Op verzoek heb ik een vertaling gemaakt van een in het Engels geschreven kinderboek. Twee dagen later ontving van de schrijver van dit kleinood een door Artificial Intelligence gemaakte analyse van mijn vertaling. Dankzij die aanvaring met ‘het’ kwam ik noodgedwongen tot het volgende schokkende inzicht.
De machine, het programma of het kwam tot een paar opmerkelijke inzichten waar ik binnen een paar regels op terugkom.
Laat ik beginnen met eerlijk te vertellen dat ik een hekel heb aan deze upgrade zoekmachine die zichzelf routines bij kan leren en daardoor misschien wel slimmer wordt dan de mens, zo zeggen zijn programmeurs. Dat lijkt me op zich niet zo moeilijk als er een onverstandig door emoties aangedreven wezen op deze planeet rondloopt dan is dat de homo sapiens. En als je ziet wat voor een spoor van vernieling en dood en verderf deze in een spoor achter zich aan zeult, dan zegt dat genoeg.
Het moet dus niet moeilijk zijn voor een consequent opgevoerd zoekprogramma als AI om de mens qua IQ in te halen.
Maar waarom heb ik een hekel aan ‘het’? Dat komt omdat ik een aversie heb voor regels. En dit programmastukje heeft regels als fundament. De programmeerregels passen binnen het stramien van onze maatschappij. Dat betekent dat het binnen de lijntjes kleurt en blijft. Het zal geen anarchistische samenleving creëren, maar braaf ertoe bijdragen dat de neuzen allemaal in de door de macht gewenste richting wijzen. Daarnaast zal het bijdragen aan een nog grotere vervlakking van de samenleving en ons aller IQ nog lager maken dan het al is. Nu ‘googelen’ we om iets op te zoeken, straks Aien (spreek uit als ‘aaien’) we alleen nog maar.
We nemen nu steeds meer gegoogelde gegevens aan als ‘de waarheid’. Nog even en de programmeermachine denkt voor ons over alle zaken na waarvoor we iets meer IQ nodig hebben dan 20 (100 is de norm, normaal dus). Onze vaardigheid maar ook onze creativiteit zal uitgaan als een kaars aan te weinig zuurstof. Ook boeken en artikelen schrijven we niet meer zelf, want daar hebben we Kunstmatige Intelligentie voor.
Een prachtig voorbeeld daarvan maakte ik recent mee.
Zoals gemeld vertaalde ik een Engels kinderboek in het Nederlands. Enkele dagen later ontving ik van de schrijver de volgende door mijn hartsvriendin AI geproduceerde aanmerkingen.
In tegenstelling tot de Engelse tekst, bevatte mijn vertaling volgens mijn hartsvriendin minder alliteraties, minder ritme en minder rijm. Daarnaast was het gender veranderd van een zij in een hij.
Let op; ik heb geen enkele moeite met welke verandering dan ook van mijn vertaling. Alleen is mijn vertaling niet gelijk aan die van AI. En dat blijft ook zo, want ik zet mijn naam niet onder een vertaling door AI. Ik heb mijn persoonlijke gevoel, emoties, geschiedenis en levenservaring in het vertalen van de tekst gestopt. Ik wilde dit geschikt maken voor kinderen, die ik ken. Ik heb me proberen voor te stellen hoe zij het ervaren wanneer ik dit verhaal voorlees, speciaal voor hen. Bijvoorbeeld voor het slapen gaan of op een ander huiselijk moment.
AI zal als machine nooit enig gevoel op dat gebied, of op welk vlak dan ook, kunnen ontwikkelen. Het heeft namelijk geen ziel, kan zich niet inleven in het gevoel van kinderen omdat het zelf nooit meer dan wat programmeerregels is geweest, laat staan een mens van vlees en bloed.
Het opgevoerde zoekprogramma laat een reeks regels los op een tekst, waar de Rederijkers misschien wild van zouden zijn geworden. Kinderen zijn echter gelukkig nog niet door regels en stalen harnassen misvormd. En dat wil ik graag zo houden. Als we straks al onze kinderboeken door het machineprogramma laten schrijven verdwijnt de gevoelswarmte uit het kind en wordt vervangen door de akelige kilte van regeltjes gedicteerd door de touwtjestrekkers. Kinderharten zullen zich niet meer kunnen opwarmen aan prachtige verhalen, maar verkillen doordat de regeltjes het gevoel overgenomen hebben.
Mijn reactie op de machinale opmerkingen op mijn vertaling is, naast je kan de boom in (ik weet niet of zus AI dit verstaat), dat de schrijver de keuze heeft tussen Vertaling R. Vellekoop of Vertaling A. Intelligentie.
En daar zit niets tussenin. Ik onderhandel niet met een apparaat. Ik ben een mens en blijf dat totdat ik het laatste gevoel uitblaas.
Rob Vellekoop, 26 juni 2025
Post Views: 36
Source: https://www.dlmplus.nl/2025/06/26/mijn-botsing-met-ai/
.