Een ondernemer die meer opdrachten krijgt, wil weten wat daarvan uiteindelijk overblijft. De omzet kan stijgen terwijl het bedrag dat beschikbaar is voor het huishouden veel minder hard groeit. Nieuwe CBS-cijfers geven aanleiding om juist bij zelfstandigen goed naar die verhouding te kijken.
Bij huishoudens met een zelfstandige als belangrijkste inkomensbron steeg de mediane belastingdruk van 13,4 procent in 2014 naar 15,6 procent in 2024. Bij werknemershuishoudens daalde die in dezelfde periode van 16,6 naar 14,0 procent.
De cijfers verschenen op 9 september 2026. Ze gaan over eerdere belastingjaren; de gegevens voor 2024 zijn voorlopig. Het CBS presenteert dus geen nieuwe belastingtarieven voor ondernemers.
De ontwikkeling loopt uiteen
De CBS-publicatie over belastingdruk van huishoudens laat de volgende ontwikkeling zien:
| a]:text-primary [&>a]:underline dark:[&>a]:text-primaryDark [&>a]:font-bold”>Belangrijkste inkomensbron | a]:text-primary [&>a]:underline dark:[&>a]:text-primaryDark [&>a]:font-bold”>2014 | a]:text-primary [&>a]:underline dark:[&>a]:text-primaryDark [&>a]:font-bold”>2019 | a]:text-primary [&>a]:underline dark:[&>a]:text-primaryDark [&>a]:font-bold”>2024 |
| a]:text-primary [&>a]:underline dark:[&>a]:text-primaryDark [&>a]:font-bold”>Zelfstandige | a]:text-primary [&>a]:underline dark:[&>a]:text-primaryDark [&>a]:font-bold”>13,4% | a]:text-primary [&>a]:underline dark:[&>a]:text-primaryDark [&>a]:font-bold”>15,1% | a]:text-primary [&>a]:underline dark:[&>a]:text-primaryDark [&>a]:font-bold”>15,6% |
| a]:text-primary [&>a]:underline dark:[&>a]:text-primaryDark [&>a]:font-bold”>Werknemer | a]:text-primary [&>a]:underline dark:[&>a]:text-primaryDark [&>a]:font-bold”>16,6% | a]:text-primary [&>a]:underline dark:[&>a]:text-primaryDark [&>a]:font-bold”>15,5% | a]:text-primary [&>a]:underline dark:[&>a]:text-primaryDark [&>a]:font-bold”>14,0% |
Het gaat om inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen als aandeel van het bruto huishoudensinkomen. Btw en accijnzen vallen buiten deze maatstaf.
De mediaan is de middelste waarde in de verdeling. Bovendien vergelijkt het CBS groepen huishoudens, geen identieke personen met hetzelfde inkomen. De percentages zijn daarom ongeschikt als persoonlijke belastingberekening.
Wie 15,6 procent van zijn omzet apart zet omdat dit getal in de tabel staat, gebruikt het voor een doel waarvoor het niet is bedoeld.
Omzet, winst en besteedbaar geld zijn drie verschillende bedragen
Voor de eigen administratie begint de controle veel dichter bij huis. Hoeveel geld komt er binnen? Welke zakelijke kosten horen daarbij? En welke verplichtingen moeten nog worden betaald?
Een volle zakelijke rekening kan een geruststellend beeld geven, terwijl een deel van het geld al nodig is voor uitgaven die later volgen. Omgekeerd kan een rustige maand samenvallen met betalingen voor werk dat eerder is gedaan. Alleen het banksaldo vertelt dan weinig over de ontwikkeling van de onderneming.
Maak daarom bij een tussentijdse controle steeds duidelijk welke periode je bekijkt. Vergelijk bijvoorbeeld de winstverwachting voor het volledige jaar met de belastingberekening voor datzelfde jaar. Zet geen bedrag over acht maanden naast een jaarverplichting zonder de resterende maanden mee te nemen.
Dat klinkt administratief, maar het bepaalt of een overboeking naar privé werkelijk verantwoord is.
Een oude schatting kan achterlopen op je bedrijf
De voorlopige aanslag vormt een bruikbaar startpunt. Kijk welk inkomen of welke winst daarin is gebruikt en leg daar je huidige verwachting naast.
De Belastingdienst noemt veranderde ondernemingswinst als aanleiding om de voorlopige aanslag te controleren en eventueel te wijzigen. Ook andere veranderingen kunnen relevant zijn. De aanslag is immers gebaseerd op een schatting; bij de definitieve afrekening worden de voorlopige bedragen verrekend. Dat staat in de uitleg over het aanpassen van een voorlopige aanslag.
Voor ondernemers gaat het hier vooral om aansluiting op de actuele bedrijfsresultaten. Een schatting die bij de start van het jaar logisch was, kan na een paar grote opdrachten of een terugval achterhaald zijn.
Maak zichtbaar wat al betaald is
Stel dat een bijgewerkte berekening voor het jaar uitkomt op €8.000 inkomstenbelasting en premies. Via de voorlopige aanslag is voor dat jaar al €5.000 betaald. Dan resteert binnen die berekening €3.000.
Staat er daarnaast €2.000 voor deze verplichting gereserveerd, dan ontbreekt nog €1.000. Dit is een gekozen voorbeeld om de controle uit te leggen, geen belastingberekening voor een bepaalde omzet of winst.
Zet die drie bedragen apart: verwacht verschuldigd, al betaald en nog beschikbaar. Zo voorkom je dat betaalde belasting én de oorspronkelijke reserve worden meegeteld alsof beide nog op de rekening staan.
Houd verschillende belastingjaren eveneens uit elkaar. Een betaling voor een oudere aanslag verlaagt het banksaldo, maar voldoet niet vanzelf aan de verplichting voor het lopende jaar.
Vergeet de afzonderlijke zorgbijdrage niet
Ondernemers kunnen ook een voorlopige aanslag voor de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet krijgen. De Belastingdienst legt uit dat ondernemers en mensen met inkomsten uit werk buiten loondienst deze bijdrage zelf betalen. Ook deze voorlopige aanslag berust op een schatting. Zie de informatie over de voorlopige aanslag Zvw.
Controleer dus welke verplichtingen je belastingreserve precies moet dekken. Een bedrag dat voldoende lijkt voor één aanslag, kan te laag zijn wanneer er nog een afzonderlijke betaling volgt.
Besteed je de administratie uit, vraag dan om een bijgewerkte prognose met dezelfde indeling. Geef ook verwachtingen door die de boekhouder nog niet uit de cijfers kan halen, zoals een opdracht die binnenkort stopt.
De nuttigste uitkomst is een bedrag in euro’s, met duidelijke aannames. Daarmee kun je bepalen hoeveel er voor privé beschikbaar is en hoeveel in de onderneming moet blijven. De CBS-tabel beschrijft de trend; jouw actuele administratie bepaalt de ruimte op je eigen rekening.
Source: https://www.dagelijksestandaard.nl/economie/belastingdruk-zelfstandigen-cbs-stijging-2014-2024
.
