Een mazelenuitbraak is – wereldwijd – goed voor maandenlange media campagnes over “wiens schuld het is” (natuurlijk de ongevaccineerden), hoe gevaarlijk het is en hoe de ouders ertoe bewogen kunnen worden om hun kinderen toch nog te laten vaccineren. Noch afgezien het feit dat het mazelen virus tot op heden niet kan worden aangetoond, hoe betrouwbaar zijn de berekeningen van de aantallen? The Vaccine Reaction laat zien hoe gemakkelijk het is om de cijfers op te kloppen.
Wat gebeurt er werkelijk tijdens de mazelenuitbraak in South Carolina
Begin februari 2026 is South Carolina nog steeds het epicentrum van de grootste mazelenuitbraak in de VS in meer dan 30 jaar. Met 920 bevestigde gevallen, waarvan naar verluidt meer dan 90% bij “niet-gevaccineerde” personen, suggereren de krantenkoppen een crisis door vaccinweigering. Maar achter de krantenkoppen gaat een complexer beeld schuil, dat wordt gevormd door gegevensclassificatie, verwarring over de toelatingsvoorwaarden en methodologische blinde vlekken die de volksgezondheidsinstanties niet hebben aangepakt.
Dit artikel ontrafelt de cijfers achter de uitbraak, belicht structurele tekortkomingen in de rapportage van gevallen en laat zien waarom oppervlakkige interpretaties van de vaccinatiestatus geen vervanging zijn voor wetenschappelijke analyse.
De analyse: wat het publiek te horen krijgt
Het South Carolina Department of Public Health (DPH) meldt dat van de 920 bevestigde gevallen van mazelen:
- 840 niet waren gevaccineerd
- 20 één dosis hadden gekregen
- 24 twee doses hadden gekregen
- 36 een onbekende vaccinatiestatus hadden
Ongeveer 90% van de gevallen deed zich voor bij kinderen onder de 18 jaar, met meer dan 240 gevallen bij kinderen onder de vijf jaar. De leeftijdsgegevens zijn niet gedetailleerd genoeg om de vaccinatiestatus bij zeer jonge kinderen vast te stellen. Het verhaal van het ministerie van Volksgezondheid, dat door nationale media wordt herhaald, is duidelijk: dit is een door vaccinatie te voorkomen uitbraak, veroorzaakt door weigering om te vaccineren en ondervaccinatie.
Maar deze framing verbergt meer dan dat ze onthult. Het ruwe aantal gevallen is niet het probleem – wat ontbreekt is de structuur die nodig is om ze te interpreteren.
Bron: CDC. Geraadpleegd op 9 februari 2024
Probleem #1: “Niet-gevaccineerd” omvat ook degenen die niet in aanmerking komen
De term “niet-gevaccineerd” wordt zonder onderscheid gebruikt in samenvattingen over de volksgezondheid, maar dat zou niet moeten. Baby’s jonger dan 12 maanden komen niet in aanmerking voor routinematige BMR-vaccinatie. Veel kinderen van 6-11 maanden in het uitbraakgebied kregen tijdens de uitbraak vroege doses, die niet meetellen voor het standaard schema van twee doses en niet consistent worden geregistreerd. Maar ze waren dus wel gevaccineerd.
Zonder onderscheid te maken tussen:
- Baby’s jonger dan 6 maanden (komen niet in aanmerking voor een dosis),
- Baby’s van 6-11 maanden (hebben mogelijk een vroege dosis gekregen, die niet is meetelt voor de serie), ondanks dat er geen seroconversie wordt verwacht,
- Kinderen van 12-15 maanden (aan de beurt voor routine dosis 1),
… de term ‘niet-gevaccineerd’ verwart niet-in aanmerking komen met weigering en maakt elke mogelijkheid van nauwkeurige toeschrijving van de vaccinatiestatus onmogelijk. Dit is meer dan een foutieve boodschap – het is een classificatiefout die de risicomodellering en de interpretatie door het publiek verandert.
Het ministerie van Volksgzondheid voegt momenteel al deze leeftijden samen in een categorie “0-4 jaar”, waardoor verschillende immunologische categorieën worden samengevoegd tot één misleidende risicogroep.
Probleem #2: Geen noemers, geen zinvolle schatting van de effectiviteit van vaccins
Je kunt de effectiviteit van vaccins (VE) niet berekenen op basis van “het percentage gevaccineerden onder de gevallen”. VE vereist bekende noemers: hoeveel gevaccineerde en niet-gevaccineerde personen liepen risico, werden blootgesteld of waren vatbaar tijdens de uitbraak.
