Nederlandse gemeenten zien de fatbike steeds vaker als probleem in straatbeeld en winkelgebieden, maar tegen die stemmingmakerij steekt één van de grootste spelers op de e-fietsmarkt de barricaden op. De eigenaar van La Souris, marktleider in de verkoop van fatbikes, is een juridische strijd begonnen tegen lokale verboden op het type elektrische fiets met brede banden. Volgens hem missen zulke verboden elke wettelijke grondslag en schaden ze de positie van eigenaren en verkopers zonder dat bewijs van overlast of onveiligheid is geleverd.
De fatbike – een e-fietsvariant met opvallend brede banden en elektrische ondersteuning tot maximaal 25 kilometer per uur – is de laatste jaren uitgegroeid tot een populaire keuze onder forenzen en recreatieve fietsers. De verkoopcijfers van La Souris liggen in de tienduizenden per jaar; de onderneming claimt dat er inmiddels honderden duizenden fatbikes in Nederland rondrijden. Desondanks hebben diverse gemeentebesturen besloten in te grijpen. Burgemeesters en raadsleden noemen de fiets een bron van overlast, vooral wanneer jongeren ermee scheuren in drukke winkelgebieden en pleinen. Daarmee, aldus critici, zou de fatbike verwarring veroorzaken met scooters en andere gemotoriseerde voertuigen.
Lokale verordneten: handreiking zonder juridische basis
In verschillende plaatsen hebben gemeenteraden inmiddels Algemene Plaatselijke Verordeningen (APV’s) aangenomen die het gebruik van fatbikes op bepaalde locaties – zoals winkelstraten, terrassen of voetgangerszones – verbieden. Volgens de initiatiefnemers moet dat bijdragen aan verkeersveiligheid en leefbaarheid. De fracties die de voorstellen steunen wijzen erop dat sommige rijders zich asociaal gedragen: met hoge snelheid, oortjes in en bellen, wat tot gevaarlijke situaties met voetgangers leidt. Lokale politici zien dat als reden om aanvullende regels in te stellen bovenop de landelijke wetgeving.
Maar La Souris-eigenaar Armando Muis reageert fel. In zijn visie leggen gemeenten regels op die juridisch niet houdbaar zijn, omdat de fatbike in Nederland onder dezelfde categorie e-fiets valt als reguliere elektrische fietsen. “Als het echt om de fatbike gaat, dan is dat een e-fiets met een motor van 250 watt en een wettelijke maximumsnelheid van 25 km/u,” verklaarde Muis. “Gemeenten die via de APV fatbikes willen weren, proberen iets te verbieden wat op nationaal niveau wettelijk is toegestaan.” Volgens hem is er geen wettelijke grondslag om specifiek fatbikes te weren, en daarmee trekken lokale besturen regels die naar zijn oordeel geen stand houden voor de rechter.
La Souris laat weten voorbereid te zijn op procedures. Muis zegt bereid te zijn om eventuele boetes die klanten of rijders krijgen te betalen en de kwestie in de rechtbank uit te vechten. Volgens hem gaat het niet om het in stand houden van verkoopcijfers, maar om een principiële kwestie: “Je kunt niet iemand beboeten omdat hij op een fiets rijdt met bredere banden,” luidt zijn stelling. Daarmee onderstreept hij dat de huidige discussie niet zou moeten gaan over het product zelf, maar over gedrag en handhaving van bestaande verkeersregels.
Historische context en eerdere juridische kwesties
De discussie rond fatbikes is niet nieuw. Eerder heeft het Openbaar Ministerie een strafrechtelijk onderzoek ingesteld naar La Souris en andere dealers, nadat er vragen rezen over de wettelijke status van sommige fatbike-modellen. Inspectiediensten haalden honderden fietsen in beslag vanwege vermeend te hoge vermogens, wat zou kunnen leiden tot classificatie als bromfiets. Later besliste het OM echter de strafzaak te seponeren omdat er geen aanwijzingen waren voor strafbare feiten en de fatbikes voldeden aan de wettelijke eisen van een 250-wattmotor. De in beslag genomen modellen werden teruggegeven aan de verkoper.
Voorstanders van lokale regels stellen dat de landelijke wetgeving niet meer aansluit bij de realiteit in drukke stedelijke omgevingen. Zij pleiten ervoor om lokaal maatwerk mogelijk te maken, zeker wanneer sprake is van structurele overlast of gevaarlijke situaties. Tegenstanders daarop menen dat het invoeren van verbodsbepalingen via APV’s de deur opent naar willekeurige lokale regelgeving voor allerlei vervoermiddelen, wat rechtsongelijkheid kan veroorzaken.
Brede maatschappelijke discussie over e-mobiliteit
Het debat valt samen met een bredere maatschappelijke discussie over e-mobiliteit en stedelijke leefbaarheid. Naast fatbikes staan ook deelscooters, snelle e-steps en andere elektrische voertuigen ter discussie in veel Nederlandse steden. De kernvraag blijft hoe gemeenten een balans kunnen vinden tussen innovatie, recreatie en openbare veiligheid. Sommigen pleiten voor een uniforme landelijke aanpak met duidelijke richtlijnen over waar en hoe bepaalde e-voertuigen mogen worden gebruikt, terwijl anderen juist inzetten op lokale autonomie en maatwerk.
Voor nu blijft de situatie rond fatbikes onverminderd actueel. De gemeentevoorstellen liggen op tafel, en La Souris bereidt zich voor op juridische stappen om de bevoegdheden van lokale besturen te laten toetsen. Hoe de eerste rechtszaken zullen verlopen en welk precedent zij zullen scheppen, staat nog open. In de tussentijd blijft de rol van fatbikes in het Nederlandse straatbeeld onderwerp van discussie onder politici, handhavers en gebruikers.