“In een wereld waar de schaduw van klimaatdoelstellingen de levens van dieren verdoemt, sterven kalveren stilletjes na het drinken van melk die hen is ontnomen door de handen van de wetenschap. Boeren, bang voor de inspecties die hen het zwijgen opleggen, worden gedwongen om hun ogen te sluiten voor de ellende die zich voor hun ogen afspeelt. Terwijl de media wegkijkt, blijft de vraag hangen: wie betaalt de prijs voor deze illusie van duurzaamheid?”
In Denemarken sterven kalveren na het drinken van melk van koeien die het klimaatadditief Bovaer kregen. Boeren die zich uitspreken krijgen inspectiebezoek.
In Denemarken zijn de afgelopen weken meerdere kalveren ziek geworden of gestorven na het drinken van melk afkomstig van koeien die het voederadditief Bovaer kregen toegediend. De Deense burgerjournalist Kent Nielsen, die veel contact heeft met boeren, trekt al geruime tijd aan de bel, maar de nationale pers zwijgt in alle talen — en dat zwijgen roept serieuze vragen op.
Wat is Bovaer en waarom wordt het gebruikt?
Bovaer is een voederadditief van DSM-Firmenich op basis van de werkzame stof 3-nitrooxypropanol (3-NOP), dat in de Europese Unie is goedgekeurd. Het middel wordt aan koeien gevoerd met als doel de methaanuitstoot tijdens de spijsvertering te verminderen. Dit past binnen de klimaatdoelstellingen van de VN, specifiek de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s), waaraan ook Denemarken zich gecommitteerd heeft. Zuivelgigant Arla Foods is één van de grote spelers die het gebruik van Bovaer actief uitrolt bij haar leveranciers.
Pas op, de beelden kunnen als schokkend worden ervaren:
Kalveren sterven: de gevallen op een rij
Meerdere kalverhouders in Denemarken melden onafhankelijk van elkaar identieke symptomen bij jonge kalveren die de melk hebben gedronken van koeien die Bovaer kregen. Een zeven dagen oud kalf dat drie dagen lang Bovaer-melk ontving, werd geëuthanaseerd nadat het weigerde te drinken, ingevallen ogen had, niet meer kon staan en zich bewoog alsof het dronken was. Ademhalingsproblemen en algehele lusteloosheid werden in meerdere gevallen gerapporteerd.
In een ander gedocumenteerd geval vertoonde een kalf ernstige gewrichtsontsteking, diarree en buikpijn. Het dier stond nog overeind dankzij pijnstillers. Nielsen koppelt deze klachten aan NOPA — voluit 3-nitrooxpropionzuur — een afvalstof die vrijkomt bij de afbraak van 3-NOP in het spijsverteringskanaal van het dier. Een Deense dierenarts heeft bevestigd dat Bovaer schade kan aanrichten bij koeien en kalveren.
Pas op, de beelden kunnen als schokkend worden ervaren:
Boeren wordt het zwijgen opgelegd
Wat dit verhaal extra zorgwekkend maakt, is de manier waarop de Deense autoriteiten omgaan met boeren die zich uitspreken. Volgens Nielsen krijgen melkveehouders die publiekelijk kritiek uiten op Bovaer onaangekondigd bezoek van de Deense inspectie. Klinkt bekend? Dit maffia-achtige intimidatiepatroon zorgt ervoor dat veel boeren bang zijn om naar buiten te treden. Op beelden die Nielsen deelt, zijn oormerken van kalveren bewust afgedekt om anonimiteit te garanderen.
Het is een patroon dat in tal van westerse landen steeds vaker opduikt: overheden en grote agrarische concerns die hand in hand optrekken, terwijl klokkenluiders worden geïntimideerd en de reguliere media wegkijken.
De nationale pers kijkt weg
Niet één Deens mainstream medium heeft tot dusver bericht over de zieke en gestorven kalveren. Nielsen roept internationale persbureaus op contact op te nemen, zodat de zaak eindelijk de aandacht krijgt die ze verdient. Hij wijst erop dat hetzelfde gebeurde in 2025, toen zieke koeien door Bovaer pas nieuwswaarde kregen nadat buitenlandse media erover berichtten — waarna de Deense pers gedwongen was te volgen.
Het gebrek aan onafhankelijke journalistiek in dit dossier is veelzeggend. Als een burgerjournalist de enige is die documenteert wat er op boerderijen gebeurt, dan faalt het medialandschap in zijn basisopdracht: de macht controleren en de burger informeren.
Klimaatbeleid boven dierenwelzijn?
De kern van dit conflict: wordt dierenwelzijn opgeofferd op het altaar van klimaatdoelstellingen die zijn opgesteld door internationale organisaties zoals de VN? Boeren in Denemarken worden verplicht Bovaer te gebruiken als onderdeel van bredere klimaatverplichtingen. Wie kritiek uit, wordt gecorrigeerd. Wie publiekelijk protesteert, riskeert een inspecteur op de stoep.
Dit is precies het soort beleid dat burgers terecht wantrouwig maakt tegenover overheden en supranationale instituten. Wanneer regelgeving ten koste gaat van levende dieren én de voedselketen raakt — want de melk die mensen drinken komt van diezelfde koeien — dan zijn er legitieme vragen te stellen over de veiligheidstoetsing van dit additief en de belangen die daarbij een rol spelen.
Wie zwijgt stemt toe
Nielsen roept op tot een boycot van Arla Foods zolang het gebruik van Bovaer in Denemarken verplicht is. Verder moedigt hij iedereen aan die beeldmateriaal heeft van zieke dieren of misstanden op boerderijen dit te delen, zodat een brede maatschappelijke beweging kan ontstaan.
Zolang Bovaer kalveren ziek blijft maken zonder enige reactie van de mainstream media of overheidsinstanties, is het aan onafhankelijke journalisten en kritische burgers om dit dossier levend te houden. Want wie zwijgt stemt toe.