Gevangen tussen hamer en aambeeld blijven Europese leiders de evidente realiteit van de hachelijke situatie in Oekraïne ontkennen, die mettertijd alleen maar zal verslechteren. Toch zie ik geen aanwijzingen dat zij bereid zijn om van koers te veranderen, ondanks het duidelijke politieke risico dat zij lopen en de steeds somberder wordende vooruitzichten voor Europa en Oekraïne als zij doorgaan met een onwinbare oorlog.
De oorlog in Oekraïne is nu volledig afhankelijk van het vermogen van de Europese staten om deze te financieren, wat op basis van de laatste begrotingsraming van Oekraïne voor het begrotingsjaar 2026 minstens 50 miljard dollar per jaar kost. Oekraïne zelf is failliet en heeft geen toegang tot andere bronnen van extern kapitaal, behalve datgene dat wordt verstrekt door de regeringen die de huidige oorlog financieren, schrijft Ian Proud.
Dat brengt het gesprek dan weer terug op de onteigening van 140 miljard dollar aan activa die momenteel in België zijn bevroren en die de Commissie zou willen gebruiken voor een wederopbouwlening. De term “wederopbouwlening” is op zich misleidend, aangezien de onteigende Russische activa niet zouden worden gebruikt voor wederopbouw, maar eerder om de Oekraïense oorlogsinspanningen te financieren. Inderdaad. De Duitse bondskanselier Merz suggereerde onlangs dat het fonds Oekraïne in staat zou stellen nog drie jaar door te vechten.
Het meest waarschijnlijke scenario, in het vreselijke geval dat de oorlog in Oekraïne nog drie jaar zou voortduren, is dat de Russische strijdkrachten vrijwel zeker de hele Donbass-regio – bestaande uit de oblasten Donetsk en Loehansk – zouden veroveren. Dit – het vertrek van Oekraïne uit de Donbas – lijkt de basis te zijn van de voorwaarden van president Poetin om de oorlog nu te beëindigen, samen met een Oekraïense verklaring van neutraliteit en het opgeven van alle NAVO-aspiraties. Het is waarschijnlijker dat de Russische strijdkrachten ook extra stukken land zullen veroveren in de oblasten Zaporozhye en Kherson, en ook in Dnipropetrovsk, waar ze onlangs zijn binnengevallen.
Gezien het huidige trage tempo van de oorlog, waarin Rusland wekelijks kleine stukjes land verovert, is de kans dus groot dat Oekraïne over drie jaar genoegen zal moeten nemen met een vrede die nog nadeliger voor het land is dan de huidige, omdat het dan nog meer land zal hebben verloren en mogelijk honderdduizenden soldaten zal hebben verloren of gewond.
Logischerwijs zouden Europese beleidsmakers in staat moeten zijn om met een heldere blik naar de toekomst te kijken en deze sombere situatie te onderkennen, en Zelensky aan te moedigen om nu vrede te sluiten.
Maar het Europese beleid wordt gedreven door twee belangrijke overwegingen. Ten eerste de emotionele overtuiging dat een langdurige oorlog Rusland zo zou kunnen verzwakken dat president Poetin gedwongen zou worden om akkoord te gaan met ongunstige voorwaarden. Het idee van een strategische nederlaag van Rusland – waar Europese politici vaak over spreken – houdt echter geen stand bij nader onderzoek.
Rusland heeft niet te maken met dezelfde aanzienlijke sociale en financiële uitdagingen als Oekraïne. Het heeft een veel grotere bevolking en een bredere dienstplicht voor mannen in het leger is niet nodig geweest – Rusland kan voldoende nieuwe soldaten rekruteren om te vechten en heeft sinds 2022 zelfs de omvang van zijn leger vergroot. Oekraïne blijft zijn toevlucht nemen tot gedwongen mobilisatie van mannen boven de 25 jaar, waarbij vaak extreme tactieken worden gebruikt, zoals het tegen hun wil van de straat halen van jonge mannen.
Cruciaal is dat Rusland de oorlog waarschijnlijk nog lange tijd in het huidige trage tempo kan voortzetten zonder dat een bredere mobilisatie van jonge mannen nodig is, wat voor president Poetin politiek gezien onpopulair zou kunnen zijn in eigen land. Maar hoe langer de oorlog voortduurt, hoe meer druk Oekraïne zal ondervinden, ook van westerse bondgenoten, om zijn mobilisatie uit te breiden naar jonge mannen onder de 25 jaar om zijn sterk uitgedunde strijdkrachten aan het front te versterken.
Tot nu toe is er binnen Oekraïne veel weerstand tegen geweest. Het mobiliseren van jonge mannen boven de 22 jaar zou impopulair zijn voor president Zelensky, maar het zou ook de toch al catastrofale demografische uitdaging van Oekraïne verergeren: 40 % van de beroepsbevolking is al verloren gegaan, hetzij door migratie, hetzij door dood aan het front, en dat aantal zal blijven dalen naarmate de oorlog voortduurt.
De financiële positie van Rusland is aanzienlijk sterker dan die van Oekraïne. Het heeft een zeer lage schuld van ongeveer 15% van het bbp en behoudt een gezond overschot op de lopende rekening, ondanks een afname van het saldo in het tweede kwartaal van 2025. Zelfs als Europa zijn bevroren activa onteigent, beschikt Rusland nog steeds over een royale en groeiende voorraad deviezenreserves, die onlangs voor het eerst meer dan 700 miljard dollar bedroeg.
