Brian Berletic over de situatie in het conflict met Iran: vergelding, de overbelaste Amerikaanse macht en de race om de multipolaire wereld. In een uitgebreid gesprek met Danny Haiphong analyseert de geopolitieke commentator Brian Berletic (The New Atlas) de recente Iraanse vergeldingsaanvallen op Amerikaanse marine-eenheden, de grenzen van de Amerikaanse militaire macht en de overkoepelende doelstellingen van Washington. De voormalige Amerikaanse marinier brengt de oorlog met Iran in verband met de conflicten in Oekraïne, de militarisering van Azië en de opkomst van China. Zijn kernboodschap: je moet naar het totaalplaatje kijken in plaats van afzonderlijke veldslagen te isoleren.
De recente gebeurtenissen – Iraanse ballistische raketaanvallen op een Amerikaans vliegdekschip en een torpedobootjager, evenals Amerikaanse tegenaanvallen op Iraanse olietankers – maken deel uit van een conflict rond de Straat van Hormuz dat al sinds februari 2026 aan de gang is. De VS ontkennen dat er treffers zijn gevallen en spreken van succesvolle ontwijking; Iran beweert dat er schade is aangericht. Berletic ziet hierin geen op zichzelf staande zeeslag, maar een nieuwe poging van Washington om de energiestromen te verstoren, bericht Uncutnews.
Het grote geheel: een imperium onder druk
Berletic benadrukt dat de VS als modern wereldwijd imperium geen afzonderlijke oorlogen voeren, maar een samenhangend systeem van conflicten. Een kleine groep met bijzondere belangen in de Verenigde Staten stuurt het buitenlands en binnenlands beleid voornamelijk in de richting van winst en macht. Alle strijdtonelen – Iran, Oekraïne als proxyoorlog tegen Rusland, de militarisering van de Aziatisch-Pacifische regio en politieke beïnvloeding via organisaties zoals het National Endowment for Democracy – dienden hetzelfde doel: rivalen verzwakken en de unipolaire hegemonie verdedigen.
Het vermogen van Iran om vergeldingsmaatregelen te nemen is een positief teken voor Teheran. Het toont aan dat het land kan overleven, zich kan verdedigen en de kosten voor de VS kan verhogen. Washington stuit daarbij op militaire grenzen. De munitievoorraden stonden al vóór 2022 onder druk door het conflict in Jemen en de oorlog in Oekraïne; de oorlog met Iran verergert het probleem. De VS raken niet “zonder munitie” maar produceren niet snel genoeg voor de grootschalige “Shock-and-Awe”-campagnes van eerdere decennia. In plaats daarvan laat Washington conflicten tijdelijk afkoelen om de voorraden aan te vullen, voordat de volgende escalatieronde volgt.
De uitspraken van president Trump op Truth Social en in het openbaar zijn in de eerste plaats bedoeld om de publieke perceptie te sturen. Noch de regering-Trump, noch de regering-Biden bepaalt het daadwerkelijke beleid; zij zetten het voort en verkopen het aan het publiek. Men zou de woorden van Trump grotendeels moeten negeren en in plaats daarvan het feitelijke gedrag moeten observeren.
Energie, Hormuz en het werkelijke doel
Een centraal motief volgens Berletic is het verstoren van de leveringen van koolwaterstoffen vanuit West-Azië naar Azië, met name naar China. De VS zouden jarenlang LNG-exportcapaciteiten hebben opgebouwd – economisch gezien aanvankelijk onzinnig, maar expliciet gepland als reactie op “omstreden waterwegen” en maritieme knelpunten. Nu wordt dit plan uitgevoerd.
De Straat van Hormuz dient als hefboom. Washington ensceneert een politiek circus rond “openhouden” versus “sluiten”, terwijl het werkelijke doel een wereldwijde economische crisis is die de economische opkomst van Azië afremt. Als de VS openlijk zouden toegeven dat ze de energiestromen bewust onderbreken, zou dat internationale tegenwind veroorzaken. Daarom wordt Iran afgeschilderd als de verstorer, hoewel Washington het conflict is begonnen. Tegelijkertijd worden marktaandelen veiliggesteld en wordt geprobeerd Aziatische landen tot langlopende LNG-contracten met de VS te dwingen.
De winstbelangen van de olieconcerns en het doel om concurrenten zoals Iran, Rusland en China uit de energiemarkten te verdringen, spelen een rol. Berletic wijst op continuïteit: het doel om geen rivalen te laten opkomen, dat in 1992 in de New York Times werd besproken, komt bijna woord voor woord terug in de huidige documenten van denktanks.