VE = 1 − (aanvalspercentage bij gevaccineerden / aanvalspercentage bij niet-gevaccineerden)
Zonder populatie-noemers ingedeeld naar leeftijd en vaccinatiestatus, met name voor Spartanburg County (dat goed was voor 95% van de gevallen), zijn zelfs de meest elementaire schattingen van het aanvalspercentage onmogelijk.
Ter illustratie: zelfs als slechts 2,6% van de mazelengevallen voorkwam bij volledig gevaccineerde personen, zou dat percentage, als de gevaccineerde populatie veel groter en meer blootgesteld was, een aanzienlijk falen van het vaccin kunnen betekenen. Omgekeerd zou het kunnen duiden op een sterke bescherming. Zonder noemers zijn beide interpretaties speculatie.
Probleem #3: Verkeerde classificatie van huiduitslag door vaccinstam als wilde mazelen
Het CDC erkent dat 5-7% van de personen die met het levende verzwakte mazelenvirus zijn gevaccineerd, na vaccinatie huiduitslag en koorts krijgen. Deze zijn niet besmettelijk, maar kunnen voldoen aan de klinische casusdefinitie voor mazelen als er geen genotypetest wordt uitgevoerd.
Alleen al in januari 2026 werden meer dan 1200 zuigelingen van 6-11 maanden oud gevaccineerd in het uitbraakgebied. Als een van hen binnen 21 dagen uitslag ontwikkelde en niet werd getest met genotype-assays of MeVA RT-qPCR (die het genotype A van de vaccinstam detecteert), kan deze ten onrechte zijn geclassificeerd als een geval van mazelen.
Tot op heden heeft het ministerie van Volksgezondheid geen gegevens gepubliceerd over hoeveel gevallen op genotype zijn getest, of hoeveel van de 24 “volledig gevaccineerde” gevallen zich kort na vaccinatie hebben voorgedaan. Zonder die gegevens kan het werkelijke aantal gevallen van doorbraak-infectie (infectie bij gevaccineerde persoon) van het wildtype vaccin veel kleiner zijn dan gerapporteerd.
Probleem #4: Bevestigingsmethode wordt niet bekendgemaakt
Er is geen gepubliceerde uitsplitsing van hoe elk geval is bevestigd:
- PCR-bevestigd (virologisch)
- IgM-bevestigd (serologisch (aan de hand van het aantal antiichamen); kruisreactiviteit mogelijk)
- Klinisch gediagnosticeerd (alleen symptomen)
- Epidemiologische koppeling (op basis van blootstelling, niet getest)
Veel mazelenuitbraken in omgevingen met een hoge vaccinatiegraad zijn sterk afhankelijk van epidemiologische koppelingen. Dit betekent dat één PCR-bevestigd geval kan leiden tot tientallen secundaire gevallen die door associatie worden “bevestigd” – zonder aanvullende tests.
Bij gebrek aan transparantie over de bevestigingsmethoden blijft de betrouwbaarheid van het totale aantal van 920 gevallen twijfelachtig.
Probleem #5: Geen kruistabel van vaccinatie en ernst
Het ministerie van Volksgezondheid rapporteert een ziekenhuisopnamepercentage van ongeveer 2% – een opvallend laag cijfer in vergelijking met historische mazelenuitbraken, waarbij vaak 15-25% van de patiënten in het ziekenhuis wordt opgenomen vanwege complicaties zoals longontsteking en encefalitis.
Toch heeft het ministerie van Volksgezondheid geen uitsplitsing van ziekenhuisopnames naar vaccinatiestatus of leeftijdsgroep gepubliceerd. Werden gevaccineerde personen in het ziekenhuis opgenomen? Waren de opgenomen baby’s te jong voor vaccinatie? Was er sprake van clustering onder de onbekenden?
Zonder deze kruistabellen kunnen we niet beoordelen of het vaccin de ernst vermindert of dat verschillende groepen verschillende klinische risico’s lopen. Deze ontbrekende gegevens zijn van cruciaal belang.
Probleem #6: De immuniteit van moeders is veranderd
In vroegere generaties erfden baby’s van moeders die een natuurlijke mazeleninfectie hadden gehad, robuuste maternale antistoffen die 12-15 maanden aanhielden. Tegenwoordig zijn de meeste moeders gevaccineerd – niet geïnfecteerd – en nemen de antistoffen die aan hun baby’s worden doorgegeven veel eerder af.
Hierdoor zijn baby’s kwetsbaar tijdens het eerste levensjaar, voordat ze in aanmerking komen voor de routine-BMR-vaccinatie. Het uitbraakpatroon weerspiegelt deze verschuiving, met een onevenredige last voor baby’s die in het verleden passief beschermd zouden zijn geweest.
