Gemeente buigt voor strijdbaar bewonerscollectief
“Als wij ons niet hadden verenigd?” Tobias Rötjes, voorzitter van Tegenwind Horst aan de Maas, kijkt vastberaden naar de interviewer. “Dan hadden die windturbines hier nu gestaan. Honderd procent!” Boomkweker Rötjes kijkt uit over de akkers langs de A73 bij het kerkdorp Melderslo. In dit gebied hadden de Noord-Limburgse gemeente Horst aan de Maas en energiebedrijf Reindonk Energie aanvankelijk drie ‘ontwikkelgebieden’ aangewezen: Klaver 11, Witveld en Hoogheide. Hier zouden ‘zeven tot tien’ windreuzen moeten verrijzen met een tiphoogte van 200 tot 250 meter en een vermogen van 3 tot 7 MW. Ze staan er niet.
Optimale opstelling
Het plan was al in kannen en kruiken toen Rötjes op 9 februari 2023 tijdens een bewonersavond in buurthuis ’t Haeren in Grubbenvorst de presentaties beluisterde van ingenieursbureau Arcadis, energiebedrijf Reindonk Energie en D66-wethouder Thijs Kuipers van Gezonde & Duurzame Leefomgeving. Voor velen was het schrikken die avond. Jawel, bevestigden de heren, er waren wat bezwaren bij de bewoners. Maar er was ook begrip voor de gevraagde bijdrage aan de energieopwek-opgave. Over de haalbaarheid van de plannen waren ze positief gestemd. Geert Claessens van Reindonk Energie wilde graag samen met de bewoners “de optimale opstelling” bedenken van de turbines om overlast zoveel mogelijk te voorkomen.
Een klassieke sigaar uit eigen doos! De optie ‘geen windmolens’ kwam namelijk niet aan bod in de presentaties. De aanwezige omwonenden waren perplex. “Ik ben me die avond kapot geschrokken”, blikt Rötjes terug. “We gingen erheen met het idee dat we nu samen naar de plannen zouden kijken maar we merkten dat ze al jaren met de voorbereiding bezig waren. Ze wilden maar een ding: zo snel mogelijk windmolens plaatsen. Halverwege de avond ben ik opgestapt. Kort daarna hebben we Tegenwind opgericht.” Binnen enkele weken had de stichting tientallen leden. Sindsdien zijn er 30.000 euro en 1.000 manuren geïnvesteerd. Tot op de dag van vandaag is de stichting aan de winnende hand.
Afstand: 351 meter
Nederland telde eind 2025 ruim 3.500 windturbines. Dat moeten er veel meer worden. Volgens het PBL (Planbureau voor de Leefomgeving) moeten wind- en zonneparken op land zo’n 34 tot 44 TWh elektriciteit produceren in 2030. Daarvoor moeten er nog vele honderden turbines worden geplaatst. Op dat punt stuiten ambitieuze gemeentebesturen op kritische bewoners. De maatschappelijke weerstand tegen de reuzen is enorm, maar plannen, die vaak in achterkamertjes worden gesmeed, en worden uitgevoerd zonder dat er veel ruchtbaarheid aan wordt gegeven, zijn lastig te bestrijden.
Ook in Horst aan de Maas werden de bewoners slecht voorgelicht. “Op de informatieavond in Grubbenvorst kregen we een kaartje in onze handen geduwd met zeven kruisjes erop“, vertelt Arjan Klopman, Tegenwind-lid van het eerste uur. “Niet met de vraag wat wij ervan vonden maar als mededeling: dit gaan we doen.” Op het kaartje zag Klopman iets wat hem uitermate slecht beviel. De dichtstbijzijnde windmolen was akelig dicht bij zijn boerderij gepositioneerd. Veehouder Klopman (“ik heb 2.750 vleeskalveren”) berekende dat de windmolen op 351 meter van zijn stal zou komen. Dat vooruitzicht bezorgde hem een brok in de keel. Hij ging onderzoeken of er ruimte was om het proces te veranderen of tegen te houden.
Petitie aangeboden
Succes boeken (lees: bewoners massaal mee krijgen) tegen gemeentebesturen met windambities kost zweet en tranen. Klopman: “Alleen met een feitelijk compleet verhaal wakker je maatschappelijke weerstand aan.” De aanpak van Tegenwind is dan ook grondig te noemen. Er werd contact gezocht met advocaat Paulus Botman, huisarts Sylvia van Manen en Erik Roelofsen van de Nederlandse Stichting Geluidshinder. Ingenieurs werden erbij gehaald om berekeningen te maken voor slagschaduwen, geluidsoverlast (inclusief laagfrequent geluid), overtollige spanning (ook wel zwerfstroom genoemd) en ijsafzetting in de winter. (Vallend ijs kan gevaarlijk zijn voor de seizoensarbeiders van de boomkwekerijen.)
Tegenwind maakte ook overzichtsfoto’s met een drone en 3D-visualisaties, zodat omwonenden een realistisch beeld kregen van hoe de windreuzen het landschap rond Melderslo, Lottum en Grubbenvorst zouden veranderen. Er werden flyers rondgedeeld in de buurt: ‘Windreuzen? Nee!’ Een petitie tegen de plannen werd 2.300 keer ondertekend en aangeboden aan burgemeester Ryan Palmen. Georganiseerde informatieavonden toonden aan hoe gevoelig het thema lag. Op 17 april 2023 kwamen in buurtcentrum De Zwingel in Melderslo 500 Horstenaren opdagen, inclusief raadsleden. Het CDA, dat aanvankelijk voor windmolens was, kreeg steeds meer oren naar het tegengeluid. Het vliegwiel was niet meer te stoppen. Er werden gesprekken gevoerd met omwonenden van nabijgelegen windparken in Venlo, Ospel en Deil. Dat leverde verhalen op over gebroken nachten, waardedaling van woningen, vervallen dorpskernen, verrommeling van het landschap en aantasting van flora en fauna.
Source: https://clintel.nl/hoe-horst-aan-de-maas-windreuzen-tegenhoudt/
.