Europees energiebeleid: versnellen richting de muur

Elektriciteitsprijzen weerspiegelen energiebeleid: Duitse huishoudens betalen circa twee keer zoveel als Franse. Bron: Eurostat (2024).

Het verschil tussen Frankrijk en Duitsland laat zien dat energiebeleid ertoe doet. Frankrijk koos voor kernenergie en beschikt over een stabiel systeem met lage uitstoot en relatief gematigde prijzen. Duitsland sloot zijn kerncentrales en investeerde honderden miljarden in wind en zon — en zit nu met hogere prijzen, meer afhankelijkheid van fossiel en zelfs een hogere CO2-uitstoot per kWh. Twee landen, twee keuzes, twee uitkomsten. 

Wat men liever niet benoemt

De nadelen van de energietransitie blijven in Europa opvallend onderbelicht. Voorbeelden zijn:

• wekenlange periodes zonder zon en wind
• mede daardoor blijft fossiele back-up noodzakelijk
• er is dus een dubbele infrastructuur nodig
• er is enorme druk op het elektriciteitsnet
• we blijven afhankelijk van grondstoffen en mijnbouw
• de aantasting van landschap en natuur

Dit zijn geen randverschijnselen. Dit is hoe het systeem werkt. Maar wie dit benoemt, wordt al snel weggezet als “aan de verkeerde kant van het debat”.

De denkfout

Europa probeert een stabiel energiesysteem te vervangen door een instabiel systeem. En denkt dat het dat kan oplossen door het sneller uit te rollen. Dat is geen strategie. Dat is koppigheid. Zoals onze directeur Marcel Crok stelt: “duurzaam” is niet automatisch een oplossing.

En het alternatief lag er gewoon

In 2019 presenteerde Clintel de World Climate Declaration aan Europese leiders. De boodschap was helder:

• er is geen klimaatcrisis
• en dus geen reden voor paniekbeleid
• leg de focus op betrouwbare en betaalbare energie

Als die lijn was gevolgd, had Europa vandaag waarschijnlijk:

• een stabieler energiesysteem gehad
• lagere energieprijzen
• minder stroomnetproblemen
• en een sterkere industrie

Met:

• kernenergie als ruggengraat
• eigen gas als strategische buffer
• hernieuwbare bronnen als aanvulling, niet als fundament 

De rekening wordt zichtbaar

Het verschil met de Verenigde Staten wordt steeds groter. De VS profiteert immers van:

• goedkope energie
• sterke industrie
• hogere economische groei

En Europa:

• kampt met dure energie
• verliest industrie
• en blijft economisch achter

Dat zie je terug in de ontwikkeling van het bruto binnenlands product in de VS versus de EU. De energieprijs is daarin een belangrijke factor. Dit is geen toeval. Dit is beleid. En beleid heeft gevolgen.