73 cent belasting op één kubieke meter aardgas. Dat is het tarief dat de Rijksoverheid voor 2026 vermeldt, inclusief btw. Maar het opmerkelijkste aan dit dossier is niet dat Nederland binnen het Herstel- en Veerkrachtplan (HVP) een reële verhoging van enkele centen heeft afgesproken. Het is dat de ruimte om de gasbelasting daarna weer verder te verlagen mede is gekoppeld aan Europese afspraken en aan de uitbetaling van herstelgeld.
Dat werd vorige week zichtbaar in de Tweede Kamer. NU.nl berichtte over verbazing in de Kamer nadat ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis bij een poging om de belasting op aardgas te verlagen op de afspraken uit het Nederlandse Herstel- en Veerkrachtplan stuitte. Daarmee werd een technisch Europees dossier plotseling een heel concrete vraag: hoeveel vrijheid heeft Den Haag nog om deze belastingknop terug te draaien?
Daarna zette financieel journalist Arno Wellens de constructie verder uiteen in ‘Energierekening gedwongen omhoog’. Hij beschrijft hoe de Nederlandse energiebelasting is verweven met het HVP. Wie vervolgens de onderliggende overheids- en EU-documenten erbij pakt, ziet hoe die afspraak tot stand kwam en welke financiële voorwaarden eraan zijn verbonden.
Eerste verrassing: dit ‘coronaherstelfonds’ gaat vooral niet over corona-zorg
De naam klinkt alsof het geld vooral bedoeld is om de schade van de pandemie te herstellen. Het fonds is inderdaad tijdens de coronacrisis opgericht. Maar kijk naar het Nederlandse bestedingsplan: 55 procent gaat naar klimaatdoelstellingen en 26 procent naar digitalisering. De Rijksoverheid zegt het zelf: ‘Het meeste geld gaat naar klimaatmaatregelen en digitalisering.’ De Europese Commissie bevestigt voor het huidige Nederlandse plan €5,4 miljard aan subsidies en 55 procent klimaatuitgaven.
Gezondheidszorg ontbreekt niet: zo wordt de IC-capaciteit in 54 ziekenhuizen versterkt. Maar zorg is slechts één van zeven beleidsterreinen. Wind op zee, spoorbeveiliging, digitalisering, woningmarkt, arbeidsmarkt en fiscale hervormingen zitten er óók in.
Dus ja: een Europees fonds dat uit de coronacrisis voortkwam, werd in Nederland voor een groot deel een klimaat- en digitaliseringsprogramma.
Tweede verrassing: de gasbelasting kan niet zomaar verder omlaag
Op 8 juli 2022 diende kabinet-Rutte IV het Nederlandse plan in. Eén van de hervormingen daarin is de energiebelasting. De beleidsrichting is expliciet: aardgas relatief duurder maken en elektriciteit goedkoper, om minder fossiele energie te gebruiken en verdere elektrificatie te stimuleren.
Source: https://clintel.nl/gasbelasting-europees-coronaherstelplan/
.