op 31 mei in Groningen. Met 1,4 miljard gedownloade records uit de Europese geneesmiddelendatabank EMA tekent zich een patroon af dat grote vragen oproept over de integriteit van het geneesmiddelenbewakingssysteem in ons land.
Een databron die niemand mocht gebruiken
Aukema, die zijn sporen verdiende als computerhacker en later als big data-analist voor multinationals en overheden, kreeg eind 2024 onverwacht toegang tot de backendkoppelingen van de EMA. Daarmee bereikte hij dezelfde data waar normaal alleen farmaceutische fabrikanten bij kunnen. Het resultaat: 24 jaar aan wereldwijde meldingen van bijwerkingen, keurig opgeslagen maar zorgvuldig afgeschermd van het grote publiek. De publieke versie van de EMA-database biedt namelijk opzettelijk weinig houvast — leeftijdscategorieën zijn te breed, herkomstlanden zijn verhuld, en tijdsstempels ontbreken volledig.
Artsen melden bijna niets, terwijl de wet het eist
Volgens de Nederlandse geneesmiddelenwet zijn artsen verplicht ernstige bijwerkingen te melden bij Lareb, het Nederlandse bijwerkingencentrum. Een bijwerking geldt als ernstig zodra er sprake is van ziekenhuisopname of erger. Het CBS registreert jaarlijks zo’n 38.000 ziekenhuisopnames waarbij een bijwerking van een medicijn de hoofddiagnose is. Aukema ging vervolgens kijken hoeveel van die gevallen daadwerkelijk bij Lareb terechtkwamen. Het antwoord: niet meer dan 800 per jaar. Dat betekent dat zo’n 98 procent van alle ernstige bijwerkingen simpelweg niet gemeld wordt — ondanks een wettelijke meldplicht.
Nederland als vreemde eend in de EU-bijt
Wanneer Aukema de Europese landen onderling vergelijkt, valt Nederland keer op keer negatief op. Patiënten en familieleden melden in Nederland relatief veel — Nederland scoort hier bovenaan in Europa. Maar zodra je kijkt naar meldingen door zorgprofessionals, kelderen de Nederlandse cijfers naar de onderkant. Oostenrijk meldt vijfhonderd ernstige bijwerkingen van covidvaccins per honderdduizend inwoners, Denemarken ruim driehonderd. Nederland haalt nauwelijks 36. Een factor tien minder dan Denemarken.
Datafraude bij Pfizer? De cijfers liegen er niet om
Pfizer is wettelijk verplicht om alle ernstige bijwerkingen die in Amerika worden gemeld, ook door te sturen naar de EMA — omdat het product ook in Europa op de markt is. In de Amerikaanse VAERS-database staan ruim 7.500 dodelijke meldingen geregistreerd voor het Pfizer covidvaccin. Aukema zocht diezelfde meldingen op in de EMA-data. Wat hij vond: niet meer dan 9 procent was terug te vinden. 91 procent ontbreekt, ondanks een keiharde wettelijke verplichting. Zijn conclusie is ondubbelzinnig: hij vermoedt datafraude op grote schaal.
Geboorteafwijkingen en dode baby’s: een trend die niet stopt
Het meest indringende moment in de presentatie van Aukema betrof aangeboren afwijkingen. Vanaf 2022 ziet hij in de EMA-data een duidelijke stijging van meldingen over geboorteafwijkingen in verband met covidvaccins — een trend die bij andere medicijnen en vaccins niet zichtbaar is. Nog zorgwekkender: het aantal wereldwijde meldingen van foetale sterfte — ongeboren kinderen die overlijden — verdrievoudigde vanaf het tweede kwartaal van 2021 en is sindsdien niet meer teruggekeerd naar het oude niveau. Aukema roept de medische wetenschap met klem op deze signalen serieus te nemen.
Data die niemand kan tegenhouden
Aukema kondigde aan dat alle 18 miljoen meldingen van bijwerkingen en de bijbehorende analysetools binnenkort worden gepubliceerd op een zogenaamd ‘unstoppable domain’ — een gedecentraliseerde omgeving die door geen enkele overheid, industrie of rechtbank offline te halen is. Zijn hoop: dat internationale wetenschappers, artsen en onderzoekers de data oppakken en er serieus mee aan de slag gaan. Want de waarheid, stelt Aukema, zit in die data — en ze ziet er heel anders uit dan ons verteld wordt.
One liner: Slechts 2% van de ziekenhuisopnames door ernstige bijwerkingen wordt gemeld, ondanks wettelijke verplichting.
.