Grote Nederlandse pensioenfondsen hadden eind 2025 ongeveer €13,1 miljard belegd in zogenoemde private credit. Dat zijn leningen aan bedrijven die niet via een gewone bank of openbare effectenbeurs worden verstrekt. De beleggingen kunnen een aantrekkelijk rendement opleveren, maar zijn minder transparant en vaak moeilijker snel te verkopen.
De Nederlandsche Bank heeft daarom onderzoek gedaan naar de private beleggingen van grote pensioenfondsen en verzekeraars. De toezichthouder spreekt niet van een acute pensioencrisis, maar vindt wel dat de snelle groei van deze markten nauwlettend moet worden gevolgd.
In totaal €229 miljard aan private beleggingen
Private credit is slechts één onderdeel van de private beleggingen van pensioenfondsen. Onder deze brede categorie vallen bijvoorbeeld ook private equity, infrastructuurprojecten en andere bezittingen die niet voortdurend op een openbare beurs worden verhandeld.
Volgens het onderzoek van De Nederlandsche Bank hadden de onderzochte grote pensioenfondsen eind 2025 in totaal €229 miljard in private assets belegd. Dat was ongeveer 23 procent van hun gezamenlijke beleggingsportefeuille. In 2021 ging het om 21 procent.
Van die €229 miljard zat €13,1 miljard in private credit. Dat komt neer op ongeveer 1,3 procent van het totale belegde vermogen van de onderzochte pensioenfondsen.
Het is daarom belangrijk om de bedragen niet door elkaar te halen: niet de volledige €229 miljard bestaat uit private leningen.
Wat is private credit?
Bij private credit leent een pensioenfonds of andere investeerder direct of via een fonds geld aan ondernemingen. Die bedrijven lenen dus buiten de traditionele banken om.
Voor bedrijven kan dat aantrekkelijk zijn wanneer een bank geen lening wil verstrekken of strengere voorwaarden stelt. De investeerder ontvangt daar doorgaans een hogere rente voor terug.
Het extra rendement komt echter niet uit het niets. Tegenover een hogere verwachte opbrengst staat meestal ook meer risico. De onderneming kan financiële problemen krijgen, de waarde van de lening kan dalen of het geïnvesteerde geld kan langere tijd vastzitten.
Geen dagelijkse beurskoers
Een aandeel van een groot beursgenoteerd bedrijf kan op iedere handelsdag worden gekocht en verkocht. De actuele marktprijs is zichtbaar.
Bij private beleggingen werkt dat anders. Er is niet voortdurend een openbare prijs beschikbaar. De waarde wordt periodiek vastgesteld met modellen, rapportages en inschattingen.
Daardoor kunnen verslechterende marktomstandigheden vertraagd in de waardering terechtkomen. DNB waarschuwt dat aanpassingen hierdoor soms plotseling kunnen plaatsvinden.
Daarnaast zijn veel private beleggingen niet eenvoudig verkoopbaar. Als een pensioenfonds snel geld nodig heeft, kan het een private lening of deelneming niet altijd onmiddellijk tegen een duidelijke marktprijs van de hand doen.
DNB ziet geen onmiddellijke systeemcrisis
De toezichthouder benadrukt ook dat de huidige blootstelling niet direct wijst op grote systeemrisico’s. Pensioenfondsen beleggen voor de lange termijn en hoeven hun bezittingen doorgaans niet massaal van de ene op de andere dag te verkopen.
De zorgen gaan vooral over de snelle groei, de onderlinge verwevenheid van financiële instellingen en het gebrek aan volledige, actuele informatie. DNB wil daarom meer gegevens verzamelen en onderzoekt de mogelijkheid van stresstesten voor private markten.
Daarmee kan worden bekeken wat er gebeurt wanneer de economie in een recessie terechtkomt, bedrijven hun leningen niet meer kunnen betalen of beleggers tegelijk hun geld willen terughalen.
Verzekeraars hebben relatief meer private credit
Ook verzekeraars beleggen in private markten. Hun blootstelling aan private credit groeide volgens DNB van €12,8 miljard in 2021 naar €17,5 miljard in 2025.
Dat bedrag vertegenwoordigde ongeveer 8,3 procent van het belegde vermogen van de onderzochte verzekeraars. Daarmee zijn verzekeraars relatief sterker afhankelijk van private credit dan pensioenfondsen.
Bij pensioenfondsen bleef het bedrag aan private credit tussen 2021 en 2025 vrijwel gelijk.
Wat merkt een pensioendeelnemer hiervan?
Een deelnemer kan bij een collectief pensioenfonds meestal niet zelf kiezen waarin zijn of haar deel van het vermogen wordt belegd. De beleggingsbeslissingen worden door het fonds genomen binnen het vastgestelde risicobeleid.
Wel publiceren pensioenfondsen informatie over hun beleggingen, risico’s, kosten en behaalde rendementen. Deelnemers kunnen in het jaarverslag of op de website van hun fonds controleren:
- a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
welk deel in aandelen, obligaties en private beleggingen zit; - a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
welke risico’s het fonds accepteert; - a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
hoeveel kosten voor vermogensbeheer worden gemaakt; - a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
hoe het fonds over private equity en private credit rapporteert; - a]:text-primary dark:[&>a]:text-white [&>a]:underline md:text-lg text-base”>
hoe het beleggingsbeleid verandert bij de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel.
De conclusie is niet dat €13,1 miljard aan private leningen automatisch verloren dreigt te gaan. Private beleggingen kunnen het rendement spreiden en bedrijven van financiering voorzien. Maar doordat het om pensioengeld gaat, is maximale duidelijkheid over de risico’s geen overbodige luxe.
Source: https://www.dagelijksestandaard.nl/economie/pensioengeld-private-credit-dnb-risicos
.
