Snel schakelen tussen apps, online bestellen en betalingen doen: voor veel jongvolwassenen hoort het bij de dagelijkse routine. Die vertrouwdheid beschermt hen niet vanzelf tegen fraude.
Uit onderzoek dat ABN AMRO op 3 september publiceerde, blijkt dat 14 procent van de ondervraagde klanten van 18 tot 35 jaar in het voorafgaande jaar slachtoffer werd van online fraude. Dat is ongeveer één op de zeven.
Het cijfer gaat over de onderzochte klanten van de bank. Het mag daarom niet zonder meer worden gepresenteerd als een percentage van alle Nederlandse jongvolwassenen.
Routine kan controles naar de achtergrond drukken
Het onderzoek, uitgevoerd door Ipsos I&O, laat ook zien dat controles bij online aankopen niet vanzelfsprekend zijn. Zo controleerde 58 procent van de jonge respondenten de contactgegevens van een webwinkel niet.
De bevindingen staan in het persbericht over het ABN AMRO-onderzoek.
Daaruit volgt niet dat iedere deelnemer die een controle overslaat slachtoffer wordt. Evenmin bewijst het onderzoek dat leeftijd op zichzelf de oorzaak is.
De uitkomst maakt wel duidelijk dat handig zijn met een toestel en fraude herkennen verschillende vaardigheden zijn. Een betaling technisch snel kunnen uitvoeren, zegt niets over de betrouwbaarheid van degene die om die betaling vraagt.
Een geloofwaardige aanleiding is genoeg
Fraude begint lang niet altijd met een opvallend slecht geschreven bericht. Een aanleiding kan juist aansluiten op iets wat je verwacht: een bestelling, een bankmelding of een probleem met een account.
Op dat moment kan snelheid tegen je werken. Je herkent de situatie, denkt te weten welke handeling nodig is en gaat verder voordat je de afzender echt hebt gecontroleerd.
De Nederlandsche Bank waarschuwt in haar uitleg over verdachte websites, e-mails en telefoontjes onder meer voor misleiding rond identiteit en het opvragen van gegevens.
Een bekende naam op het telefoonscherm is daarbij geen sluitend bewijs. Ook een dringend verhaal over het beschermen van geld kan juist bedoeld zijn om je onder druk te zetten.
Controleer het gesprek via je eigen bankomgeving
ABN AMRO biedt klanten een Gesprek Check. Daarmee kan tijdens een gesprek worden gecontroleerd of de gesprekspartner werkelijk een medewerker van de bank is.
Volgens de uitleg van ABN AMRO over Gesprek Check gebeurt die bevestiging in de bankapp of Internet Bankieren.
Dat onderscheid is belangrijk. Een bericht via WhatsApp of een sms waarin iemand zelf zegt van de bank te zijn, is niet hetzelfde als een bevestiging in de bankomgeving.
Open de app zelfstandig. Laat een beller je niet naar een onbekende website sturen die op de bank lijkt en vervolgens als bewijs moet dienen.
Een controle heeft pas waarde als zij buiten het verhaal van de onbekende gesprekspartner om plaatsvindt.
Bouw een korte onderbreking in
Een praktische aanpak is om bij onverwachte financiële verzoeken bewust even te stoppen.
Wat wordt er precies gevraagd? Moet geld worden overgemaakt, een code worden gedeeld of software worden geïnstalleerd? En waarom zou dat onmiddellijk nodig zijn?
Je hoeft de hele fraudevorm niet te herkennen om een verzoek af te wijzen of te controleren. Het is voldoende dat je niet zelfstandig kunt vaststellen wie erachter zit.
Hang bij twijfel op en bel de organisatie via een nummer dat je zelf opzoekt. Dat is een concretere controle dan doorvragen bij dezelfde beller, die ieder antwoord al kan hebben voorbereid.
Voor online aankopen geldt iets vergelijkbaars: onderzoek de winkel voordat je de betaling bevestigt, niet pas wanneer de bestelbevestiging uitblijft.
Schaamte vertraagt handelen
Wie achteraf merkt dat er iets misging, kan blijven hopen dat het toch een misverstand is. Die twijfel kost tijd.
Neem bij een verdachte betaling of verstrekte bankgegevens meteen contact op met de bank. Op Veilig Bankieren staat waar fraude gemeld kan worden.
Bewaar relevante berichten en transactiedetails. Probeer niet eerst zelf met de vermoedelijke oplichter een terugbetaling te regelen als daardoor noodzakelijke stappen worden uitgesteld.
Of geld kan worden teruggehaald, hangt van de omstandigheden af. Een snelle melding is geen garantie, maar wachten biedt evenmin zekerheid en kan de mogelijkheden verkleinen.
Digitale vaardigheid moet ook vertragen toelaten
Het onderzoek is geen reden om jonge bankklanten als onvoorzichtig weg te zetten. Online fraude draait juist om situaties waarin een verzoek op het juiste moment geloofwaardig klinkt.
De bruikbare les zit in de manier van controleren. Een bekend merk, een vlotte gesprekspartner en een professioneel scherm zijn geen onafhankelijke bevestiging.
Wie gewend is alles direct op de telefoon af te handelen, kan daar één vaste gewoonte aan toevoegen: bij een onverwacht verzoek om geld of toegang eerst zelf het vertrouwde kanaal openen.
Dat duurt iets langer dan meteen doorklikken. Juist die korte onderbreking kan voorkomen dat digitale routine een onbekende toegang tot je geld geeft.
Source: https://www.dagelijksestandaard.nl/economie/abn-amro-jonge-klanten-online-fraude-14-procent
.
