Google moet concurrerende AI-assistenten veel ruimere toegang geven tot Android. Diensten van andere aanbieders moeten uiteindelijk dezelfde mogelijkheden kunnen gebruiken als Googles eigen Gemini. De Europese Commissie heeft daarvoor op 16 juli bindende maatregelen vastgesteld op grond van de Digital Markets Act.
Voor Android-gebruikers kan dit betekenen dat zij een andere AI-assistent kunnen kiezen zonder dat die dienst veel minder kan dan Gemini. Denk aan activering via een knop of gesproken opdracht, het uitvoeren van handelingen in apps en het gebruiken van context op het toestel.
De verandering verschijnt niet direct met een automatische update. Google krijgt tijd om de technische voorzieningen te bouwen. De meeste onderdelen moeten uiterlijk in Android 18 beschikbaar zijn en uiterlijk op 1 augustus 2027 zijn ingevoerd.
Elf Androidfuncties moeten worden opengesteld
De Europese Commissie heeft elf groepen Androidfuncties aangewezen die belangrijk zijn voor moderne AI-assistenten. Alternatieve diensten hebben daar momenteel volgens de Commissie niet dezelfde toegang toe als Gemini.
Een concurrerende assistent moet straks bijvoorbeeld kunnen worden geopend door de thuisknop lang ingedrukt te houden. Ook moet activering met een eigen gesproken commando mogelijk worden. Nu zijn diep geïntegreerde spraakfuncties grotendeels voorbehouden aan Google Assistant en Gemini.
Daarnaast moet een gekozen assistent, met toestemming van de gebruiker, informatie uit apps of van het scherm kunnen verwerken. Daarmee kan een dienst bijvoorbeeld een afspraak in de agenda zetten, een bericht opstellen, een notitie maken of relevante informatie uit een e-mail vinden.
Andere aangewezen onderdelen zijn livevertaling, spraakherkenning, toegang tot sensoren, bediening van systeeminstellingen en het uitvoeren van taken terwijl een andere app op de voorgrond staat.
Concurrent mag straks ook handelingen uitvoeren
Het verschil tussen een gewone chatbot en een volledig geïntegreerde telefoonassistent zit vooral in wat de dienst buiten zijn eigen app kan doen.
Een chatbot kan nu al een boodschappenlijst schrijven. Een diep geïntegreerde assistent kan in theorie de boodschappenlijst openen, een supermarktapp starten, de juiste producten selecteren en de bestelling voorbereiden. Daarvoor zijn rechten nodig om met andere apps en Android zelf te communiceren.
Google moet volgens de maatregelen onder meer toegang bieden tot systeemkanalen waarmee apps opdrachten als het versturen van een bericht, plannen van een vergadering of maken van een notitie beschikbaar stellen. Dat geldt ook voor bepaalde Google-apps, waaronder Gmail, Agenda, Drive, Maps, YouTube, Berichten en Telefoon.
Alternatieve assistenten mogen bovendien niet via onnodig ingewikkelde instellingen worden benadeeld. Google moet documentatie, testmogelijkheden en technische ondersteuning beschikbaar stellen. De interoperabiliteit moet gratis zijn voor de ontwikkelaars.
Gebruiker moet toestemming geven
Meer technische toegang betekent niet dat iedere geïnstalleerde AI-app automatisch bij je berichten, microfoon, camera of locatie mag.
De Europese maatregelen bepalen dat de gebruiker expliciet toestemming moet kunnen geven voor toegang tot gevoelige functies. Bestaande Europese privacyregels, waaronder de AVG, blijven gelden. Voor bepaalde ingrijpende mogelijkheden mag Google objectieve veiligheids- en privacyvoorwaarden stellen.
Dat geldt bijvoorbeeld voor schermautomatisering, centrale toegang tot appgegevens en bediening van systeeminstellingen. Onafhankelijke partijen moeten kunnen controleren of een AI-dienst aan de gestelde voorwaarden voldoet.
De praktische les blijft daardoor hetzelfde: installeer niet willekeurig iedere AI-assistent die zich aandient. Controleer wie de aanbieder is, welke gegevens worden verzameld en welke machtigingen de app vraagt. Meer keuze betekent ook dat de gebruiker beter moet opletten aan welke dienst hij persoonlijke informatie toevertrouwt.
Nog geen verandering op je telefoon
De belangrijkste functies moeten in Android 18 worden verwerkt. Het gelijktijdig beschikbaar maken van verschillende gesproken activeringswoorden heeft een langere deadline. Dat onderdeel moet met Android 19 en uiterlijk op 1 augustus 2028 worden ingevoerd.
Niet ieder bestaand Androidtoestel zal automatisch alle toekomstige mogelijkheden krijgen. Fabrikanten bepalen mede hoe lang een telefoon grote Android-updates ontvangt. Bovendien kunnen bepaalde functies afhankelijk zijn van aanwezige chips, sensoren of lokale AI-modellen.
De Commissie stelt dat fabrikanten geen nieuwe hardware hoeven toe te voegen uitsluitend vanwege deze maatregel. De verplichting geldt voor functies die het apparaat technisch al kan ondersteunen.
Ook Google Search moet gegevens delen
Naast de Androidmaatregelen heeft de Europese Commissie een afzonderlijk besluit genomen over Google Search. Concurrerende zoekmachines moeten toegang kunnen krijgen tot geanonimiseerde gegevens over zoekopdrachten, rangschikking, klikken en vertoningen.
Het gaat niet om het weggeven van Googles zoekalgoritme. Evenmin is het de bedoeling dat concurrenten een onbeperkt bestand met identificeerbare zoekgeschiedenis van individuele gebruikers ontvangen. Google moet de dataset zodanig aanpassen dat deze aan de vereiste anonimiseringsnorm voldoet.
Volgens de planning voor het delen van zoekgegevens moet Google eind augustus informatie en aanvraagprocedures publiceren. In november moet de geanonimiseerde dataset technisch gereed zijn. De prijsstelling voor toegang moet uiterlijk in januari 2027 zijn uitgewerkt.
De Europese Commissie hoopt dat kleinere zoekmachines en AI-chatbots hierdoor betere resultaten kunnen ontwikkelen. Google beschikt door zijn enorme marktaandeel over veel gegevens waarmee zoekresultaten worden verbeterd. Concurrenten hebben zonder toegang tot vergelijkbare gebruikssignalen moeite om die achterstand in te halen.
Voor consumenten is het belangrijkste gevolg meer potentiële keuze. Gemini verdwijnt niet en Android-gebruikers worden niet gedwongen over te stappen. De bedoeling is dat een alternatief straks niet langer met een technische achterstand begint.
Source: https://www.dagelijksestandaard.nl/economie/eu-google-android-ai-assistenten-gemini
.
