Arnhem gaat een opvallende aanpak van problematische schulden uitbreiden naar minstens honderd huishoudens. Bij een eerdere proef werden de schulden van kwetsbare gezinnen grotendeels afgekocht en kregen deelnemers twee jaar lang intensieve persoonlijke begeleiding.
De eerste groep bestond uit ongeveer veertig huishoudens, voornamelijk gezinnen met kinderen. Zij hadden gemiddeld €32.000 schuld. Na afloop van de proef waren 21 huishoudens volledig schuldenvrij.
Niet wachten tot gezinnen zelf om hulp vragen
De proef begon in 2024 in de Arnhemse wijk Immerloo II. De aanpak richtte zich op huishoudens die vaak al lange tijd met betalingsachterstanden, aanmaningen en beslagleggingen te maken hadden.
Veel van deze gezinnen hadden het vertrouwen in instanties verloren. Daardoor bereikten zij de reguliere schuldhulpverlening niet of pas wanneer de problemen verder waren geëscaleerd.
Coaches wachtten daarom niet af tot deelnemers zelf om hulp vroegen. Zij zochten de gezinnen actief op en probeerden eerst een vertrouwensband op te bouwen. Bij sommige huishoudens waren meerdere bezoeken nodig voordat de deur openging.
Gemiddeld 34 procent van de schuld afgekocht
In een regulier schuldhulpverleningstraject ontvangen schuldeisers volgens de landelijke richtlijn vaak 5 tot 10 procent van het openstaande bedrag. Soms wordt helemaal niets afgelost.
Bij de Arnhemse proef werd gemiddeld 34 procent van de schulden afgekocht. Dat maakte de aanpak in eerste instantie duurder. De gedachte erachter is echter dat snel ingrijpen op langere termijn andere maatschappelijke kosten kan voorkomen.
Mensen met problematische schulden maken vaker gebruik van gezondheidszorg, jeugdzorg en bijstand. Ook hebben zij vaker te maken met ziekteverzuim, afsluiting van energie, huisuitzetting of beslaglegging.
Volgens de betrokken projectorganisatie gingen deelnemers na de schuldenaanpak vaker aan het werk en maakten zij minder gebruik van bepaalde zorgvoorzieningen. Ook namen de kosten voor afsluitingen en beslagleggingen af.
Eén op de elf à twaalf huishoudens heeft problematische schulden
De Arnhemse gezinnen staan niet alleen. Volgens cijfers die in de evaluatie worden aangehaald, heeft ongeveer één op de elf à twaalf Nederlandse huishoudens schulden die het niet zelfstandig kan aflossen.
Een kleine betalingsachterstand kan snel groter worden door incassokosten, rente en verhogingen. Tegelijkertijd veroorzaken schulden stress, waardoor mensen post niet meer openen en belangrijke regelingen of toeslagen mislopen.
Dat maakt de problemen moeilijker op te lossen. Een gezin kan bijvoorbeeld iedere maand structureel €100 tekortkomen. Het afkopen van de bestaande schuld neemt dan de acute druk weg, maar lost het tekort op de maandbegroting nog niet op.
Nog niet klaar voor landelijke invoering
De resultaten zijn positief, maar de aanpak wordt niet onmiddellijk in heel Nederland ingevoerd. Daarvoor is volgens schuldhulpverleners meer onderzoek, geld en ruimte bij gemeenten nodig.
Ook zijn de effecten op lange termijn nog niet volledig bekend. Het blijft mogelijk dat huishoudens opnieuw schulden opbouwen wanneer hun inkomen onvoldoende is om huur, boodschappen, energie en andere vaste lasten te betalen.
De begeleiding richt zich daarom niet alleen op het aflossen van oude schulden. Gezinnen worden ook geholpen bij het vinden van werk, het aanvragen van toeslagen en het op orde brengen van hun administratie.
Uitbreiding naar honderd huishoudens
Vanwege de eerste resultaten wordt het project uitgebreid naar ten minste honderd andere huishoudens in Arnhem-Oost. Daarmee wordt de aanpak op grotere schaal getest.
De proef roept ook een bredere politieke vraag op: is het goedkoper om schulden vroegtijdig af te kopen en gezinnen intensief te begeleiden, of om te wachten totdat problemen leiden tot zorgkosten, werkloosheid, afsluitingen en huisuitzettingen?
Voor de betrokken gezinnen is het verschil concreter. Minder brieven, minder aanmaningen en minder angst geven ruimte om weer vooruit te kijken. De uitbreiding moet duidelijk maken of die verbetering ook op langere termijn standhoudt.
Source: https://www.dagelijksestandaard.nl/economie/arnhem-schulden-gezinnen-gemiddeld-32000-euro
.