Door ouders de schuld te geven van het niet vaccineren van hun baby’s jonger dan één jaar, wordt voorbijgegaan aan de structurele verandering in de immuniteit tegen mazelen als gevolg van de door vaccinatie veroorzaakte uitroeiing van natuurlijke infecties.
Probleem #7: Geen openbare toegang tot de ruwe casusgegevens
In februari 2026 had het Ministerie van Volksgezondheid nog geen geanonimiseerde lijst met casussen vrijgegeven. Een minimale wetenschappelijke dataset zou het volgende moeten bevatten:
- Leeftijd in maanden
- Provincie van verblijf
- Datum waarop de uitslag is ontstaan
- Bevestigingsmethode
- Vaccinatiestatus en vaccinatiedata
- Ziekenhuisopnamestatus
- MeVA- of genotypebepaling (indien van toepassing)
Zonder deze gegevens kunnen het publiek en de wetenschappelijke gemeenschap de omvang en ernst van de uitbraak of het verband met vaccinatie niet controleren. Beweringen zonder toegankelijke gegevens zijn geen wetenschappelijke conclusies, maar beweringen.
Probleem #8: Surveillance is niet bedoeld om het vaccin te testen
Surveilance is bedoeld om uitbraken op te sporen, niet om de werkzaamheid van vaccins te evalueren. Bij casusgebaseerde surveillance (tellen hoeveel ziektegevallen er zijn) worden “gevallen” geteld, niet de risicogroep, de blootstellingstijd of de effecten van de dosis in de loop van de tijd.
Toch stellen het Ministerie vn Volksgezondheid en CDC in hun berichten regelmatig dat “weinig gevaccineerden onder de ziektegevallen” gelijk staat aan “bewijs dat het vaccin werkt”. Dit is een verkeerde toepassing van de surveillancearchitectuur. Het leidt tot een vals gevoel van vertrouwen bij het publiek wanneer de resultaten verbeteren, of tot valse beschuldigingen wanneer dat niet het geval is.
Probleem #9: Lotnummers en cold chain-audits worden weggelaten
Als de 24 ‘volledig gevaccineerde’ gevallen echte doorbraakinfecties (infectie met een virus waartegen iemand volledig is gevaccineerd) zijn, zou een echt wetenschappelijk onderzoek de volgende vragen stellen:
- Waren die doses geclusterd in tijd of locatie?
- Kwamen ze uit dezelfde vaccinpartij?
- Waren er problemen met de koelketen of fouten bij de toediening?
Het ministerie van Volksgezondheid heeft dergelijke controle niet gepubliceerd, ondanks het feit dat alle vaccinatiegegevens en batchnummers in de immunisatieregisters van de staat zijn opgenomen. Als deze doorbraakgevallen systematische tekortkomingen vertegenwoordigen, is het probleem logistiek, niet immunologisch. En het is traceerbaar.
Wat we nu nodig hebben
Om van persberichten naar echte uitbraakwetenschap te gaan, moet het Ministerie van Volksgzondheid het volgende publiceren:
-
- Een geanonimiseerde dataset op casusniveau (leeftijd, provincie, begin, bevestiging, vaccinatiegeschiedenis, uitkomst)
- Genotype/MeVA-testgegevens om ziekte door de vaccinstam (viru in het vaccin) te onderscheiden van het wildtype (virus die in de natuur voorkomt)
- Ziekenhuisopnamegegevens ingedeeld naar leeftijd en vaccinatiestatus
- Bevolkingsnoemers voor elke getroffen provincie naar leeftijd en vaccinatiestatus
- Partijnummer en koelketengegevens voor alle doorbraakgevallen
Dit zijn geen onredelijke eisen. Het zijn standaardpraktijken voor het evalueren van claims op het gebied van de volksgezondheid.
Conclusie
De mazelenuitbraak in South Carolina is mogelijk reëel. Maar delen van de gerapporteerde omvang en ernst ervan kunnen zijn opgeblazen door classificatiefouten, het wegvallen van geschiktheid en het weglaten van noemers.
Het BMR-vaccin kan nog steeds effectief zijn, maar als dat zo is, moet dat feit worden aangetoond met goed gestructureerde, controleerbare gegevens. Het publiek verdient meer dan vereenvoudigde grafieken en slogans. Het verdient de waarheid: gestructureerd, openbaar gemaakt en falsifieerbaar.
Totdat die gegevens worden gepubliceerd, blijft het verhaal van deze uitbraak onvolledig.
Bron: The Vaccine Reaction
.