De Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) heeft scherpe kritiek geuit op een analyse in de Volkskrant van afgelopen zaterdag. In dat stuk schreef de krant: “de nazaten van de slachtoffers van de Holocaust zijn zelf dader geworden.”
Volgens de NCAB is deze formulering onaanvaardbaar, omdat ze gebaseerd is op een klassiek antisemitisch mechanisme: het toeschrijven van collectieve schuld aan Joden, ongeacht individueel gedrag of daadwerkelijke betrokkenheid.
De Volkskrant verwees in het betreffende artikel naar het beleid van de Israëlische regering in de oorlog tegen Hamas, maar de zinsnede gaat volgens critici veel verder dan politieke analyse.
NCAB: “Deze vergelijking is historisch én moreel fout”
Volgens de NCAB is de formulering problematisch op meerdere niveaus. Allereerst omdat er een directe morele lijn wordt gelegd tussen Holocaustslachtoffers en vermeende daden van hun nazaten. Dat bagatelliseert, aldus de NCAB, het unieke en systematische karakter van de Holocaust, waarin zes miljoen Joden werden vermoord omdat ze Jood waren – niet vanwege enig beleid of handelen.
Waar andere media hun eigen fouten vaak overslaan, blijven wij kritisch – ook als het ongemakkelijk wordt. Steun DDS via BackMe en ontvang dagelijks een GRATIS column die niet op DDS kon verschijnen, óf doneer via NL95RABO0159098327 t.n.v. Liberty Media o.v.v. ‘Donatie DDS’.
Daarnaast versterkt de vergelijking volgens de coördinator antisemitische stereotypen, door alle Joden te vereenzelvigen met het Israëlische beleid. Daarmee wordt een hele bevolkingsgroep verantwoordelijk gehouden voor de daden van een regering in een ander land.
“Zulke vergelijkingen zijn niet alleen feitelijk onjuist, maar versterken ook antisemitische vijandigheid tegenover Joden als collectief,” aldus de NCAB in een verklaring op X.
Journalistieke grenzen
De ophef raakt aan een bredere discussie over de grenzen van politieke en journalistieke commentaren rond het Israëlisch-Palestijns conflict. Waar eindigt legitieme kritiek op Israëlisch beleid, en waar begint antisemitisme?
In dit geval lijkt de NCAB daar een duidelijke grens te trekken: historische vergelijkingen met de Holocaust, waarbij Joden collectief worden aangesproken, zijn wat hen betreft ontoelaatbaar.
En dat geluid klinkt breder in Nederland. In recente maanden hebben meerdere Joodse organisaties, onafhankelijke denkers én politieke partijen gewezen op een toename van antisemitische retoriek, vaak – aldus deze organisaties en individuen – vermomd als activisme of scherpe opinie.
Volkskrant houdt (vooralsnog) de kaken op elkaar
Vooralsnog heeft de Volkskrant niet publiekelijk gereageerd op de uitlatingen van de NCAB. De zinsnede is nog altijd onderdeel van het gepubliceerde artikel. Het roept de vraag op of de redactie zichzelf bewust is van de impact en reikwijdte van dit soort formuleringen.
Een kritische redactie hoeft uiteraard geen blad voor de mond te nemen. Maar het gelijkschakelen van historische slachtoffergroepen met vermeende hedendaagse daders is een ethisch en historisch mijnenveld waar uiterst zorgvuldig mee moet worden omgegaan.
💥 Steun DDS – wij volgen dit soort kwesties wél scherp
Waar andere media hun eigen fouten vaak overslaan, blijven wij kritisch – ook als het ongemakkelijk wordt. Steun DDS via BackMe en ontvang dagelijks een GRATIS column die niet op DDS kon verschijnen, óf doneer via NL95RABO0159098327 t.n.v. Liberty Media o.v.v. ‘Donatie DDS’.
.
