stel dat een elektrische auto om 18.00 uur wordt aangesloten en pas de volgende ochtend om 07.00 uur nodig is. De auto hoeft dan niet direct op vol vermogen te gaan laden.
Het systeem kan wachten tot de vraag lager is of tot er meer goedkope elektriciteit beschikbaar komt. De bestuurder moet in de app kunnen aangeven hoeveel stroom hij minimaal nodig heeft en wanneer de auto gereed moet zijn.
Voor incidentele situaties moet een uitzondering mogelijk blijven. Wie onverwacht om 20.00 uur een lange rit moet maken, kan niet altijd wachten tot de nacht.
Het uitgangspunt van de deelnemende partijen is daarom dat huishoudens niet merkbaar aan comfort of bruikbaarheid inleveren.
Warmtepomp kan woning vooraf verwarmen
Ook een hybride warmtepomp kan flexibel worden aangestuurd. De woning wordt vóór de avondpiek iets verder verwarmd, waarna de installatie tijdens het drukste moment tijdelijk minder vermogen vraagt.
Een goed geïsoleerd huis koelt niet binnen enkele minuten af. Daardoor kan de warmte in het gebouw zelf tijdelijk als buffer worden gebruikt.
Het systeem moet daarbij binnen afgesproken temperatuurgrenzen blijven. De netbeheerder krijgt niet onbeperkt de mogelijkheid de verwarming uit te schakelen terwijl bewoners in de kou zitten.
Bij een thuisbatterij werkt het principe weer anders. Die kan worden geladen wanneer veel stroom beschikbaar is en ontladen wanneer de vraag hoog is. Daardoor hoeft een huishouden tijdens de piek minder elektriciteit van het net te halen.
Doel is 255 megawatt flexibel vermogen
De netbeheerders hopen uiteindelijk 255 megawatt flexibel vermogen beschikbaar te krijgen. Dat is volgens de betrokken partijen vergelijkbaar met het vermogen van de stad Haarlem.
Een jaar geleden konden ongeveer 35.000 huishoudens in 21 gebieden aan kleinschaliger proeven deelnemen. Honderden huishoudens deden daadwerkelijk mee.
Nu wordt de samenwerking uitgebreid. Onder meer energiebedrijven als Eneco, Essent, Vattenfall, Frank Energie en Zonneplan zijn betrokken of hebben belangstelling getoond. Ook andere leveranciers kunnen zich aansluiten.
De officiële uitleg van Enexis benadrukt dat slim gebruik een aanvulling is op de uitbreiding van het net en geen vervanging daarvan.
Vergoeding verschilt per aanbieder
Grote energiebedrijven hebben eerder gesproken over een mogelijke opbrengst van honderden euro’s per jaar. Dat is geen vast bedrag waarop ieder deelnemend huishouden recht krijgt.
Een laadpaal die dagelijks langdurig beschikbaar is, kan meer flexibiliteit bieden dan een auto die maar één avond per week thuis staat. Ook de capaciteit van een batterij en het energieverbruik van een warmtepomp maken verschil.
Controleer daarom voor deelname:
- a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
hoe de vergoeding wordt berekend; - a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
of een vast bedrag of variabele opbrengst geldt; - a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
welke apparaten geschikt zijn; - a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
hoe vaak de leverancier mag ingrijpen; - a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
welke minimale temperatuur of laadstatus wordt gegarandeerd; - a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
of tussentijds opzeggen mogelijk is; - a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
wat er gebeurt bij een internet- of systeemstoring; - a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
wie toegang krijgt tot de verbruiksgegevens.
Independer meldt dat de consumentenregeling vanaf november 2026 beschikbaar moet komen.
Niet speciaal een apparaat kopen zonder rekensom
De vergoeding maakt een bestaand slim apparaat mogelijk rendabeler. Dat betekent niet automatisch dat een huishouden nu een thuisbatterij van duizenden euro’s moet aanschaffen om aan het programma mee te doen.
De aanschafprijs, levensduur en gewone besparing blijven de belangrijkste delen van de rekensom. Een toekomstige flexibiliteitsvergoeding kan veranderen en is afhankelijk van marktpartijen en contractvoorwaarden.
Voor bezitters van een geschikte laadpaal, batterij of warmtepomp kan deelname wel interessant zijn. Het apparaat wordt gebruikt op een manier die de bewoner nauwelijks merkt, terwijl daar een financiële vergoeding tegenover staat.
Het stroomnet krijgt daarmee iets wat tot nu toe vooral grote bedrijven aanboden: de mogelijkheid om elektriciteitsverbruik tijdelijk te verschuiven. Duizenden kleine apparaten vormen samen een aanzienlijke reserve – mits bewoners precies weten welke controle zij uit handen geven en wat zij daarvoor ontvangen.
.
