De vrees was dat de hogere olie- en gasprijzen vrijwel onmiddellijk op de Nederlandse energierekening zouden belanden. Voor veel huishoudens blijkt dat voorlopig mee te vallen. De doorsnee-energierekening bleef in de eerste helft van 2026 steken op ongeveer €160 per maand.
Wie regelmatig moet tanken, heeft de prijsstijging ondertussen wél gevoeld. Tussen maart en juli gaven huishoudens gemiddeld €765 uit aan brandstof. In dezelfde vijf maanden van vorig jaar was dat €708. Onder de streep komt dat neer op €57 extra.
Dat blijkt uit een nieuwe analyse van ABN AMRO, waarover onder meer NU.nl en het Reformatorisch Dagblad berichten. Voor het onderzoek volgden de economen geanonimiseerde betalingen van ongeveer één miljoen huishoudens.
Vaste contracten houden de rekening voorlopig rustig
Het bedrag van €160 is geen universele rekening die voor ieder huishouden geldt. Het gaat om het doorsneebedrag in de onderzochte transacties. Een groot gezin in een slecht geïsoleerde hoekwoning kan aanzienlijk meer betalen. Een alleenstaande in een energiezuinig appartement is mogelijk veel minder kwijt.
Toch is de ontwikkeling opvallend. Prijzen op de energiemarkt en de tarieven van nieuwe contracten zijn door de internationale onrust opgelopen, maar dat is nog niet duidelijk terug te zien in de betalingen die iedere maand van Nederlandse bankrekeningen worden afgeschreven.
Een belangrijke verklaring is dat veel huishoudens nog een vast energiecontract hebben. Zolang dat contract loopt, verandert het afgesproken tarief niet. De consument merkt een hogere marktprijs dan pas wanneer het contract afloopt en er een nieuw aanbod op tafel komt.
Daar komt bij dat de elektriciteitstarieven volgens de bank niet veel hoger liggen dan één of twee jaar geleden. Gas is wel duidelijk duurder geworden. Het totale effect blijft daardoor bij veel nieuwe contracten voorlopig beperkter dan tijdens de energiecrisis van 2022.
Destijds waren hogere tarieven na enkele maanden al goed zichtbaar in de transactiedata. Nu loopt de rekening veel minder snel op.
Aan de pomp is geen vast contract
Voor automobilisten werkt het anders. Wie benzine of diesel nodig heeft, betaalt de prijs die op dat moment bij het tankstation wordt gevraagd. Er is geen jaarcontract dat een huishouden tijdelijk tegen hogere olieprijzen beschermt.
De gemiddelde brandstofuitgaven stegen daardoor van €708 naar €765. Dat is een toename van ongeveer 8 procent in vijf maanden tijd.
Opvallend is dat de uitgaven minder hard zijn gestegen dan de brandstofprijzen zelf. ABN AMRO ziet daarin een aanwijzing dat huishoudens hun gedrag aanpassen. Mensen kunnen minder kilometers rijden, ritten combineren of bewust uitwijken naar een goedkoper onbemand tankstation.
Ook kunnen automobilisten minder liters per tankbeurt afrekenen. Dat maakt de rekening bij de kassa tijdelijk lager, maar natuurlijk niet de prijs per liter.
Controleer vooral wanneer je energiecontract eindigt
Dat de doorsnee-energierekening nog rond €160 ligt, betekent niet dat ieder huishouden voorlopig buiten schot blijft. Het risico zit vooral bij mensen van wie het vaste contract binnenkort eindigt.
Op de jaarafrekening of in de app van de leverancier staat doorgaans tot welke datum het contract loopt. Het is verstandig niet alleen naar het maandelijkse voorschot te kijken. Dat voorschot kan bewust laag zijn ingesteld en zegt niet altijd iets over de werkelijke jaarlast.
Belangrijker zijn het tarief per kilowattuur elektriciteit, de prijs per kubieke meter gas, de vaste leveringskosten en een eventuele overstapbonus. Pas wanneer al die onderdelen worden meegenomen, ontstaat een eerlijke vergelijking.
Hetzelfde geldt aan de pomp. Een prijsverschil van enkele centen lijkt gering, maar loopt bij tientallen liters en veel tankbeurten behoorlijk op. Langs snelwegen zijn brandstoffen bovendien vaak duurder dan bij onbemande stations buiten de snelweg.
De klap is uitgesteld, niet verdwenen
De nieuwe cijfers bevatten dus zowel goed als minder goed nieuws. De gevreesde explosie van de energierekening is bij de meeste onderzochte huishoudens nog niet zichtbaar. Vaste contracten hebben hun beschermende werk gedaan.
Maar hogere prijzen verdwijnen daar niet mee. Ze kunnen later alsnog opduiken wanneer contracten worden vernieuwd. Automobilisten betalen de rekening nu al: gemiddeld €57 extra tussen maart en juli.
Voor huishoudens is dit daarom het moment om twee data te controleren: wanneer loopt het energiecontract af en wanneer moet de auto weer worden volgetankt? Juist daar wordt de invloed van internationale energieprijzen het eerst persoonlijk voelbaar.
Source: https://www.dagelijksestandaard.nl/economie/energierekening-160-euro-tanken-57-euro-duurder
.
