Een dik pak sneeuw op het schoolplein roept ieder jaar opnieuw dezelfde vraag op bij leerlingen, ouders en schoolbesturen: gaat de school gewoon door of blijft de deur dicht? Terwijl kinderen dromen van sneeuwballengevechten en sleeën in het park, staan scholen voor de afweging tussen veiligheid, verantwoordelijkheid en onderwijscontinuïteit. Anders dan bij extreem weer zoals storm of hitte, bestaat er in Nederland geen landelijke richtlijn die bepaalt wanneer scholen bij sneeuw en ijs dicht moeten. De beslissing ligt volledig bij de scholen zelf.
Dat zorgt ervoor dat er grote verschillen zijn tussen scholen, zelfs binnen dezelfde gemeente of regio. Waar de ene basisschool besluit de lessen te schrappen en kinderen veilig thuis te houden, kiest een andere school ervoor om het onderwijs door te laten gaan en het schoolplein deels af te zetten. Vooral bij plotselinge sneeuwval leidt dit tot verwarring bij ouders, die zich afvragen waarom hun ene kind vrij is en het andere gewoon naar school moet.
Volgens schoolbesturen draait de afweging vooral om veiligheid. Gladde wegen, slecht begaanbare fietspaden en onveilige schoolpleinen spelen daarbij een belangrijke rol. Zeker in landelijke gebieden, waar veel leerlingen met de fiets of het openbaar vervoer naar school komen, kan sneeuwval grote gevolgen hebben. Ook het personeel moet de school veilig kunnen bereiken. Als leerkrachten door weersomstandigheden niet of nauwelijks op school kunnen komen, wordt het lastig om het onderwijs verantwoord te organiseren.
Tegelijkertijd voelen scholen de druk om open te blijven. Onderwijs mag volgens de wet niet zomaar worden stilgelegd en scholen hebben een zorgplicht richting leerlingen en ouders. Het sluiten van een school betekent dat ouders vaak acuut opvang moeten regelen of vrij moeten nemen van werk. Daarom proberen veel scholen, zeker in stedelijke gebieden, zo lang mogelijk open te blijven en creatieve oplossingen te zoeken, zoals het aanpassen van het lesprogramma of het beperken van buitenactiviteiten.
Voor basisscholen speelt het schoolplein een extra belangrijke rol. Bij sneeuw en ijs wordt het plein al snel een risicovolle omgeving. Scholen zijn verplicht om ongelukken zoveel mogelijk te voorkomen en kunnen aansprakelijk worden gesteld bij letsel. Sommige scholen kiezen er daarom voor om het buitenspelen tijdelijk te schrappen of alleen onder strikte begeleiding toe te staan. Andere scholen zien juist kansen in winterse omstandigheden en organiseren gecontroleerde spelmomenten, waarbij duidelijke regels gelden en gladde delen van het plein worden afgesloten.
In het voortgezet onderwijs ligt de situatie vaak anders. Leerlingen zijn ouder en zelfstandiger, maar reizen vaak grotere afstanden. Een vertraagde dienstregeling van bussen en treinen kan ervoor zorgen dat een aanzienlijk deel van de leerlingen en docenten te laat komt of helemaal niet kan komen. Sommige middelbare scholen kiezen er in zulke gevallen voor om het eerste lesuur te laten vervallen of lessen online aan te bieden, terwijl andere scholen vasthouden aan het reguliere rooster.
De verantwoordelijkheid ligt formeel bij het schoolbestuur, maar in de praktijk wordt de beslissing vaak genomen in overleg met de directie, gemeenten en soms zelfs de ouderraad. Gemeenten kunnen adviseren over de veiligheid van wegen en fietspaden, maar hebben geen doorslaggevende stem. Dat leidt tot situaties waarin scholen in dezelfde straat verschillende keuzes maken, wat de discussie onder ouders verder aanwakkert.
Ouders reageren verdeeld op de besluiten van scholen. Sommige ouders vinden dat scholen te voorzichtig zijn en kinderen een mooie winterdag ontnemen. Anderen vinden juist dat scholen te veel risico nemen en onvoldoende rekening houden met de veiligheid onderweg. Vooral bij jonge kinderen leeft de zorg dat zij niet goed kunnen inschatten hoe glad het is en sneller vallen of uitglijden.
Voor leerlingen zelf is de boodschap vaak duidelijker. Voor hen staat sneeuw gelijk aan plezier, vrijheid en de hoop op een onverwachte vrije dag. Toch benadrukken scholen steeds vaker dat sneeuw geen automatisch recht op ijsvrij betekent. In tegenstelling tot vroeger, toen een laag sneeuw vaak genoeg was om de school te sluiten, zijn scholen tegenwoordig beter voorbereid en wordt er meer verwacht op het gebied van continuïteit en opvang.
Met de toenemende aandacht voor klimaatverandering en extremere weersomstandigheden verwachten onderwijsdeskundigen dat dit soort discussies vaker zullen terugkeren. Scholen zullen steeds vaker moeten balanceren tussen veiligheid, verantwoordelijkheid en flexibiliteit. Of dat in de toekomst leidt tot landelijke richtlijnen of dat de beslissing bij scholen blijft liggen, is voorlopig nog de vraag. Voorlopig blijft het bij sneeuwval vooral een kwestie van lokale afwegingen, snelle communicatie en begrip van alle betrokkenen.