Er is helaas geen gesproken versie van dit artikel beschikbaar
Trump herhaalde deze week dat hij Groenland, dat onderdeel is van het Deense koninkrijk, in bezit wil krijgen. Hij wilde daarbij niet uitsluiten dat de VS militaire middelen zouden gebruiken.
De hernieuwde Amerikaanse interesse in Groenland heeft niet alleen geopolitieke spanningen aangewakkerd, maar ook een opvallende stroom aan investeringen van enkele van ’s werelds rijkste mensen op gang gebracht. Kort nadat Donald Trump tijdens zijn eerste presidentschap hardop begon te speculeren over Amerikaanse controle over het eiland, doken meerdere miljardairs op als investeerders in Groenlandse projecten. Wat begon als een ogenschijnlijk ongebruikelijk diplomatiek idee, ontwikkelt zich steeds meer tot een strategisch spel rond grondstoffen, invloed en nationale veiligheid.
Een centrale rol in dit verhaal is weggelegd voor Ronald Lauder, erfgenaam van het Estée Lauder-imperium. Volgens voormalig nationaal veiligheidsadviseur John Bolton was het Lauder die Trump eind 2018 op het idee bracht om Groenland te “kopen”. De twee kennen elkaar al decennia en hebben nauwe persoonlijke en politieke banden. Lauder is bovendien een belangrijke financier van conservatieve en pro-Trump initiatieven. Sindsdien heeft hij zich openlijk uitgesproken voor een grotere Amerikaanse invloed op Groenland, onder meer via nauwere samenwerking tussen de Verenigde Staten, Denemarken en de Groenlandse autoriteiten.
Lauder bleef niet bij woorden alleen. Volgens de Deense krant Politiken investeerde hij in een verlieslatend Groenlands flessenwaterbedrijf dat mede-eigendom is van een invloedrijke lokale politicus van de regerende partij Siumut, die tevens de echtgenoot is van Groenlands minister van Buitenlandse Zaken. Die verwevenheid tussen kapitaal en politiek heeft geleid tot zorgen over mogelijke beïnvloeding van besluitvorming. Daarnaast is Lauder betrokken bij plannen voor een waterkrachtcentrale via een Amerikaans consortium waarin ook voormalige hoge Amerikaanse diplomaten een rol spelen.
Ook andere prominente miljardairs richtten hun blik op Groenland, vooral vanwege de rijkdom aan zeldzame aardmetalen. Jeff Bezos, Bill Gates en Michael Bloomberg investeerden vanaf begin 2019 in Kobold Metals, een mijnbouwbedrijf dat met behulp van kunstmatige intelligentie zoekt naar mineralen die essentieel zijn voor moderne technologie en de energietransitie. De investeringen verliepen via Breakthrough Energy, een fonds onder leiding van Gates dat zich richt op “schone” energie en toekomstige industrieën. In de jaren daarna groeide Kobold snel uit tot een miljardenbedrijf, met verdere investeringen in 2022 en een waardering van bijna drie miljard dollar eind 2024.
In datzelfde jaar stapte ook Sam Altman, CEO van OpenAI, via zijn investeringsfonds in Kobold Metals. Recente documenten wijzen erop dat het bedrijf opnieuw kapitaal wil ophalen, wat de betrokken miljardairs opnieuw in een sleutelpositie zou kunnen brengen, zeker nu Groenland centraal staat in internationale discussies over grondstoffen en veiligheid. Geen van de investeerders wilde inhoudelijk reageren op vragen van Forbes.
Naast grondstoffeninvesteringen zijn er ook meer ideologisch gedreven projecten. Techondernemer Peter Thiel (Palantir) financierde in 2021 de startup Praxis, die plannen heeft om op Groenland een technologisch geavanceerde “vrijheidsstad” te bouwen.
Deze investeringsgolf valt samen met een nieuwe escalatie in Trumps retoriek. Begin deze week stelde hij dat Amerikaanse controle over Groenland noodzakelijk is voor de nationale veiligheid van de Verenigde Staten. Uitspraken van Trump en zijn adviseurs voedden zelfs speculatie over militaire opties, wat Europese leiders ertoe bracht gezamenlijk hun steun uit te spreken voor de Groenlandse soevereiniteit. Andere Amerikaanse regeringsfunctionarissen probeerden die spanningen later te temperen door te benadrukken dat militaire actie geen reëel scenario is.
Toch blijft de discussie gevoelig. Elon Musk sprak zich openlijk uit voor een mogelijke Amerikaanse annexatie, mits de Groenlandse bevolking daarmee zou instemmen.
Wat ooit begon als een opmerkelijke opmerking van een Amerikaanse president, is inmiddels uitgegroeid tot een complex samenspel van geopolitiek, kapitaal en grondstoffen. Groenland bevindt zich daarmee steeds nadrukkelijker in het middelpunt van internationale aandacht, waarbij de grens tussen economische investering en strategische invloed steeds diffuser wordt.
Over de auteur: Robin de Boer is
.

