## Onverwachte Erfenis: LAT-relatie Overleeft Testament
In een schokkende uitspraak heeft de rechtbank Overijssel beslist dat een partner, die sinds 2020 niet meer samenwoonde met de erflater, toch de enige erfgenaam blijft. Dit vonnis, dat op 21 oktober 2026 werd uitgesproken, heeft de gemoederen verhit. Terwijl de broer en zussen van de overledene aandrongen op hun recht op de erfenis, oordeelde de rechtbank dat de “gemeenschappelijke huishouding” in een LAT-relatie voortduurde. Wat betekent dit voor de toekomst van erfgenamen?
De uitspraak, gepubliceerd op 2 november 2026, toont aan hoe één enkele formulering de uitkomst van een juridische strijd kan beïnvloeden. Voor de erfbelasting telt een dergelijke huishouding namelijk niet automatisch mee; de Belastingdienst kijkt naar het adres.
### Wat Stond Er in het Testament?
Op 6 april 2011 sloten de erflater en zijn partner een samenlevingscontract, vergezeld van een testament waarin de partner als enig erfgenaam werd aangewezen, onder de voorwaarde dat deze benoeming verviel bij beëindiging van hun gezamenlijke huishouding. Tot ergens in 2020 woonden ze samen, maar daarna hebben zij hun leven gescheiden voortgezet in een LAT-relatie. Bij het overlijden op 30 maart 2025 gaf de notaris een verklaring van erfrecht af met de partner als enige erfgenaam, wat de broer en zussen met verbijstering achterlieten.
### Huishouding Bepaalt de Uitslag
De rechter baseerde zijn oordeel op artikel 4:46 BW, dat de intenties van de erflater en de context van het testament in overweging neemt. Ondanks dat de erflater mogelijk niet had voorzien dat een LAT-relatie het testament zou beïnvloeden, stelde de rechtbank vast dat de “gemeenschappelijke huishouding” nog steeds bestond. De twee waren nauw verbonden en hielden gezamenlijke financiën aan, wat hun sterke band onderstreept.
De rechtbank wees de eisen van de broer en zussen af en bepaalde dat elke partij zijn eigen proceskosten moest dragen. Het is onduidelijk of zij in hoger beroep zullen gaan.
### De Kloof in het Erfrecht
Zonder testament erven alleen echtgenoten of geregistreerde partners en bloedverwanten. Partners die samenwonen of een LAT-relatie hebben, staan buiten de boot. Een samenlevingscontract biedt geen bescherming; je moet er expliciet in vastleggen dat je partner erfgenaam is.
### Erfrecht en Belasting: De Dubbele Trap
Voor de erfbelasting geldt dat getrouwde en geregistreerde partners worden erkend, zelfs als ze apart wonen, tenzij er een scheiding van tafel en bed is aangevraagd. Niet-getrouwde partners zijn alleen erfgenamen als zij voldoen aan strikte voorwaarden. Als je niet op hetzelfde adres staat ingeschreven, wordt je beschouwd als een andere erfgenaam, ongeacht de uitspraak van een rechter over gezamenlijke huishouding.
In 2026 bedraagt de vrijstelling voor een partner €828.035, terwijl andere erfgenamen een schamele €2.769 krijgen. Dit betekent dat een LAT-partner die niet voldoet aan de voorwaarden voor de erfbelasting, zwaar getroffen kan worden door torenhoge belastinglasten.
### Conclusie: De Controle Achter de Schermen
Dit alles roept vragen op over de transparantie en eerlijkheid in onze erfwetten. Zijn we werkelijk vrij in onze keuzes, of worden we gecontroleerd door een systeem dat ons in de val laat lopen? De uitspraak lijkt een smet te werpen op de vrijheid van testamentaire beslissingen. Wie weet wat er nog meer verborgen ligt achter de schermen van deze juridische schimmenspel? De waarheid kan wel eens schokkender zijn dan we denken.
.
