Deel dit artikel op je socials om anderen te informeren!
Er is helaas geen gesproken versie van dit artikel beschikbaar
BlackRock heeft aangekondigd dat investeerders niet al hun geld kunnen opnemen uit een groot private-creditfonds. Dit raakt aan een fundamenteel probleem in het moderne financiële systeem: het moment waarop beleggers ontdekken dat hun geld minder liquide is dan ze dachten.
Het gaat om het HPS Corporate Lending Fund (HLEND), een fonds van ongeveer 26 miljard dollar dat leningen verstrekt aan middelgrote bedrijven. Investeerders probeerden in het afgelopen kwartaal zo’n 1,2 miljard dollar uit het fonds te halen – ongeveer 9,3% van het totale vermogen. Volgens de regels van het fonds kan echter maximaal 5% per kwartaal worden uitgekeerd. Het gevolg: ongeveer 620 miljoen dollar wordt uitbetaald, de rest blijft voorlopig vastzitten.
—Lees verder na dit advertentieblokje—
Het is de eerste keer dat deze limiet wordt bereikt.
Op papier is dat geen crisis. In de praktijk is het een herinnering aan een realiteit die in goede tijden gemakkelijk wordt vergeten: financiële producten die rendement beloven, beloven zelden volledige liquiditeit.
De opkomst van een parallel kredietsysteem
Private credit is de afgelopen vijftien jaar explosief gegroeid tot een markt van ongeveer 2 biljoen dollar. Sinds de financiële crisis van 2008 zijn banken strenger gereguleerd en voorzichtiger geworden met risicovolle bedrijfsleningen. In dat vacuüm zijn grote vermogensbeheerders gestapt.
Bedrijven als BlackRock, Blackstone en Blue Owl functioneren in feite steeds vaker als alternatieve kredietverstrekkers. Ze lenen geld aan bedrijven buiten het traditionele banksysteem om. Voor investeerders levert dat vaak aantrekkelijke rendementen op. Voor bedrijven betekent het toegang tot kapitaal.
Maar er zit een fundamentele spanning in dit model. De leningen die fondsen verstrekken lopen vaak jaren en zijn moeilijk te verhandelen. De investeerders die het geld leveren verwachten echter vaak dat ze periodiek kunnen uitstappen.
Dat is de kern van het probleem: een systeem waarin langlopende investeringen worden gefinancierd met kapitaal dat relatief snel kan vertrekken.
Liquiditeit is een illusie – tot ze verdwijnt
Zolang markten rustig zijn, werkt dat model prima. Maar zodra onzekerheid toeneemt, verandert gedrag. Beleggers zoeken liquiditeit. Ze willen flexibiliteit, veiligheid en directe toegang tot hun geld.
Op dat moment blijkt dat liquiditeit in veel financiële producten in feite een afspraak is – geen garantie.
Om te voorkomen dat fondsen hun bezittingen tegen dumpprijzen moeten verkopen, worden zogenaamde “gates” geactiveerd: limieten op hoeveel geld er mag worden opgenomen. Vanuit risicobeheer is dat logisch. Maar voor beleggers voelt het vaak anders: het moment waarop ze ontdekken dat de deur naar hun eigen geld tijdelijk op slot zit.
Een sector onder druk
BlackRock staat niet alleen. Ook andere grote spelers zien meer investeerders die hun geld willen terughalen. Blackstone moest onlangs de opnamegrens in een fonds verhogen en honderden miljoenen dollars eigen kapitaal inzetten om uitstappers te kunnen betalen.
Dat gebeurt tegen een achtergrond van bredere onzekerheid: geopolitieke spanningen, economische vertraging en zorgen over faillissementen bij bedrijven die afhankelijk zijn van dit soort leningen.
De vraag is niet alleen hoeveel risico er in de onderliggende leningen zit, maar ook hoeveel vertrouwen er in de structuur van de fondsen blijft bestaan.
De concentratie van financiële macht
Daar komt nog een andere ontwikkeling bij: de enorme concentratie van kapitaal bij een klein aantal vermogensbeheerders. BlackRock alleen al beheert meer dan 10 biljoen dollar aan vermogen. Samen met andere grote asset managers bepalen deze partijen in toenemende mate hoe en waar kapitaal in de wereldeconomie wordt verdeeld.
Dat roept een fundamentele vraag op: wat gebeurt er wanneer steeds grotere delen van het financiële systeem buiten het traditionele bankentoezicht opereren, maar wel vergelijkbare risico’s dragen?
Private credit heeft lange tijd geprofiteerd van relatief lichte regulering en sterke kapitaalinstroom. Maar naarmate de sector groeit, groeit ook de kans dat problemen in deze markt bredere gevolgen krijgen.
Waarschuwing
De opnamebeperking bij BlackRock laat zien hoe snel het vertrouwen in liquiditeit kan verdwijnen zodra marktomstandigheden veranderen.
Elke financiële cyclus heeft zijn eigen zwakke schakel. Voor 2008 waren dat hypotheekproducten en banken. Vandaag verschuift een deel van het kredietsysteem naar grote vermogensbeheerders en private markten.
De vraag is niet of dat systeem werkt in goede tijden – dat doet het meestal. De echte test komt wanneer beleggers massaal hetzelfde willen: hun geld terug.
Over de auteur: Robin de Boer is economisch geograaf. Volg hem hier op Substack voor exclusieve content.
…