Censuur neemt steeds engere vormen aan. De rechterlijke macht dreigt een onder-onsje te worden waar de nieuwe media niet welkom zijn. Juridisch gezien een onvoorstelbare inbreuk op onze rechten.
Journalisten Rico Brouwer en Djamila le Pair gaan in deze video in gesprek met advocaat Meike Terhorst en journalisten Karel Beckman, Ido Dijkstra en Eric van de Beek over de vrijheid van journalistiek en openbaarheid van rechtspraak.
Deze video is gemaakt ten behoeve van een rechts zaak die op 5 maart 2026 om 09.30 uur dient voor de rechtbank in Den Haag met kenmerk C/09/692220. Eisende partij: Vereniging van vrije journalisten, Brouwer en le Pair. Gedaagde partij: Raad voor de rechtspraak, Staat der Nederlanden en het Ministerie van Justitie en Veiligheid.
Update 6-3-2026:
De onderstaande video is des te belangrijker geworden omdat de rechtbank klaarblijkelijk tracht de zaak te vertragen. Na een half jaar op deze zaak gewacht te hebben stonden de eisers na 10 minuten weer buiten. De zaak werd geschorst.
“We waren binnen no time weer buiten. Het plaatsnemen door zes verdedigers en een team van vijf voor de eisers duurde het langst. Rechter Knijff, zo informeerde de voorzitter ons, had in het verleden samengewerkt met de Raad voor de Rechtspraak. Weliswaar was ze niet betrokken bij het opstellen van de Persrichtlijn, maar we schorsten voor overleg en besloten dat het beter was als Knijff zich zou verschonen. De voorzitter stelde dat het verschoningsverzoek aan de wrakingskamer moest worden voorgelegd en dat de zaak werd aangehouden. Onze advocaat Mr. De Boer wilde nog toevoegen dat de keuze voor rechter Knijff opmerkelijk was, gezien de lange tijd die rechtbank Den Haag gehad heeft om de rechters toe te wijzen. Hij mocht die opmerking echter niet maken, want de voorzitter herhaalde dat de zaak al was aangehouden. Een nieuwe datum is nog niet bekend.” – Djamila le Pair
Het heeft er alle schijn van dat de rechters nattigheid voelen en dat maakt dit interview des te interessanter.
Wat is in geding?
Op 1 juni 2025 is een nieuwe persrichtlijn voor de rechtspraak in werking getreden. Middels de Nieuwe Persrichtlijn heeft gedaagde een procedure geïntroduceerd, waardoor alleen personen die over een perskaart van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) beschikken, of een politieperskaart, ook uitgegeven door NVJ, of een internationale perskaart, in aanmerking komen voor de toegang tot één van de zittingzalen van de gerechtsgebouwen in Nederland. De NVJ stelt een inkomenseis uit journalistieke werkzaamheden van 75% van het minimumloon met overlegging van publicaties, ofwel een dienstverband van tenminste 16 uur per week als journalist als voorwaarde voor de NVJ-perskaart. Voor de politieperskaart zijn de eisen van de NVJ nog strikter, al is daarvoor geen NVJ-lidmaatschap vereist: “je bent journalist van hoofdberoep; je werkt voor een massamedium, je hebt de politieperskaart aantoonbaar nodig voor je werk”. De politieperskaart is bedoeld voor journalisten die hun werk uitoefenen in door de politie afgezette gebieden om verslag te doen van bijvoorbeeld ongevallen, demonstraties, rellen en calamiteiten.
De Raad voor de Rechtspraak heeft zichzelf het recht voorbehouden om de Nieuwe Persrichtlijn zelfstandig te wijzigen als zij daar aanleiding toe ziet, hetgeen er op wijst dat de Raad voor de Rechtspraak kennelijk een zelfstandige bevoegdheid uitoefent. Voor zover de Raad voor de Rechtspraak zou handelen op grond van een delegatie van bevoegdheden vanuit de gerechten, is tevens gedaagde sub 2 gedagvaard, de Staat der Nederlanden, waaronder alle gerechten vallen.
Eisers menen dat deze Nieuwe Persrichtlijn – die feitelijk een interne beleidsregel vormt voor de rechtspraak – onrechtmatig want discriminerend, nietig en/of onverbindend is.
De Nieuwe Persrichtlijn discrimineert op het hebben van de door de NVJ uitgegeven perskaart, daarmee tevens op het al dan niet lid zijn van de NVJ, op de hoogte van het inkomen en/of het hebben van een dienstverband. Het maakt daarmee ook inbreuk op de vrijheid van vrijwillige inzet en participatie in de samenleving. Hierdoor wordt inbreuk gemaakt op de persvrijheid en/of de toegang tot het recht en/of de openbaarheid van het rechtssysteem.
Eisers stellen dat de Nieuwe Persrichtlijn in strijd komt met het beginsel van openbaarheid van rechtspraak ingevolge artikel 6 EVRM; met name het kunnen uitoefenen van controle op de overheid en de rechtspraak door het maken van audio(visuele) opnamen en/of real time verslaglegging vanuit de zittingszaal met onder andere Twitter, livestreams, of het uitbrengen van andere nieuwsberichten middels welk platform of medium dan ook. De Nieuwe Persrichtlijn belemmert de toegang tot deze verslaglegging voor journalisten die geen perskaart van de NVJ kunnen krijgen of willen krijgen, zonder dat deze belemmering noodzakelijk is ofwel gerechtvaardigd kan worden op basis van een deugdelijke motivering.
Bron: Potkaars
.