## Crisis in het kabinet: De VVD weigerachtige over de afgrond?
Vrijdag sprak Dilan Yeşilgöz zich uit over het kabinet-Jetten, dat ze een “mislukt experiment” noemde. De meerderheid van de VVD-kiezers wil dat de partij de handen van dit kabinet aftrekt. En wat doet de VVD? Ze blijft zitten, als een schip dat verankerd is in de storm. Al vier dagen lang onderhandelen ze met D66 en CDA over een doorstart. Maar voor wie doen ze dit eigenlijk? Voor het welzijn van het land? Nee, voor het pluche!
### Rekensom van de VVD: Een verknipte werkelijkheid
Waarom trekt de VVD zich niet terug? Het AD onthult de simpele rekensom: zonder de VVD blijven D66 en CDA in hun eentje aan de macht. Verkiezingen zijn volgens hen niet te verwachten voor mei. En in de tussentijd staan er cruciale beslissingen op de agenda. De Kamer moet de begroting voor 2027 goedkeuren en de lijnen voor 2028 worden al in de Voorjaarsnota uitgezet. D66 en CDA kunnen rekenen op steun van de linkse oppositie, al is dat met de kleinste meerderheid mogelijk.
En het is geen theorie: vorige week al wisten D66 en CDA met PRO en Volt een miljard euro extra vermogensbelasting te regelen, tegen de zin van de VVD. Dat is de ware angst van de VVD: niet dat links regeert, maar dat ze zelf irrelevant worden.
### Ministersposten op het spel
Er speelt meer mee in deze politieke schijnvertoning. Wie opstapt, verliest ook zijn ministerspost. Dit geldt voor elke VVD-bewindspersoon, inclusief Yeşilgöz, die nu op Defensie zit. Een plek in de Kamer is niet vanzelfsprekend; daarvoor moet eerst een VVD-lid zijn zetel opgeven. Dit is geen gemakkelijke opgave.
Hier ligt de crux: een partij noemt het kabinet mislukt, maar blijft erin hangen omdat dat hun ministers hun posities kost. De VVD kiest niet voor het land, maar voor zichzelf. Dit is de klassieke kartelreflex: eerst het pluche, dan de rest.
Vrijdagavond klonk Yeşilgöz nog dapper. “We kunnen met zijn drieën besluiten naar de koning te gaan,” zei ze. Maar let op die woorden: met zijn drieën, niet alleen de VVD. Zo schuift ze de verantwoordelijkheid voor de stembus netjes door naar Jetten en Bontenbal, die er niet aan denken om deze om te draaien.
### Den Haag bepaalt na een val
Wat als het kabinet instort? Dan betekent dat nog niet dat er meteen verkiezingen komen. Vorige week nam de Tweede Kamer een motie aan van ChristenUnie, SGP en CDA. Na een val moet de Kamer eerst debatteren over een nieuwe kabinetsformatie. De motie stelt dat een val niet automatisch tot verkiezingen moet leiden.
Dit debat kan alsnog op verkiezingen uitlopen, maar eerst moet de Kamer praten. De premier gaat dus niet meer onmiddellijk naar de koning, zoals dat in vorige kabinetten wel gebeurde. Het kartel houdt de stembus op slot. Komt er een doorstart, dan regeren ze door. Valt het kabinet, dan formeren ze eerst opnieuw.
### Stop met de pleisters, geef de kiezer de kans
De coalitie is het over bijna niets eens. Het belastingplan kwam er met hulp van links, zonder de VVD. De eigen kiezers willen dat de VVD weggaat. Er is maar één eerlijke uitweg, en die ligt niet op het Catshuis.
Wie een kabinet een mislukt experiment noemt, moet eruit stappen, ook al kost dat een ministerspost. De Kamer zou geen nieuwe achterkamer moeten openen, maar de kiezer het woord moeten geven.
Yeşilgöz staat voor de keuze: haar ministerspost of haar kiezers. Tot nu toe kiest ze voor de post.
Maar wie trekt uiteindelijk de touwtjes in handen? Weet dat hier achter de schermen een duister spel wordt gespeeld, dat deze politieke poppenkast ons liever niet laat zien. De waarheid ligt in de schaduw, verborgen onder de oppervlakte van deze chaotische machtsstrijd.
.