Grenzen van de macht en de strategie van vernietiging
De VS zouden China noch industrieel, noch economisch kunnen inhalen. China maakt een opmars door handel, de invoer van grondstoffen en de uitvoer van eindproducten en is voor de meeste landen de belangrijkste handelspartner. Het antwoord van Washington is geen concurrentie, maar verstoring: wereldwijde toeleveringsketens onderbreken, energie- en grondstoffenstromen naar China afsnijden, Chinese exportproducten (Huawei, elektrische auto’s) politiek blokkeren.
Berletic waarschuwt voor een verkeerde interpretatie: hij beschouwt de VS niet als onstuitbaar. Integendeel, hij spreekt al jaren over de onomkeerbare neergang van het imperium en de opkomst van multipolariteit. Het gevaar schuilt erin dat Washington zich bewust is van deze neergang en daarom probeert “alles te vernietigen” om uit de puinhopen weer als sterkste speler tevoorschijn te komen.
Tegelijkertijd geeft hij toe dat de multipolaire kant verliezen heeft geleden. De ineenstorting van Syrië eind 2024 heeft Iran en Rusland een strategische tegenslag bezorgd en een luchtcorridor geopend voor aanvallen op Iran. In Libanon controleert Israël inmiddels uitgestrekte gebieden ten noorden van de Litani, mede dankzij het door de VS gesteunde regime in Damascus. Hezbollah staat er slechter voor dan in 2006. Rusland betaalt in het conflict in Oekraïne een enorme prijs in termen van hulpbronnen en mensenlevens. Wie alleen de overwinningen van de multipolaire kant telt, gaat voorbij aan de realiteit.
De voorbereiding van China en het zich sluitende venster
China heeft zich decennialang op precies dit scenario voorbereid: omsingeling, interne verdeeldheid, onderbreking van de energievoorziening. De massale uitbreiding van duurzame energie, kernenergie en het Belt-and-Road-initiatief (inclusief landcorridors via Pakistan en Iran) dient de veerkracht. Zodra deze infrastructuur een kritische massa bereikt, kan Washington deze militair nauwelijks nog tegenhouden. Daarom handelt de VS nu met wat het nog heeft – ook ten koste van eigen proxies in West-Azië en Europa.
Berletic en Haiphong zien een “grote race” voor zich: de VS proberen de opkomst te onderbreken voordat het te laat is. De multipolaire kant (China, Rusland, Iran, BRICS, SCO) bouwt parallelle handelsroutes en integratieprojecten op. Landroutes zijn moeilijker te blokkeren dan zeeroutes. Daarom blijft de druk op Iran zo hoog.
Nucleaire risico’s en proxies
Beide gesprekspartners waarschuwen voor toenemende nucleaire retoriek in Amerikaanse denktanks. Washington zou via proxies kunnen handelen: Israël als hoeksteen in West-Azië (met een waarschijnlijk nucleair arsenaal en de “Samson-optie“), Europese kernmachten tegen Rusland, mogelijk Japan tegen China. De VS zelf zouden geografisch beschermd blijven. Een directe confrontatie tussen kernmachten is onwaarschijnlijk, maar het inzetten van proxy’s kan niet worden uitgesloten.
De multipolaire wereld probeert de overgang zo vreedzaam mogelijk te laten verlopen om een catastrofale escalatie te voorkomen. Directe aanvallen op Amerikaans grondgebied zouden contraproductief zijn. In plaats daarvan is het zaak tijd te winnen totdat de eigen economische en industriële basis onaantastbaar wordt.
De rol van het Westen
Berletic toont zich sceptisch over de mogelijkheid dat de bevolking in het collectieve Westen het systeem van binnenuit zou stoppen. Mensen worden van de wieg tot het graf gevormd door propaganda – hijzelf trad als jonge man toe tot het Amerikaanse leger, voordat hij de realiteit inzag. De multipolaire wereld moet daarom vooral haar eigen informatie-soevereiniteit versterken.
De eigenlijke taak van de mensen in de VS, Europa en de vazalstaten bestaat erin de agressieve partij een halt toe te roepen. China, Rusland en Iran zouden het Amerikaanse politieke systeem niet van buitenaf kunnen veranderen; zij bouwen slechts een alternatief op.
De analyse van Berletic is duidelijk partijdig en staat haaks op officiële Amerikaanse verklaringen, die de nadruk leggen op succesvolle afweer en voortdurende militaire superioriteit. Zij brengt de afzonderlijke conflicten echter samen tot een samenhangend beeld: een imperium dat zijn relatieve zwakte onderkent en daarom inzet op ontwrichting en vernietiging, terwijl rivaliserende machten proberen de opening te dichten zonder een grote oorlog te ontketenen. Of deze koers vruchten afwerpt of uitmondt in een nog grotere escalatie, blijft de centrale vraag voor de komende maanden.
[embedded content]Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.
Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.
Zullen we uit de as herrijzen?
Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram
Lees meer over:
.