Wil je helpen? Deel dit met je vrienden op social media!
Softwarebedrijf Palantir koppelt alles aan alles. Schoolverzuim, belastinggedrag, psychische hulp, verdachte sociale media-posts, je looproutes door de stad. Alles wordt verzameld, gestapeld en door een model gehaald dat beslist of jij een risico vormt. Woo-onderzoeker Cees van den Bos heeft hier aan de hand van vrijgegeven documenten een uitgebreid artikel over geschreven op Substack.
Wat vroeger een dystopie heette, noemen we nu ‘datagedreven beleid’, schrijft opiniemaker Max von Kreyfelt in een column over het artikel.
—Lees verder na dit advertentieblokje—
Wie wantrouwen uit richting de overheid of technologie, is al verdacht. En die overheid hult zich in stilzwijgen. Geen Kamerdebatten, geen open aanbestedingen, geen persmomenten. Palantir glipt naar binnen via ‘samenwerkingen’ met defensie en gemeenten, verstopt in proefprojecten en pilots die nooit geëvalueerd worden, merkt Von Kreyfelt op.
Clandestien project
Huisarts Els van Veen las het artikel ook en is naar eigen zeggen nog steeds aan het bijkomen. “Zo verbijsterend en tegelijk verhelderend vind ik het. In elk geval begrijp ik beter waarom de politie vier jaar geleden bij mij voor de deur stond.”
In Nederland maakt men sinds 2011 gebruik van Palantir, waarbij het eerste contract werd ondertekend door niemand minder dan Dick Schoof, valt te lezen in een interne memo van de politie.
Geopenbaarde Woo-documenten over Palantir zijn grotendeels zwartgelakt. Uit de leesbare fragmenten is goed op te maken dat het een clandestien project is, waar men liever niet te veel ruchtbaarheid aan geeft. Veel documenten hebben de status ‘zeer vertrouwelijk’ en Palantir werd heimelijk verworven, hetgeen betekent dat de wettelijke aanbestedingsprocedures niet werden vervolgd.
Daar werd dan de politie op afgestuurd
Tijdens de coronacrisis hebben zes veiligheidsregio’s gebruikgemaakt van Palantir-software. Onbevestigde bronnen spreken ook van een rol bij de totstandkoming van het coronadashboard.
Er zat in coronatijd vanuit de politie iemand op sociale media om ‘binnen het virusnarratief (pseudowetenschappelijke discussie; weerstand tegen COVID-19-maatregelen) de situatie te monitoren’. Niet open en transparant, maar stiekem.
Van Veen: “En die persoon wist precies wat wetenschap was en wat pseudowetenschap was. Hoe dan? Nou, gewoon, mensen die niet goed meededen met de coronamaatregelen verspreidden desinformatie. Simpel. En daar werd dan de politie op afgestuurd.”
Dit is Nederland anno 2025
Het artikel over Palantir zet haar wel aan het denken. “We hebben kennelijk een Tweede Kamer die het al zover heeft laten komen, dat ambtenaren totaal niet worden gecontroleerd. Dat Palantir is zonder enige parlementaire controle ingevoerd en wordt allang gebruikt, ook al wordt het recht van burgers op privacy hiermee geschonden.”
Ze wijst erop dat Schoof vorig jaar gewoon premier kon worden, terwijl hij het contract met Palantir in 2011 zelf heeft ondertekend, zonder medeweten van de Tweede Kamer. “Dit is Nederland anno 2025. Ik weet niet hoe dit tij nog te keren is.”
Lees hier het hele stuk van Van den Bos.
Over de auteur: Robin de Boer is economisch geograaf. Volg hem hier op Substack.
…
.