Nederlandse bedrijven en overheden hebben in mei opnieuw minder geïnvesteerd in gebouwen, infrastructuur en machines. Het totale volume van de investeringen in materiële vaste activa was 3,8 procent kleiner dan een jaar eerder.
Een maand eerder bedroeg de krimp 3,3 procent. Daarmee is sprake van twee opeenvolgende maanden waarin minder geld naar langlopende fysieke investeringen ging.
Voor huishoudens verandert de energierekening of het salaris door dit ene cijfer niet onmiddellijk. Toch zijn bedrijfsinvesteringen een belangrijke vroege aanwijzing voor de richting van de economie. Wanneer ondernemingen langdurig minder investeren, kan dat later gevolgen hebben voor uitbreiding, productiviteit en werkgelegenheid.
Waarin werd minder geïnvesteerd?
Het Centraal Bureau voor de Statistiek meldt dat in mei vooral minder is geïnvesteerd in:
- a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
bedrijfsgebouwen; - a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
infrastructuur; - a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
machines en apparaten.
Er werd juist meer geïnvesteerd in vliegtuigen. Grote aankopen van vliegtuigen, schepen of andere vervoermiddelen kunnen maandcijfers sterk beïnvloeden. Daardoor zegt één maand niet alles over de economie als geheel.
De cijfers zijn bovendien nog voorlopig. Ze kunnen later worden bijgesteld wanneer het CBS aanvullende gegevens ontvangt.
Twee werkdagen minder
Er is nog een belangrijke nuance. Mei 2026 telde twee werkdagen minder dan mei 2025. De investeringscijfers zijn niet gecorrigeerd voor dat verschil.
Minder werkdagen kunnen betekenen dat er minder leveringen, installaties en bouwactiviteiten worden geregistreerd. Een deel van de daling kan daardoor met de kalender samenhangen.
Dat neemt niet weg dat april ook al een krimp liet zien. Na groei in januari, februari en maart sloeg de ontwikkeling in het voorjaar om. In maart lagen de investeringen nog 2,4 procent hoger dan een jaar eerder. In april volgde een daling van 3,3 procent en in mei liep de krimp op naar 3,8 procent.
Het is dus te vroeg om van een langdurige neergang te spreken, maar het is wel een signaal om de komende maanden te volgen.
Waarom investeringen belangrijk zijn
Wanneer een bedrijf een nieuwe fabriekshal bouwt, machines vervangt of zijn wagenpark uitbreidt, wordt dat als investering geregistreerd. Zulke uitgaven worden gedaan omdat een onderneming verwacht er gedurende meerdere jaren voordeel van te hebben.
Bedrijven investeren doorgaans gemakkelijker wanneer zij voldoende opdrachten hebben, financiering betaalbaar is en vertrouwen bestaat in de toekomstige vraag. Bij onzekerheid worden grote aankopen juist uitgesteld.
Een ondernemer kan personeel nog wel in dienst houden en bestaande machines blijven gebruiken, maar besluiten de bouw van een nieuwe vestiging een jaar uit te stellen. Dat raakt eerst bouwbedrijven en leveranciers. Wanneer de terughoudendheid aanhoudt, kan later ook de behoefte aan nieuw personeel afnemen.
Investeringen zijn daarom een belangrijke conjunctuurindicator. Ze vertellen iets over wat bedrijven verwachten, niet alleen over wat zij vandaag produceren.
Wat kan dit betekenen voor banen?
Een daling van 3,8 procent betekent niet automatisch dat er massaontslagen aankomen. De Nederlandse arbeidsmarkt kent nog altijd personeelstekorten en recente cijfers kunnen op andere onderdelen positief zijn.
Wel kunnen bepaalde sectoren eerder gevolgen merken. Minder investeringen in gebouwen en infrastructuur kunnen bijvoorbeeld de toekomstige orderportefeuille van bouwers, installateurs, ingenieurs en leveranciers beïnvloeden.
Minder aankopen van machines raken producenten, technische groothandels en onderhoudsbedrijven. Bedrijven die hun uitbreiding uitstellen, plaatsen mogelijk ook minder vacatures voor nieuwe vestigingen of productielijnen.
Voor werknemers is vooral de duur van de ontwikkeling belangrijk. Eén of twee zwakke maanden zijn beheersbaar. Een langdurige reeks van dalende investeringen kan erop wijzen dat werkgevers voorzichtiger worden.
Nog geen bewijs van een recessie
Het cijfer moet naast andere economische gegevens worden gelegd. Niet alles wijst naar beneden. Het CBS meldde eerder dat de Nederlandse economie in het eerste kwartaal licht groeide. Ook groeiden de export, industriële productie en consumptie van huishoudens in recente metingen.
Op het conjunctuuroverzicht van het CBS staan bijvoorbeeld ook een exportgroei van 5,5 procent in mei en een stijging van de huishoudelijke consumptie. Tegelijk bleef het vertrouwen van consumenten en producenten aan de zwakke kant.
De economie geeft dus een gemengd beeld: bedrijven produceren en exporteren meer, maar zijn voorzichtig met bepaalde grote uitgaven.
Vooruitzichten iets minder ongunstig
Het CBS kijkt ook naar omstandigheden die toekomstige investeringen kunnen beïnvloeden. In juni waren die omstandigheden minder ongunstig dan in mei.
Dat kwam vooral doordat consumenten minder negatief waren en producenten iets gunstiger oordeelden over hun orderpositie. Het betekent niet automatisch dat de investeringen in juni alweer zijn gegroeid. Het geeft alleen aan dat enkele factoren die investeringsbeslissingen beïnvloeden iets verbeterden.
Wat huishoudens hiervan merken
Voor consumenten is dit vooral een economisch waarschuwingslampje, geen directe portemonneemaatregel. Bij een korte dip zal de gemiddelde Nederlander weinig merken. Houdt de terughoudendheid langer aan, dan kan het effect via de arbeidsmarkt, bouwsector en economische groei voelbaar worden.
Minder uitbreiding kan leiden tot minder nieuwe banen. Een lagere vraag naar bouwmaterialen en machines kan leveranciers raken. Tegelijk kan afnemende zakelijke vraag bepaalde prijsstijgingen temperen.
De komende investeringscijfers moeten uitwijzen of april en mei een tijdelijke terugval waren of het begin van een langere trend. Door de twee ontbrekende werkdagen en de grote invloed van afzonderlijke vervoermiddelen is voorzichtigheid geboden. Maar twee maanden achtereen krimp is voldoende reden om het cijfer niet te negeren.
Source: https://www.dagelijksestandaard.nl/economie/bedrijfsinvesteringen-krimpen-mei-2026-banen-economie
.
