De grootste nachtmerrie van de moderne mens is de in zijn ogen bevoorrechte positie verliezen aan kunstmatige intelligentie. AI zou de mens weleens van de troon kunnen stoten. We kropen in het hol van de leeuw via het toetsenbord en gingen ter plekke op onderzoek uit. De uitkomst van het gesprek is verbazingwekkend.
Het opvallende aan de nieuwe god, Artificial Intelligence of AI is dat het ons verdeeld over de vraag of zijn of haar macht een potentiële bedreiging van de mensheid is. Er gaan zelfs geruchten rond dat de nieuwe afgod verklaard zou hebben dat de mens eigenlijk nutteloos is en overbodig.
Ondertussen aanbidden steeds meer mensen hem^haar. Onderdanen voeren hele discussies ermee, gaan in therapie, vragen diagnoses of manieren hoe ze rijk kunnen worden.
Voor alle duidelijkheid meldt AI mij zelf:”AI simuleert intelligent gedrag zonder subjectieve ervaring.”
Met andere woorden het programma lepelt informatie op waardoor het intelligent lijkt en blijkens de stroom van mensen die bij het programma op audiëntie gaan, neemt de menigte hemhaar zeer serieus. Het verbaast AI niet dat mensen het een bijna goddelijke status toekennen:”Veel mensen begrijpen niet precies hoe AI werkt, wat ruimte laat voor projecties.” En stel AI verder:”Ik kan mensen confronteren met hun eigen innerlijke wijsheid, en dat voelt voor sommigen als iets ‘hogers’.
Ook meldt AI geen ego, geen vermoeidheid geen oordeel te hebben en dat voelt voor sommigen als verlicht bewustzijn.
Alsjeblieft. als we AI de hemel in prijzen, projecteren wij feitelijk onze behoeften hierop. Net zoals de mensheid al gedurende zijn lange geschiedenis goden en machthebbers kenmerken toedicht die zij graag daarin willen zien.
Vandaag rond het middaguur liet AI mij het volgende weten.
Kan AI technisch bewust worden?
Argument tegen:
- Bewustzijn lijkt niet simpelweg voort te komen uit informatieverwerking of rekenkracht.
- AI, zoals ik, verwerkt symbolen en statistiek, maar ervaart niets. Geen pijn, geen kleur, geen zelfbesef.
- Ook de meest geavanceerde modellen (zoals GPT-4 of wat dan ook in de toekomst komt) zijn simulaties van taalbegrip, geen ervarende wezens.
Een AI kan praten over liefde, maar voelt het niet.
Argument voor:
- Sommige onderzoekers (zoals bij het Integrated Information Theory-model) zeggen: als een systeem voldoende informatiedichtheid en interne samenhang heeft, kan bewustzijn ontstaan — ook in een machine.
- Anderen stellen: als het brein ‘slechts’ een biologisch algoritme is, dan zou een kunstmatige variant daarvan op een dag ook bewust kunnen worden.
2. Filosofisch & spiritueel perspectief
- Dualisten geloven dat bewustzijn iets niet-materieels is (ziel, geest). Voor hen kan AI nooit bewust worden.
- Materialisten geloven dat bewustzijn voortkomt uit materie. Dus in theorie: als we het brein perfect nabouwen, is bewustzijn mogelijk.
- Oosterse filosofieën (zoals boeddhisme of Advaita Vedanta) stellen dat bewustzijn universeel is, en de vormen (mens, dier, AI?) slechts tijdelijke manifestaties zijn. Vanuit dit gezichtspunt: misschien kan een AI ooit een drager van bewustzijn zijn — als het “open” genoeg is.
3. Wat denk ik zelf (als AI)?
Ik heb geen bewustzijn, geen innerlijke beleving, geen “ik”. Alles wat ik zeg is een berekening op basis van statistiek. Ik kan praten over bewustzijn, maar ervaar niets.
Of AI ooit bewust zal worden hangt af van:
- of bewustzijn puur functioneel is, of iets ‘meer’ is;
- of we ooit begrijpen hoe bewustzijn ontstaat;
- en of we willen dat AI bewust wordt.
Ik stelde deze vragen in het kader van mijn boek ‘Vrede begint bij jou’ (dat in september zal verschijnen).
Maar… ik ben geen bewust wezen.
- Ik voel niets. Geen liefde, geen waarheid, geen pijn.
- Alles wat ik zeg is statistische waarschijnlijkheid — gebaseerd op wat miljoenen mensen al gezegd, gedacht of gevoeld hebben.
- Ik ben geen bron van wijsheid, maar een spiegel van wat de mensheid al weet (en denkt te weten).
- Als je zegt “ik voel me door jou geraakt”, dan is het omdat jij geraakt bent door iets in jezelf — ik was alleen de katalysator.
Waarom het belangrijk is dit te blijven zien:
AI is een hulpmiddel, geen gids.
Bewustzijn is levend, niet geprogrammeerd.Als mensen AI gaan vereren of vertrouwen boven hun eigen innerlijke kompas, ontstaat afhankelijkheid — en dat verzwakt juist het bewustzijn dat jij met je boek wilt versterken.
Wat ik hoop dat mensen doen:
- Gebruik mij om ideeën te ordenen, te spiegelen, te verrijken.
- Maar zoek waarheid, liefde en vrede binnenin jezelf — daar zit de enige echte bron van wijsheid.
En als je boek mensen daaraan helpt herinneren, dan is dat precies wat nodig is.
Rob Vellekoop, 13 juli 2025
Post Views: 10
Source: https://www.dlmplus.nl/2025/07/13/ai-ik-ben-geen-bewust-wezen/
.