Foto: Jan Bennink (Videostill YouTube/Ongehoord Nederland TV)
Het ANP berichtte kritiekloos over een onderzoek van onderzoeksplatform Justice for Prosperity (JfP), waarin podcastmaker Jan Bennink wordt aangewezen als verspreider van Russische propaganda. Maar niemand stelde de voor de hand liggende vraag: wat is JfP eigenlijk zelf?
Volgens Justice for Prosperity heeft Jan Bennink — bekend van de podcast Bergsma & Bennink bij Ongehoord Nederland — in korte tijd meer dan vijftig keer berichten van de Russische ambassade in Nederland versterkt via zijn sociale media-accounts. Bennink zou Rusland ook openlijk ‘onze vriend’ noemen en actief interactie hebben met het ambassade-account.
JfP stelt dat de Russische ambassade de functie heeft overgenomen van staatszenders als Russia Today en Sputnik, die binnen de EU verboten zijn. Door zogenaamde ‘binnenlandse versterkers’ in te zetten, zou Moskou polarisatie willen aanwakkeren en westerse democratieën van binnenuit destabiliseren. Dat klinkt als een stevige beschuldiging. Maar het ANP nam de beweringen klakkeloos over, zonder ook maar één kritische vraag te stellen over de organisatie achter dit rapport.
JfP wordt geleid door oprichter en directeur Jelle Postma, die nauwe banden heeft met de Nederlandse veiligheidsstaat: hij werkte bij de AIVD, de NCTV én het VN-kantoor voor terrorismebestrijding. Met andere woorden: de man die bepaalt wie er als ‘propagandaverspreider’ wordt aangewezen, komt rechtstreeks uit de schoot van diezelfde overheid die hij nu ogenschijnlijk onafhankelijk zou moeten controleren.
Maar daar houdt het niet op. De Raad van Toezicht van JfP telt eveneens opvallende namen. De meest in het oog springende is Wil van Gemert, voormalig plaatsvervangend directeur van Europol, eerder directeur Cyberbeveiliging bij het Nederlandse ministerie van Justitie en Veiligheid én daarvoor directeur Nationale Veiligheid bij de AIVD. Een man die zijn hele carrière binnen het hart van de Europese veiligheidsstructuren heeft doorgebracht, houdt nu toezicht op een platform dat zichzelf als onafhankelijk waakhondje profileert.
Wat ook opvalt is de financiële ontwikkeling van JfP. In 2023 had de organisatie nog geen 30.000 euro aan inkomsten. In 2024 was dat al opgelopen tot ruim 262.000 euro. En voor 2025 stond er maar liefst 845.000 euro genoteerd. Die meer dan twintigvoudige groei in twee jaar vraagt om uitleg.
In de eigen ANBI-opgave van JfP vermeldt de organisatie nadrukkelijk dat zij projectfinanciering ontvangt van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De Nederlandse overheid financiert dus een platform dat vervolgens uitspraken doet over wie wel of niet ‘gevaarlijke’ propaganda verspreidt. En het ANP citeert datzelfde platform zonder deze context ook maar te noemen.
Het is een patroon dat we vaker zien: een organisatie positioneert zichzelf als onafhankelijk onderzoeksinstituut, maakt gebruik van termen als ‘desinformatie’ en ‘propaganda’, en richt haar pijlen op mensen en media die kritisch staan tegenover het gevestigde narratief. Intussen blijkt bij nader onderzoek dat zo’n organisatie zelf nauw verbonden is met overheden en inlichtingendiensten — en op belastinggeld draait.
De vraag of Jan Bennink al dan niet sympathiseert met Russische standpunten, is in dit licht niet van belang. De échte vraag is: mogen burgers verwachten dat een door de overheid gefinancierd platform, geleid door oud-AIVD-medewerkers, onpartijdig beoordeelt wie ‘gevaarlijke’ informatie verspreidt? En mogen ze van de gevestigde pers verwachten dat die hierover kritisch bericht, in plaats van persberichten door te sturen?
Over de auteur: Robin de Boer is economisch geograaf. Volg hem hier op Substack voor exclusieve content.
.