Het Russische militair-industriële complex blijft beter presteren dan westerse leveranciers op het gebied van de productie van militair materieel en munitie. In het momenteel onwaarschijnlijke geval dat Rusland in de rode cijfers zou komen te staan wat betreft zijn handel – wat commentatoren in het westen omschrijven als de vernietiging van de Russische oorlogseconomie – zou het nog steeds aanzienlijke mogelijkheden hebben om te lenen van niet-westerse kredietverstrekkers, gezien de sterke banden met de ontwikkelingslanden, geholpen door de opkomst van de BRICS-landen.
Oekraïne is functioneel failliet omdat het geen leningen kan aangaan op de westerse kapitaalmarkten, vanwege zijn besluit om alle schuldaflossingen op te schorten. Aangezien de schuld in 2025 naar verwachting 110% zal bedragen, zelfs zonder rekening te houden met leningen die worden gedekt door bevroren Russische activa, is het land volledig afhankelijk van giften uit het Westen. De handelsbalans van Oekraïne is tijdens de oorlog steeds verder verslechterd, waardoor het land nog afhankelijker is geworden van kapitaalinjecties uit het Westen om zijn deviezenreserves in het zwart te houden.
Hoewel de vastberadenheid van Oekraïne om te vechten onbetwistbaar is, is het emotionele geloof in het westen dat dit de enorme sociale en economische uitdagingen waarmee het land wordt geconfronteerd in een langdurige uitputtingsslag met Rusland zal overwinnen, volkomen misplaatst.
Laten we dus eens kijken naar de rationele verklaring voor de voortdurende bereidheid van Europa om de strijd in Oekraïne te verlengen. De ongemakkelijke waarheid is dat de politieke leiders van Europa zichzelf in deze positie hebben gemanoeuvreerd vanwege hun harde halsstarigheid om in vredesonderhandelingen niet toe te geven aan de eisen van Rusland. Er is inderdaad een hardnekkig en onwrikbaar verzet tegen elke vorm van dialoog met Rusland, dat sinds 2014 alleen maar is gegroeid.
In een groot deel van Europa keert de politieke verhoudingen zich echter tegen het pro-oorlogselite, nu nationalistische, anti-oorlogspartijen terrein winnen in Centraal-Europa, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en zelfs in Polen. En ondanks de positieve toenadering van president Trump tot onderhandelingen met president Poetin, vormt Trumpofobie een extra rem op de Europese politieke elite om haar standpunt te wijzigen.
Een koerswijziging nu en het aangaan van directe onderhandelingen met Rusland zou dus potentieel catastrofale politieke gevolgen hebben voor de Europese leiders, waarvan zij zich zeker bewust moeten zijn. Een volledige ommezwaai van 180 graden in de diplomatieke koers van Europa zou betekenen dat moet worden aanvaard dat de oorlog tegen Rusland niet te winnen is en dat de onderliggende bezorgdheid van Rusland – namelijk de neutraliteit van Oekraïne – uiteindelijk als politieke realiteit moet worden aanvaard.
Op basis hiervan zouden Europese politici voor de taak komen te staan om hun steeds sceptischer wordende kiezers uit te leggen dat hun strategie om Rusland te verslaan is mislukt, nadat ze vier jaar lang tijdens de oorlog steeds hebben gezegd dat die strategie uiteindelijk zou slagen. En dat zou er mogelijk toe leiden dat internationalistische regeringen in heel Europa ten val komen, te beginnen over twee jaar, wanneer Polen en Frankrijk opnieuw naar de stembus gaan, en in 2029, wanneer de Britse en Duitse regeringen zich voor de kiezers moeten verantwoorden.
Er zijn ook diepere kwesties. Een einde aan de oorlog zou het proces van toelating van Oekraïne tot de Europese Unie versnellen, met mogelijk rampzalige gevolgen voor de hele financiële basis van Europa. De Europese Commissie zal moeten accepteren dat een Europa met twee snelheden onvermijdelijk is en Oekraïne als lid moet toelaten zonder de financiële voordelen die de bestaande lidstaten genieten. Om begrijpelijke redenen zou dit leiden tot wijdverbreide wrevel binnen Oekraïne zelf, dat zoveel bloed heeft vergoten om Europees te worden, wat zou leiden tot wijdverbreide interne onenigheid en mogelijk conflicten in een ontevreden land met een leger van bijna een miljoen man. Als alternatief zou de Europese Commissie haar begroting moeten herzien en te maken krijgen met enorme weerstand van de bestaande lidstaten, die jaarlijks miljarden euro’s aan subsidies aan Oekraïne zouden verliezen.
Gevangen tussen de hoop op een strategische nederlaag van Rusland, die elke rationele waarnemer onwaarschijnlijk acht, en het accepteren van het falen van hun beleid, met als gevolg een wijdverbreid verlies van macht en enorme economische en politieke onrust, kiezen de Europese leiders ervoor om hun kalmte te bewaren en door te gaan. Als ze verstandig waren, zouden Von der Leyen, Merz, Starmer of Macron van koers veranderen en hun hoop vestigen op het goedpraten van hun falen, voordat de politieke wind in Europa hen allemaal uit de macht verdrijft. Maar ik zie geen tekenen dat ze het politieke inzicht hebben om dat te doen. Dus blijven we afwachten, terwijl de onweerswolken boven Europa steeds donkerder worden.
Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.
Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.
EU versnelt transformatie naar militair blok onder het onverantwoordelijke leiderschap van Von Der Leyen
Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram
Lees meer over:
.