Op 8 maart is ‘de loonkloof’
(alweer) een belangrijk thema op de Vrouwendag. Maar vrouwelijke wetenschappers zijn er
duidelijk over dat data uitwijzen dat er geen loonkloof is.
(alweer) een belangrijk thema op de Vrouwendag. Maar vrouwelijke wetenschappers zijn er
duidelijk over dat data uitwijzen dat er geen loonkloof is.
Deense economen concludeerden op basis van salarisdata van
1980 tot 2013 dat vrijwel de hele loonkloof toe te schrijven is aan het feit
dat de vrouw de drager van nageslacht is en de zorg ervoor draagt. Na het
eerste kind loopt de loonachterstand meteen op en de kloof gaat nooit meer
dicht. Moeders kiezen banen dichter bij huis, bij de overheid, of ze gaan
werken in deeltijd en belanden op een ander carrièrepad, met lagere lonen en
minder kans op promotie. Lang nadat de kinderen het huis uit zijn, verdienen
moeders alsnog gemiddeld 20 % minder dan zowel mannen als vrouwen zónder
kinderen. Voor vaders is die zogenaamde ‘child penalty’ nul. Het
Centraal Planbureau (CPB) toont in het rapport: ‘Arbeidsparticipatie,
gewerkte uren en economische zelfstandigheid van vrouwen’ dat de child
penalty in Nederland 39 %bedraagt. Het onderzoek wijst uit dat, na rekening te houden met
de beperkingen waarmee vrouwen te maken hebben door het krijgen en opvoeden van
kinderen, er niets meer te verklaren valt wat de loonkloof betreft.
1980 tot 2013 dat vrijwel de hele loonkloof toe te schrijven is aan het feit
dat de vrouw de drager van nageslacht is en de zorg ervoor draagt. Na het
eerste kind loopt de loonachterstand meteen op en de kloof gaat nooit meer
dicht. Moeders kiezen banen dichter bij huis, bij de overheid, of ze gaan
werken in deeltijd en belanden op een ander carrièrepad, met lagere lonen en
minder kans op promotie. Lang nadat de kinderen het huis uit zijn, verdienen
moeders alsnog gemiddeld 20 % minder dan zowel mannen als vrouwen zónder
kinderen. Voor vaders is die zogenaamde ‘child penalty’ nul. Het
Centraal Planbureau (CPB) toont in het rapport: ‘Arbeidsparticipatie,
gewerkte uren en economische zelfstandigheid van vrouwen’ dat de child
penalty in Nederland 39 %bedraagt. Het onderzoek wijst uit dat, na rekening te houden met
de beperkingen waarmee vrouwen te maken hebben door het krijgen en opvoeden van
kinderen, er niets meer te verklaren valt wat de loonkloof betreft.
De Amerikaanse econoom en historicus Claudia Goldin,
aan de Harvard University, Nobelprijswinnaar economie 2023, bevestigt dat
moederschap de loonkloof verklaart. Haar onderzoek is gebaseerd op nieuwe
datasets, waarin gezondheidsgegevens zijn gekoppeld aan inkomensgegevens in
Scandinavische landen. Dit nieuwe bewijs stelde economen in staat om het
natuurlijke experiment te benutten dat variaties in de vruchtbaarheid van
vrouwen bieden. Onderzoekers namen vrouwen die een invitrofertilisatie (IVF)
ondergingen en duidelijk een kinderwens hadden, en onderzochten het verschil in
lange termijn lonen tussen vrouwen die zwanger werden en vrouwen die dat niet
werden. Aanvankelijk verdienden moeders veel minder, maar de kloof verdween na
verloop van tijd.
De Franse econoom Camilla Landais
aan de London School of Economics heeft dit onderzocht bij vrouwen met het
Mayer-Rokitansky-Küster-Hauser-syndroom (MRKH), een zeldzame aandoening waarbij
een meisje zonder baarmoeder wordt geboren, maar zich verder normaal
ontwikkelt. Deze vrouwen weten al vroeg in hun leven dat ze geen kinderen
zullen krijgen en verschillen daarmee van vrouwen die dit pas ontdekken nadat
ze niet op natuurlijke wijze of via IVF zwanger zijn geraakt. Dit kan van
invloed zijn op hun toekomstige inkomen, aangezien vrouwen die van plan zijn
zwanger te worden, mogelijk anders investeren in hun menselijk kapitaal. Ze
besteden wellicht minder aan onderwijs, wetende dat ze na de geboorte van een
kind hun carrière mogelijk moeten opgeven. Deze vroege kennis lijkt een groot
verschil te maken. Uit het onderzoek onder vrouwen met MRKH bleek dat ze in hun
vroege volwassenheid hetzelfde verdienen als andere vrouwen en mannen. In hun
dertiger- en veertigerjaren, wanneer de loonkloof tussen mannen en vrouwen zich
openbaart, volgen de vrouwen met MRKH een ander pad. Hun loonontwikkeling is
identiek aan die van hun mannelijke leeftijdsgenoten. Als je het moederschap en
de beslissingen die vrouwen in de aanloop ernaartoe nemen wegneemt, verdwijnt
de loonkloof.
.
