Help ons door deze informatie met iedereen op je social media te delen!
Voormalig Op1-presentatrice Talitha Muusse beweerde in de GeenStijl Premium Podcast dat complotdenken iets is voor domme mensen. Echter, wetenschappelijk onderzoek toont keer op keer aan dat veel zaken die als ‘complottheorieën’ worden afgedaan, eigenlijk aantoonbare werkelijkheid zijn.
Schoenmaker, blijf bij je leest
In een podcast met GeenStijl-redacteur en psycholoog Timon Dias werd gesproken over de psychologische zwakheden van mensen die in complotten geloven. Echter, het gesprek gleed af naar dedain, waarbij Muusse complotdenken simpelweg als iets voor domme mensen bestempelde.
Online misschien wel het minst populaire concept van allemaal: emergentie.
Maar de geschiedenis ontvouwt zich meestal semi-organisch, zonder centrale aansturing door een schaduwelite, en is een beetje zoals de windrichting en windkracht gewoon een samenloop van ontelbare… https://t.co/bkdqus1tIo pic.twitter.com/CI1ggIE68t
— Timon Dias (@TimonDias) September 1, 2026
Amerika is geen democratie — dat bewezen wetenschappers
Politieke wetenschappers hebben aangetoond dat de Verenigde Staten in de praktijk geen democratie zijn, maar een oligarchie. Gewone burgers hebben nauwelijks invloed op het beleid, dat wordt bepaald door een rijke, machtige elite. Dit is geen complottheorie, maar peer-reviewed wetenschap gepubliceerd bij Cambridge University Press.
Dus wanneer iemand complotdenken afdoet als domme fantasie, negeert diegene simpelweg wat onderzoekers met data hebben aangetoond.
Achthonderd jaar dezelfde families aan de top in Engeland
Onderzoek heeft aangetoond dat de rijkste en machtigste families in Engeland al minstens achthonderd jaar dezelfde zijn. Sociale mobiliteit is voor de absolute top grotendeels een illusie. Dit is geen complottheorie, maar sociaalwetenschappelijk onderzoek.
Als iemand dit ‘dom’ vindt, is de vraag aan wie dat verwijt gemaakt wordt: de onderzoekers of de mensen die hun conclusies serieus nemen?
Oorlogen om olie — ook dat klopt gewoon
Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat de aanwezigheid van olie de dominante factor is in de besluitvorming van landen die zich mengen in buitenlandse burgeroorlogen. Het idee dat westerse landen oorlogen voeren om olie is jarenlang weggezet als paranoïde onzin, maar wetenschappers hebben het tegendeel bewezen.
Wie is hier dom?
De term ‘complottheorie’ als wapen
De term ‘complottheorie’ functioneert niet als neutrale beschrijving, maar als propagandawapen. Het wordt gebruikt om mensen te stigmatiseren die officiële verhalen in twijfel trekken. Dit kan bijdragen aan een vorm van gaslighting, waarbij mensen gaan twijfelen aan hun eigen gezond verstand.
Kritisch denken is geen ziekte. De complotten van gisteren zijn vaak de vaststaande feiten van morgen.
Talitha Muusse en Timon Dias mogen gerust menen dat alles ‘semi-organisch’ ontstaat en dat er geen elite is die onevenredig veel macht bezit, maar ze zouden er goed aan doen dat eerst aan de wetenschap uit te leggen.
.