De Britse overheid heeft jarenlang een grootschalig geheim programma verborgen gehouden waarbij 15.000 Afghanen naar het VK werden gehaald, nadat hun persoonsgegevens per ongeluk waren gelekt. Het datalek – één van de ernstigste in de Britse overheidsgeschiedenis – leidde tot vrees voor represailles door de Taliban, die sinds 2021 opnieuw aan de macht zijn.
In een onthullende wending van gebeurtenissen, bleek dat het programma, genaamd Afghan Response Route (ARR), werd opgezet door de vorige Conservatieve regering en naar schatting ruim 2 miljard pond heeft gekost. Wat het extra controversieel maakt, is dat de regering een superinjunctie heeft gebruikt om zowel het lek als de dure relocatieregeling geheim te houden. De rechter verbood zelfs de bekendmaking dat er een verbod was.
Het datalek werd veroorzaakt toen een ambtenaar in 2022 per vergissing een spreadsheet met de gegevens van 18.700 aanvragers via Facebook verspreidde. De paniek leidde in 2023 tot het juridische zwijggebod. Pas dinsdag werd dit opgeheven, na een uitspraak van het Hooggerechtshof.
Huidig Defensieminister John Healey bood “oprechte excuses” aan in het Lagerhuis. Volgens hem werden ook gegevens van parlementsleden, legerofficieren en overheidsfunctionarissen mee gelekt. Hij kondigde aan het programma te stoppen, waardoor 9.500 Afghanen die al in aanmerking kwamen, alsnog niet zullen worden overgebracht.
Tot nu toe zijn via drie opvangregelingen in totaal 36.000 Afghanen naar het VK gebracht. De totale kostprijs van deze programma’s loopt op tot ruim 6 miljard pond. Een onafhankelijke evaluatie concludeerde inmiddels dat het risico voor de betrokken Afghanen “sterk was overschat”.
“Geheime operaties en datalekken, de Britse overheid heeft het allemaal. Maar wie beschermt degenen die beschermd hadden moeten worden?”
.